Xây dựng và bảo vệ Chính quyền
Nhân dân (9/1945 – 12/1946) I. TÌNH THẾ ĐẤT NƯỚC VÀ KHẢ NĂNG GIỮ VỮNG CHÍNH
QUYỀN NHÂN DÂN
Sau Cách mạng Tháng Tám, chính quyền nhân dân mới được thành lập
đã phải đương đầu với những khó khăn, thử thách rất nghiêm trọng.
Đất nước bị các thế lực đế quốc phản động bao vây và tiến công.
Đầu tháng 9-1945, theo thoả thuận của Đồng minh ở Hội nghị Pốtxđam
(Postdam), Chính phủ Trung Hoa dân quốc Tưởng Giới Thạch đưa
200.000 quân vào phía Bắc vĩ tuyến 16 nước ta và Anh đưa quân vào
phía Nam. (Kể cả quân Pháp bám theo quân Anh, số quân này có
khoảng gần 100.000-TG). để tước vũ khí quân đội Nhật Bản. Từ ngày
23-9-1945 quân Pháp núp sau quân Anh đã trắng trợn đánh chiếm Sài
Gòn rồi Nam Bộ hòng đặt trở lại sự thống trị của đế quốc Pháp đối với
dân tộc Việt Nam.
Đế quốc Mỹ để cho Pháp trở lại Đông Dương nhằm kéo Pháp, Anh
chống Liên Xô đồng thời cài thế hất cẳng Pháp và Anh ở Đông Dương
và Đông Nam Á về sau. Đế quốc Anh giúp Pháp đem quân chiếm lại
Đông Dương nhằm ngăn chặn âm mưu của Mỹ và giữ các thuộc địa của
mình. Các thế lực đế quốc, phản động nước ngoài tuy theo đuổi lợi ích
riêng và có những thủ đoạn khác nhau, song đều có một mục tiêu chung
là tiêu diệt chính quyền nhân dân, xoá bỏ thành quả của cuộc Cách mạng
Tháng Tám ở Việt Nam.
Lúc này chính quyền nhân dân vừa phải chống giặc xâm lược, vừa phải
đối phó với nhiều tổ chức phản động như "Việt Nam quốc dân Đảng"
(Việt quốc), "Việt Nam cách mạng đồng minh hội" (Việt cách), Đại
tiếp của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa.
Nước ta lâm vào tình thế "ngàn cân treo sợi tóc". Chính quyền nhân dân
có nguy cơ bị lật đổ, nền độc lập mới giành được có thể bị mất.
Trước tình hình đó, Đảng ta tỉnh táo và sáng suốt nhận thấy đất nước
không phải chỉ có khó khăn mà còn có những thuận lợi cơ bản, chính
quyền nhân dân có khả năng vượt qua khó khăn và trụ vững. Thế mạnh
và thuận lợi lớn nhất là nhân dân ta từ thân phận nô lệ đã trở thành người
làm chủ đất nước.Toàn dân tin tưởng sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng
và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đoàn kết xung quanh Đảng, quyết tâm xây
dựng, bảo vệ chính quyền và chế độ mới, cuộc sống mới, quyết tâm
chống xâm lược, bảo vệ nền độc lập, thống nhất của Tổ quốc. Nhân dân
ta có tinh thần sáng tạo, dùng nhiều hình thức đấu tranh, nhiều giải pháp
để giữ vững độc lập, tự do.
Dù còn non trẻ, chính quyền nhân dân đã trở thành hệ thống từ Trung
ương tới cơ sở, do Đảng lãnh đạo và được toàn dân ủng hộ. Lực lượng
vũ trang nhân dân bao gồm quân đội, dân quân, tự vệ và công an. Mặc
dù về tổ chức và trang bị còn non yếu, kinh nghiệm chiến đấu còn ít,
nhưng họ đều xuất thân từ nhân dân, vì nhân dân mà chiến đấu, được
Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh chăm lo xây dựng và lãnh đạo trực tiếp,
có tinh thần yêu nước và tinh thần chiến đấu cao.
Từ một Đảng hoạt động bí mật trở thành Đảng cầm quyền, Đảng có uy
tín cao, có lãnh tụ sáng suốt, được toàn dân tin tưởng, có hệ thống tổ
chức trong toàn quốc, có đường lối và phương pháp đúng, vững tay chèo
lái con thuyền cách mạng Việt Nam.
II. VỪA KHÁNG CHIẾN VỪA KIẾN QUỐC, TẠM HOÀ HOÃN
VỚI TƯỞNG ĐỂ CHỐNG PHÁP (9-1945 - 3-1946)
chiến kiến quốc. Chỉ thị nhậnđịnh những thay đổi căn bản của tình hình
thế giới và trong nước sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nêu rõ những
thuận lợi cơ bản và những thử thách lớn của cuộc cách mạng giải phóng
dân tộc mà nhân dân ta đang tiến hành. Chỉ thị đánh giá các kẻ thù, chỉ
rõ kẻ thù chính là thực dân Pháp xâm lược. Về cuộc kháng chiến ở Nam
Bộ, Chỉ thị chủ trương tiến hành chiến tranh nhân dân rộng khắp, huy
động sức mạnh tại chỗ và sức mạnh của cả nước, vừa kháng chiến vừa
kiến quốc để giữ vững nền độc lập và thống nhất.
Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc nêu ra nhiệm vụ chủ yếu trước mắt là
củng cố chính quyền, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản,
cải thiện đời sống nhân dân. Chỉ thị đề ra các công tác trên các mặt
chính trị, quân sự , kinh tế, văn hoá, ngoại giao, xây dựng Đảng, mở
rộng Mặt trận Việt Minh và Mặt trận thống nhất Việt Nam - Lào -
Campuchia chống Pháp xâm lược.