Nêu các nguyên nhân gây tắc ruột và hình
ảnh của chúng

A. Đại cương:
- Tắc ruột là sự đình trệ lưu thông các chất trong lòng ruột do cơ học (tắc ruột cơ giới) hay
cơ năng (liệt ruột).
- Tắc ruột là 1 cấp cứu bụng ngoại khoa hay gặp. Nó là hậu quả của rất nhiêu nguyên nhân
gây lên.
- CĐHA ngoài việc chẩn đoán tắc ruột còn cần tìm nguyên nhân gây tắc.
- Các phương pháp được sử dụng nhiều là Xquang thường qui, siêu âm và chụp CT.
B./ Nguyên nhân gây tắc ruột và hình ảnh.
I./ Tắc ruột cơ năng (Liệt ruột):
1./ Nguyên nhân: Rối loạn thần kinh thực vật thường gặp trong các bệnh
a./ Ngoại khoa:
- Viêm phúc mạc ruột thừa, viêm phúc mạc mât.
- Thủng dạ dày.
- Viêm tuỵ cấp.
- Cơn đau quặn thận do sỏi.
b./ Nội khoa:
- Tai biến mạch máu não phải nằm lâu.
- Viêm ruột, rối loạn tiêu hoá ỉa chảy: Mất nước và các chất điện giải.
- Rối loạn thần kinh: Hôn mê, u não, u tuỷ
- Tắc ruột do rối loạn tưới máu do thiếu máu đột ngột vùng chi phối mạc treo ruột làm rối
loạn chức năng co bóp ruột.
- Ngộ độc: Chì, thuốc phiện.
c./ Sau phẫu thuật:
- Do tác dụng của thuốc gây mê.
- Sau phẫu thuật vùng bụng như sau mổ viêm ruột thừa, mổ cắt đoạn dạ dày - tá tràng, mổ
cắt đoạn ruột, mổ thoát vị
d./ Sau chấn thương:
- Chấn thương cột sống có liệt tuỷ. Chấn thương sọ não,

- Giai đoạn sớm: Quai ruột giãn hình đàn xếp, mức nước – hơi có đặc điểm nhiều hơi ít
dịch.
- Giai đoạn muộn: Hình mức nước – hơi xếp từ HST đến HCP với đặc điểm dịch nhiều hơi
ít.
- Cần xác định
*/ Tắc ruột cao: (Tắc ruột non): Hình mức nước – hơi thường có vòm thấp chân đế rộng.
Nằm ở vùng giữa bụng, xếp hình bậc thang từ HCP đến HST. Thành vòm hơi mỏng, các
nếp niêm mạc có khi có hình đàn xếp.
*/ Tắc ruột thấp: (Tắc ở đại tràng): Hình mức nước hơi có vòm cao chân đế hẹp. Nằm dọc
theo khung đại tràng.Thành vòm hơi dày, có hình như hình đại tràng giãn to.
*/ Hình ảnh tắc ruột do xoắn: Quai ruột hình móng ngựa, phía hạ lưu không thấy các quai
ruột giãn.
*/ Các mức nước – hơi bình thường: Mức nước hơi ở hành tá tràng. Có thể có một vài mức
nước –
b/. Siêu âm:
- Không đặc hiệu: Hình ảnh các quai ruột giãn, thành mỏng và tăng nhu động trong giai
đoạn sớm.
- Chẩn đoán một số nguyên nhân: Lồng ruột, u ruột non, u đại tràng,
- Đánh giá dịch ổ bụng, dịch giữa các quai ruột.
- Các dấu hiệu khác: Sỏi mật, sỏi tiết niệu, bệnh lý mạch máu.
c/. CT.Scanner:
- Xác định hội chứng dưới tổn thương, hình ảnh “ruột xẹp”.
- Chẩn đoán vị trí tắc.
- Đánh giá thành ruột dựa trên tính chất ngấm thuốc cản quang sau tiêm.
- Chẩn đoán nguyên nhân: Phát hiện được các nguyên nhân gây tắc như các khối u đường
tiêu hoá hoặc ngoài đường tiêu hoá. Rất có ưu thế để chẩn đoán thiếu máu mạc treo.
d/. Một số hình ảnh tắc ruột đặc biệt:
*./ Xoắn đại tràng Sigma:
- Hình ảnh đại tràng giãn to, có hình chữ U ngược hay hình móng ngựa. Có thể chiếm gần
hết ổ bụng.