BA ĐÒN CHIẾN LƯỢC, TỔNG TIẾN
CÔNG VÀ NỔI DẬY GIẢI PHÓNG HOÀN
TOÀN MIỀN NAM 1975 1. Chiến dịch Tây Nguyên

Cuộc tổng tiến công và nổi dậy bắt đầu bằng chiến dịch Tây Nguyên, với
trận mở màn đánh vào thị xã Buôn Ma Thuột. Đánh chiếm Buôn Ma
Thuột, làm chủ Nam Tây Nguyên, ta có ba hướng phát triển: lên phía
Bắc, giải phóng Plâycu, Kon Tum; tiến xuống đồng bằng ven biển Trung
bộ; thọc thẳng vào miền Đông Nam bộ và Sài Gòn. Chiến dịch Tây
Nguyên thắng lợi sẽ tạo ra bất ngờ lớn, làm đảo lộn thế phòng thủ của
địch trên toàn chiến trường.

Bộ Chính trị quyết định cử Đại tướng Văn Tiến Dũng, Uỷ viên Bộ Chính
trị, Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam vào chiến
trường Tây Nguyên thành lập cơ quan đại diện của Quân uỷ Trung ương
và Bộ Tư lệnh trực tiếp chỉ đạo chiến dịch. Bộ tư lệnh chiến dịch Tây
Nguyên được thành lập. Các đoàn xe vận tải, xe chở quân xuất phát từ
hậu phương lớn miền Bắc bí mật và hối hả hướng về chiến trường Nam
Tây Nguyên. Cán bộ chiến sĩ ra trận phấn khởi, tự tin, sung sức.

Ngày 17-2-1975, Bộ Tư lệnh chiến dịch Tây Nguyên bàn kế hoạch đánh
chiếm thị xã Buôn Ma Thuột theo đúng tư tưởng chỉ đạo của Bộ Chính
trị là tranh thủ bất ngờ cao độ, bảo đảm thắng giòn giã. Bộ Tư lệnh đã
giữ bí mật tuyệt đối, hướng tác chiến chủ yếu là Buôn Ma Thuột, tích
cực hoạt động nghi binh trên hướng Plâycu, Kon Tum.

Ngày 4-3-1975, quân ta đánh và cắt các con đường chiến lược số 19, 21
và 14. Việc giao lưu của địch giữa đồng bằng miền Trung với cao

Theo dõi từng bước phát triển của tình hình, ngày 13-3-1975, Bộ Chính
trị và Quân uỷ Trung ương dự kiến: Bị tiêu diệt một bộ phận sinh lực
lớn, mất thị xã Buôn Ma Thuột và nhiều quận lỵ, đường 19 bị chia cắt,
do đó, có khả năng địch sẽ tập trung các lực lượng còn lại về Tây
Nguyên và Plâycu, và cũng có khả năng chúng buộc phải rút bỏ Tây
Nguyên.

Trước sức tấn công như vũ bão và bất ngờ của quân ta, Nguyễn Văn
Thiệu cùng ngụy quyền Sài Gòn chủ trương rút lui chiến lược khỏi Tây
Nguyên.

Theo chủ trương của Bộ Chính trị, Quân uỷ Trung ương và Bộ chỉ huy
chiến dịch, quân ta triển khai lực lượng nhanh chóng với quyết tâm
nắm thời cơ, tiêu diệt hoàn toàn quân địch bỏ chạy.Cuộc truy kích thần
tốc 8 ngày đêm (từ ngày 17 đến ngày 24-3) thắng lợi giòn giã. Toàn bộ
cánh quân địch rút khỏi Tây Nguyên bị tiêu diệt.

Ngày 18-3-1975, Bộ Chính trị chủ trươnggiải phóng miền Nam trong
năm 1975, trước mắt diệt ngay Quân đoàn 1 ngụy, không cho chúng rút
chạy về Sài Gòn.

Ngày 25-3-1975, Tây Nguyên hoàn toàn giải phóng. Chế độ Sài Gòn
đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn.

2. Chiến dịch Huế - Đà Nẵng.

Từ đầu tháng 3-1975, theo chỉ thị của Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung
ương, khi chiến dịch Tây Nguyên mở màn, các tỉnh miền Trung Trung bộ
cũng triển khai cuộc tiến công, chuẩn bị giải phóng các thành phố, thị xã
khi có thời cơ.

Sau 5 ngày đêm tiến công và nổi dậy, quân và dân Quân khu V đã tiêu
diệt và làm tan rã một nửa chủ lực cơ động của địch trên địa bàn. Đà
Nẵng bị bao vây, chia cắt hoàn toàn với ngụy quyền trung ương Sài
Gòn.
Theo sát bước phát triển mới của chiến trường miền Trung, ngày 25-3-
1975, Hội nghị Bộ Chính trị chủ trương: nắm vững thời cơ chiến lược,
tập trung lực lượng vào phương hướng chủ yếu, hành động táo bạo,
bất ngờ làm cho địch không kịp trở tay, hoàn thành nhiệm vụgiải phóng
Sài Gòn trước mùa mưa. Phương châm chỉ đạo là kịp thời nhất, nhanh
chóng nhất, táo bạo nhất, bất ngờ nhất, chắc thắng. Mục tiêu trước
mắt là tập trung lực lượng giải phóng thành phố Đà Nẵng.

Quân đoàn 1 và Quân đoàn 2, Quân khu Trị Thiên và Quân khu V được
lệnh gấp rút tiến về Đà Nẵng. Ngày 26-3, Ngô Quang Trưởng - Tư lệnh
Quân đoàn 1 và Quân khu 1 ngụy, được Mỹ đánh giá là tướng giỏi nhất
trong hàng ngũ tư lệnh quân đoàn ngụy - đã bỏ sở chỉ huy chạy ra một
tàu Mỹ ở ngoài biển. Nhiều đơn vị không tuân lệnh chỉ huy, tự động bỏ
vị trí phòng thủ, rút về tuyến sau. Ngày 27-3, gần 3.000 binh sĩ ngụy
trung tâm huấn luyện Hoà Cầm làm binh biến, bỏ về gia đình. Tàn quân
ngụy từ Huế chạy vào, từ Chu Lai, Tam Kỳ chạy ra, gieo thêm tâm lý
hoảng hốt, tuyệt vọng trong hàng ngũ sĩ quan, binh lính ngụy. Ngày 28-
3, lãnh sự quán Mỹ chạy khỏi Đà Nẵng.

Trước tình hình đó, ngày 27-3, Quân uỷ Trung ương điện cho Quân khu
V và Quân đoàn 2: Tình hình Đà Nẵng rất khẩn trương cần có những
biện pháp đặc biệt nhanh chóng tiến công địch, bỏ qua những mục tiêu
dọc đường, đánh thẳng vào Đà Nẵng nhanh nhất, kịp thời nhất, táo bạo
nhất với những lực lượng có thể chuyển tới sớm nhất.

Ở thành phố Đà Nẵng, thực hiện chỉ thị của Khu uỷ khu V về chuẩn bị