Chẩn đoán hình ảnh lao cột sống
I_Đại cương
a-Căn nguyên:
Năm 1770 Pott mô tả ca bệnh lao cột sống đầu tiên và từ đóbệnh mang tên ông.Năm
1882 Robert Koch phát hiện ra vi kguẩn lao và phân lập được vi khuẩn lao trong dịch
khớp,và mủ dò.
b-Đường lây bệnh:
Lao cột sống là bệnh thứ phát sau lao phổi hay lao thứ phát khác
Vi khuẩn lao đến cột sống qua đường máu,bạch huyết
c-Vị trí và sự phân bố tổn thương:
Vị tría tổn thương hay gặp:
Mặt trên hay mặt dưới của góc trước đốt sống hay bị tổn thương,sau đó lan sang các
đốt sống kế cận
Đĩa khớp thường bị ảnh hưởng và khe khớp hẹp lại
Chung quanh đốt sống viêm lao có thể hình thành áp xe lạnh,gây chèn áp taị chỗ đối
với rễ thần kinh và tuỷ sống và mủ áp xe có thể lan xuống vùng thấp của lồng ngực và
hố chậu.
d-Phân bố tổn thương
Vùng đốt sống lưng D8-D12 bị tổn thương nhiều nhất vì đây là vị trí bản lề của hoạt
động của cột sống.Càng xa vùng này về phía trên và phía dưới càng ít gặp.Tổn
thương ở vùng lưng chiếm tỷ lệ 50% ,trong khi vùng thắt lưng chiếm 25% các trường
hợp
II_Lâm sàng:
1-Đau:
100% bệnh nhân lao cột sống có đau tại chỗ.Bệnh nhan luôn luôn tìm cách giữ cho cột
sống ở tư thế thẳng để tránh đau.Không thể cúi lưng được vì đau,ấn vào đau,vận động
đau và ho cũng đau.
Tổn thương ở vùng cổ:đau cổ lan ra vai và gáy,không quay cổ được và cũng không cúi
cổ được.Nhiều bệnh nhân phải lấy tay chống cằm để tránh đau
Nếu tổn thương ở vùng lưng thì bệnh nhân cứng lưng.Khi cần quay người thì phải
trong một tuần,nếu nuôi cấy cổ điển mất 2 tháng.
IV_Chẩn đoán hình ảnh:
1-X_Quang;
Mất khoang liên đốt sống phía trước.Đường viền mặt khớp mờ hoặc mất.Có thể có
hình hang ở xương.
Đĩa đệm cột sống hẹp,bờ nham nhở
Có thể có hình xương vỡ vụn,có mảnh xương chết
áp xe lạnh:Mờ hình thoi chồng lên hình cột sống
Xẹp đốt sống;Trên phim nghiêng có hình nêm,hình nêm có thể bị đẩy lùi ra phía
sau(tạo điểm gù).Nếu xẹp nhiều đốt sống thì các đầu xương sườn phía lưng của các đốt
ssống này bị kéo chụm lại,tạo nên hình chân nhện trên phim chụp phổi thẳng
Có thể thấy nhiều đốt sống dính lại với nhau thành một khối.Di chứng này gặp trên
60% các trường hợp,trong đó dính 3 đốt chiếm 55%,dính hai đốt 28%,dính 4 đốt
chiếm 12%,có thể có hình cầu xương,gai xương giữa các đốt.
Đa số các rường hợp thấy đốt sống tăng ngấm vôi
Trên phim nghiêng có thể xác định góc gù