Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nhóm21 1

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 2
PHẦN 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
1. Chủ nghĩa tư bản 3
 Khái niệm 3
 Vai trò của chủ nghĩa tư bản đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội 3
 Quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản 3
2. Sản xuất tư bản chủ nghĩa. 4
 Khái niệm 4
 Quá trình sản xuất tư bản chủ nghĩa 4
3. Nhà tư bản đã sử dụng sức lao động để tạo ra giá trị thặng dư 7
PHẦN 2: SO SÁNH CHI PHÍ SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA VỚI CHI PHÍ
THỰC TẾ VÀ TƯ BẢN ỨNG TRƯỚC 11
1. Tư bản bất biến 11
2. Tư bản khả biến 11
3. Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa 13
4. Chi phí thực tế 14
5. Tư bản ứng trước 14
6. So sánh chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa với chi phí thực tế 14
7. So sánh chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa với tư bản ứng trước 17
PHẦN 3: Ý NGHĨA THỰC TIỄN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nhóm21 10

Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nhóm21 11

PHẦN 2: SO SÁNH CHI PHÍ SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA VỚI CHI
PHÍ THỰC TẾ VÀ TƯ BẢN ỨNG TRƯỚC
1. Tư bản bất biến :
Để tiến hành sản xuất, nhà tư bản phải ứng tiền ra để mua tư liệu sản xuất và
sức lao động, nghĩa là biến tư bản tiền tệ thành các yếu tố của quá trình sản xuất.
Các yếu tố này có vai trò khác nhau trong việc tạo ra giá trị thặng dư.
Trong sản xuất, công nhân sử dụng tư liệu sản xuất để chế tạo ra sản phẩm.
Tư liệu sản xuất có nhiều loại, có loại như nhà xưởng, kho tàng, thiết bị, máy móc
được sử dụng trong một thời gian dài, hao mòn dần qua nhiều chu kỳ sản xuất, nên
giá trị của nó được chuyển từng phần vào sản phẩm. Có loại như nguyên liệu -
nhiên liệu, vật liệu phụ tiêu hao toàn bộ qua một chu kỳ sản xuất, nên giá trị của nó
được chuyển nguyên vẹn ngay vào sản phẩm mới.
Dù giá trị tư liệu sản xuất được chuyển dần từng phần hay chuyển nguyên
vẹn ngay vào sản phẩm, bộ phận tư bản tồn tại dưới hình thức tư liệu sản xuất có
đặc điểm chung là giá trị của chúng được bảo tồn không có sự thay đổi về lượng và
chuyển vào sản phẩm mới trong quá trình sản xuất. Bộ phận tư bản này gọi là tư
bản bất biến (ký hiệu bằng c).
Như vậy, tư bản bất biến ( c – constant) là bộ phận tư bản tồn tại dưới hình
thái tư liệu sản xuất và giá trị của nó không biến đổi về lượng trong quá trình sản
xuất.
2. Tư bản khả biến.
Để sản xuất ra giá trị thặng dư, nhà tư bản phải ứng trước tư bản ra để mua tư
liệu sản xuất và sức lao động. Trong quá trình sản xuất, giá trị của tư liệu sản xuất
được lao động cụ thể của người công nhân chuyển vào sản phẩm mới, lượng giá trị
của chúng không đổi. Bộ phận tư bản ấy được gọi là tư bản bất biến. Nhưng đối
với bộ phận tư bản dùng để mua sức lao động thì trong quá trình sản xuất, bằng lao


Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nhóm21 13 C
1

C
2

v

Trong đó:
c
1
: giá trị máy móc, thiết bị, nhà xưởng,
C
2
: giá trị nguyên, nhiên, vật liệu,…
V: giá trị sức lao động

Việc phân chia tư bản thành tư bản cố định và tư bản lưu động không phản


4. Chi phí thực tế
Muốn tạo ra giá trị hàng hóa, tất yếu phải chi phí một số lao động nhất
định, gọi là chi phí lao động, bao gồm lao động quá khứ và lao động hiện tại.
Lao động quá khứ (lao động vật hóa) là giá trị của tư liệu sản xuất ( c ); lao
động hiện tại (lao động sống) là lao động tạo ra giá trị mới ( v + m ).
Đứng trên quan điểm xã hội mà xét, chi phí lao động đó là chi phí thực tế
của xã hội, chi phí này tạo ra giá trị hàng hóa. Ký hiệu giá trị hàng hóa là W
W = c + v + m
Về mặt lượng:
Chi phí thực tế = giá trị hàng hóa
Vậy: Chi phí thực tế là chi phí lao động, phản ánh đúng và đầy đủ hao phí
lao động xã hội cần thiết để sản xuất và tạo ra giá trị hàng hóa.

5. Tư bản ứng trước
Tư bản ứng trước là toàn bộ tư bản ứng ra cho quá trình sản xuất của nhà tư
bản, bao gồm cả phần tư bản bất biến đã hao phí trong sản xuất và phần chưa hao
phí.
K = c
1
đã hao mòn + c
1
chưa hao mòn + c
2
+ v

6. So sánh giữa chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa với chi phí thực tế:
Chi phí thực tế = giá trị hàng hóa (W) = c + v + m
Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn



Nhóm21 16

Mua sức lao động sử dụng một ngày 3 đô la.
Hao mòn máy móc 2 đô la để chuyển hết 10 kg bông thành sợi.
Giả sử trong 4 giờ đầu, bằng lao động cụ thể người công nhân chuyển hết 10
kg bông ra sợi. Bằng lao động trừu tượng công nhân tạo thêm giá trị mới là 3 đô la,
bằng với tiền công của mình tức tiền mua sức lao động của nhà tư bản.
Đến đây sản phẩm của quá trình lao động trong 4 giờ có tổng giá trị là
10+2+3=15 đô la. Nếu ngày lao động chỉ có 4 giờ thì nhà tư bản không có lợi gì.
Nhưng việc thuê lao động là 8 giờ/ ngày, do vậy, công nhân tiếp tục lao động thêm
4 giờ nữa.
Trong 4 giờ sau, nhà tư bản chỉ chi phí thêm: 10 đô la mua bông + 2 đô la
hao mòn máy móc. Còn lao động của công nhân không đươc trả công nhưng họ
vẫn hao phí một lượng lao động kết tinh vào trong sợi là 3 đô la. Kết quả của 4 giờ
lao động sau tạo ra sợi có giá trị là 15 đô la.
Tổng cộng ngày lao động 8 giờ, nhà tư bản chi phí những khoản sau:
Mua bông 20 đô la.
Hao mòn máy 4 đô la.
Trả công cho công nhân 3 đô la.
 Tổng cộng chi phí tư bản 27 đô la.
Nhưng chi phí lao động thực tế (lao động sống và lao động quá khứ) để sản
xuất hàng hóa sợi của nhà tư bản có giá trị 15 + 15 = 30 đô la.
Như vậy so với chi phí tư bản, nhà tư bản thu được 3 đô la dôi ra. 3 đô la đó
chính là giá trị thặng dư. Giá trị thặng dư là phần giá trị dôi ra ngoài giá trị hàng
hoá sức lao động do công nhân làm thuê tạo ra và bị nhà tư bản chiếm không.
Qua ví dụ trên ta thấy, chủ nghĩa tư bản thu được giá trị thặng dư bằng cách
bóc lột công nhân làm thuê.
Thông qua ví dụ sau, ta sẽ thấy rõ được sự khác nhau giữa chi phí sản xuất
tư bản chủ nghĩa với tư bản ứng trước
Ví dụ: Một nhà tư bản sản xuất đầu tư, với :
Số tư bản cố định ( c
1
) là 1200 đơn vị tiền tệ.
Số tư bản lưu động ( c
2
và v ) là 480 đơn vị tiền tệ. Trong đó, giá trị của
nguyên, nhiên, vật liệu ( c
2
) là 300, tiền công ( v ) là 180.
Nếu tư bản cố định hao mòn hết trong 10 năm, tức là mỗi năm hao mòn
120 đơn vị tiền tệ thì:
Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa bằng: k = c
1
đã hao mòn + c
2
+ v = 120
+ 480 = 600 đơn vị tiền tệ
Tư bản ứng trước bằng: K = c
1
đã hao mòn + c
1
chưa hao mòn + c2+ v =
1200 + 480 = 1680 đơn vị tiền tệ
 K › k Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn

Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa chỉ
là một bộ phận của tư bản ứng trước

K = c
1
đã hao mòn + c
1
chưa hao mòn
+ c
2
+ v
Tư bản ứng trước là toàn bộ tư bản ứng ra
cho quá trình sản xuất của nhà tư bản, bao
gồm cả phần tư bản bất biến đã hao phí
trong sản xuất và phần chưa hao phí
>
Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nhóm21 19

PHẦN 3: Ý NGHĨA THỰC TIỄN
Qua những phân tích ở trên, ta thấy rằng:
Các nhà tư bản rất quan tâm đến tư bản ứng trước và chi phí đã đầu tư, họ
luôn tìm mọi cách để tiết kiệm chúng, giảm chi phí sản xuất và bảo toàn chúng để
có giá trị thặng dư ngày càng nhiều.
Phạm trù chi phí sản xuất và tư bản ứng trước không có quan hệ gì với sự
hình thành giá trị hàng hóa, cũng như không có quan hệ gì với quá trình làm cho
tư bản tăng thêm giá trị. Chỉ có chi phí lao động sống mới tạo ra giá trị mới của
hàng hóa, làm cho giá trị hàng hóa tăng lên, tạo ra giá trị thặng dư cho các nhà tư
bản.

hiện nay, đồng thời cũng là những đóng góp cơ bản nhất cho cả quá trình hoàn
thiện và xây dựng mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam.

Những nguyên lý cơ bản của CN Mác - Lênin GVHD: TS. Nguyễn Minh Tuấn

Nhóm21 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. TS. Nguyễn Minh Tuấn (chủ biên), TS. Nguyễn Khánh Vân, TS. Lưu Thị
Kim Hoa, …; Tài liệu học tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –
Lênin (học phần nâng cao); Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP.HCM; 2012.
2. TS. Nguyễn Minh Tuấn (chủ biên), TS. Nguyễn Văn Sáng, TS. Nguyễn
Khánh Vân, …; Tài liệu hướng dẫn ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác – Lênin (học phần nâng cao); Nhà xuất bản Đại học Quốc gia
TP.HCM; 2011.
3. PGS.TS. Vũ Anh Tuấn; Các học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Mác – Lênin
về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa; Nhà xuất bản Thanh Niên; 2009.
4. PGS.TS. Vũ Anh Tuấn; Lịch sử các học thuyết kinh tế; Nhà xuất bản Thanh
Niên; 2009.
5. PGS.TS. Vũ Anh Tuấn; Kinh tế chính trị Mác Lênin: Lý thuyết – bài tập;
Nhà xuất bản Tổng Hợp; 2007.
6. PGS.TS. Nguyễn Viết Thông, …; Giáo trình những nguyên lý cơ bản của
chủ nghĩa Mác Lênin, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia; 2012.
7. http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/Search.aspx
8. http://library.cesti.gov.vn/opac
9. http://clst.vista.vn/opac/Search/Index.asp?Type=book
10. http://nlv.gov.vn