SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIẢI TOÁN CÓ LỜI VĂN DẠNG
TOÁN “BÀI TOÁN LIÊN QUAN
ĐẾN RÚT VỀ ĐƠN VỊ” Ở LỚP 3 Họ và tên: SỬ THỊ NGỌC HUYỀN

Chức vụ: GVCN lớp 3 I/ĐẶT VẤN ĐỀ:

Trong quá trình dạy học Toán 3, kể từ khi thực hiên chương trình sách giáo
khoa tiểu học. Điều đáng nói ở đây là giúp cho học sinh tự lĩnh hội được kiến thức theo
sự chỉ dẫn của giáo viênđể có được hiệu quả như mong muốn. Người giáo viên phải

-Các em chưa nắm chắc về phương pháp giải toán, cụ thể đọc đề xong mà
không nắm được dữ liệu của bài toán., chưa nắm rõ giữa cái biết và cái chưa biết.
-Khả năng suy luận , phân tích đề của các em còn yếu.

Đó là một số nguyên nhân mà các em thường hay mắc phải.Vì thế trong quá
trình giảng dạy giáo viên cần lưu ý những sai lầm của học sinh và tìm hướng giải quyết
để đạt được kết quả tốt. Khi nắm được nguyên nhân dẫn đến học sinh giải toán chậm
thì chắc chắn chúng ta sẽ rút ra được phương pháp dạy học khác phù hợp hơn giúp học
sinh dễ nắm bắt và vận dụng vào bài làm hiệu quả hơn. Vì vậy khi dạy học đòi hỏi giáo
viên cần lưu ý đến những trường hợp sai lầm mà học sinh mắc phải. Nhằm giảm tỷ lệ
học sinh yếu toán giải .

III/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết quá trình giải toán là một hoạt động trí tuệ, khó khăn,
phức tạp, hình thành kỹ năng giải toán khó hơn so với kỹ năng tính. Vì các bài toán là
sự kết hợp đa dạng nhiều khái niệm, nhiều quan hệ toán học. Giải toán không chỉ nhớ
mẫu rồi áp dụng, mà đòi hỏi phải nắm chắc khái niệm, quan hệ toán học và biết làm
tính thông thạo. Vì thế, để giúp học sinh giải được bài toán dạng ” Bài toán liên quan
đến rút về đơn vị ” có hiệu quả cao. Giáo viên cần giúp cho các em nắm được một số
bước khi giải toán.
Điều đáng nói ở đây là ở lớp 3 học sinh cần hiểu rõ thế nào là bài toán hợp (
giải bài toán bằng hai phép tính) khác hẳn với giải bài toán đơn như ở lớp 1,2. Trên cơ
sở từ cách giải bài toán đơn chuyển sang hình thành các bước giải của bài toán hợp,
mỗi bước giải có câu lời giải và phép tính tương ứng.
*Cần tạo cho học sinh tìm ra cách giải. Cụ thể:
- Tóm tắt bài toán để biết: Bài toán cho biết gì ? Bài toán hỏi gì ? Yêu cầu gì
? Khi tóm tắt cần cho học sinh đọc kỹ đề bài , nhằm tìm ra “cái đã biết và cái chưa
biết”. Đó là điều quan trọng để tìm ra cách giải quyết một cách hợp lý.
- Tìm cách giải thông qua mối quan hệ giữa các dữ liệu với yêu cầu bài để
tìm ra phép giải tương ứng ( học sinh viết câu lời giải và phép tính tương ứng)

4 x 5 = 20(kg)
3/ Thậm chí có em chỉ ghi một phép tính và một lời giải.
Ví dụ:
Số kg gạo đựng trong 5 bao là;
4 x 5 = 20 (kg)
*Trường hợp học sinh sai như vậy thì giáo viên cần có hướng giải quyết lần
lượt như sau:
(1) GV đặt câu hỏi : Sai lời giải đó vì sao?
HS: Vì theo đề bài thì 7 bao có 28 kg gạo.(Biết rồi)
GV: Đúng. Vì đề bài cho biết số gạo của 7 bao và yêu cầu ta tính số gạo
của 5 bao.Nên muốn tính số gạo của 5 bao thì các em phải biết gì trước?
HS: Số gạo của 1 bao.
GV: Vậy tính số gạo của 1 bao ta dựa vào đâu?
HS: Dựa vào số gạo của 7 bao.

GV: Vậy câu lời giải cho phép tính đó được sửa lại như thế nào?
HS: Số kg gạo của 1 bao là ( Hoặc 1 bao có số kg gạo là)
(2) GV đặt câu hỏi: Sai vì sao?
HS: Vì chỉ có một câu lời giải mà đến 2 phép tính.
GV:Hai phép tính phải tương ứng với 2 lời giải. Vậy em nào có thể cho
biết lời giải trên là của phép tính nào? ( 4 x 5 = 20 (kg))
GV:Bài toán cho biết có bao nhiêu bao gạo? ( 7 bao).Yêu cầu tính như thế
nào? ( 5 bao).Vậy muốn biết số gạo của 5 bao thì ta phải biết gì trước?( Biết số
gạo của 1 bao)
Từ đó em nào có thể đặt câu lời giải cho phép tính: 28 : 7 = 4 ( kg)
HS: Số kg gạo trong một bao là:
Tự sắp xếp lời giải và phép tính lại cho phù hợp
(3) GV: Sai.Vì 4 các em lấy ở đâu ra nhân khi đề bài không cho biết?
HS: Lấy 28 :7 = 4 (kg)
GV: Vậy 28 : 7 = 4 kg Chính là gì?

cách nào ?
HS: Được.Lấy giá trị của 1 phần nhân cho số phần bằng nhau.
GV: Vậy theo đề bài ta tìm bao nhiêu phần ?
HS: Năm phần.( Tức là 5 bao , Lấy số kg của 1 bao nhân với 5)
** Khi giải “Bài toán liên quan đến rút về đơn vị”.Ta thường đi theo 2 bước:
*Bước1: Tìm giá trị của 1 phần trong các phần bằng nhau. ( Ta luôn luôn thực
hiện phép chia ).
Bước này rất quan trọng. GV không những cho HS biết cách tính giá trị
của 1 phần, mà HS phải biết 1 phần ở bài toán là gì ? Muốn biết được thì HS phải
dựa vào câu hỏi của bài toán.
Ví dụ:
7 can : 35 lít
2 can ………lít ? Bài toán hỏi 2 can đựng ? lít thì ta phải tính 1 can
đựng bao nhiêu lít.
Tương tự các bài toán khác hỏi:
+ 3 vỉ thuốc có mấy viên thuốc ? Thì ta phải tính số thuốc của 1 vỉ….
+ 7 căn phòng lát mấy viên gạch ? Thì ta phải tính 1 căn phòng lát mấy
viên…
Lưu ý :
Bài toán hỏi gì thì kèm theo đơn vị đó

*Bước này được gọi là bước rút về đơn vị
*Bước2: Tuỳ theo từng đề bài. HS cần đọc kỹ xem bài toán hỏi gì ? Nếu:
- Tìm giá trị của nhiều phần bằng nhau thì ta thực hiện phép tính nhân.
- Tìm số phần bằng nhau của một giá trị thì ta thực hiện phép tính chia.
Vậy HS cần phân biệt được sự khác nhau của 2 dạng toán mà các em đã được
học: giải bằng 2 phép tính: + Phép tính chia, rồi đến phép tính nhân.

+ Phép tính chia , rồi đến phép tính chia.
Vì thế HS hay lẫn lộn ở bước2 , không biết lúc nào thì thực hiện phép tính nhân,

học GV lưu ý thêm cho HS bài toán hỏi gì thì đơn vị tính là đấy.

So với kết quả đầu năm thì số HS không biết làm toán giải có phần giảm đi
nhiều. Trừ những trường hợp ngoại lệ ( HS tiếp thu chậm, mau quên). Điều này
đòi hỏi GV cần kiên nhẫn rồi cũng khắc phục được.

V/ KẾT LUẬN:
Mỗi GV cần biết cách chọn lựa phương pháp giải toán thích hợp. Để giúp HS
có cách giải toán, GV cần tìm nhiều cách giải và lời giải thích hợp.
Trong quá dạy toán ở lớp GV cần theo dõi sát sao, lắng nghe những ý kiến
của HS, phát hiện những sai sót mà HS mắc phải phổ biến trong lớp. Từ đó có
biện pháp khắc phục. Một khi HS làm lời giải sai, phép tính sai, đơn vị sai…GV
sẽ rút ra được kinh nghiệm cho bản thân và sẽ nảy ra một cách dạy khác để giúp
HS nắm bài một cách dễ dàng hơn.Khi chấm bài HS, GV chỉ biết ghi đúng hay sai
mà không chú ý xem HS sai do đâu thì không bao giờ hiệu quả chất lượng HS sẽ
tiến bộ được.
Điều quan trọng hơn hết là lòng nhiệt tình , với tâm huyết của một GV sẽ
giúp chúng ta tìm ra cách dạy học tốt. Vì ai cũng mong muốn lớp mình có nhiều
HS giỏi. Vì thế GV cần luôn tích luỹ cho mình kinh nghiệm trong giảng dạy.
Đồng thời rút ra được bài học kinh nghiệm để phục vụ cho các em HS tốt hơn,
nhằm nâng cao chất lượng HS của lớp.
* Đó là kinh nghiệm của bản thân, rất mong được sự đóng góp thêm của đồng
nghiệp.Để có cách dạy tốt hơn, giúp HS nắm bài một cách sâu sắc. Nhận xét của HĐKH đơn vị Tân Sơn, ngày 25 tháng 4
năm 2008
Người viết