TÂM THẦN PHÂN LIỆT – PHẦN 2

IV. TIẾN TRIỂN VÀ TIÊN LƯỢNG
Nói chung bệnh tâm thần phân liệt khởi đầu vào thời kỳ cuối của tuổi trưởng
thành, ít hơn, có thể sớm hoặc muộn hơn.
Sự tiến triển thông thường là kéo dài, nhưng không phải là một quy luật.
Cách thức khi khởi đầu rất đa dạng và đôi khi dễ gây lầm lẫn, nhưng sau một
thời gian nào đó của sự tiến triển những bệnh cảnh trở nên đặc biệt hơn.
Tuy thế, các thuốc an thần kinh đã thay đổi bước tiến triển của bệnh và đôi
lúc có những bệnh cảnh rõ nét hơn khi khởi đầu vì chưa được điều trị so với thời
gian tiếp theo sau.
1. Tiến triển của tâm thần phân liệt
Có thể là cấp tính hoặc từ từ (hoặc lẫn lộn cả hai thể thức với những xung
động cấp tính trên một nền tảng tiến triển tăng dần).
1.1. Khởi đầu cấp tính
Điều cơ bản là một trạng thái hoang tưởng cấp
Ít hơn, thường là một tình trạng rối loạn khí sắc
- Trạng thái hoang tưởng cấp: Phát sinh trong vài ngày, người bệnh đau đầu,
mất ngủ, lo âu và có thể có trạng thái rối loạn ý thức, mất năng lực định hướng về
thời gian, không gian, về hoàn cảnh chung quanh, nói năng rời rạc khó hiểu.
Chúng tôi đã mô tả ở bài hoang tưởng. Đây là một bệnh cảnh cơn hoang
tưởng
Chúng tôi cũng đã thấy phải đặt vấn đề liên lượng đối với những cơn này và
còn đáng lo ngại hơn đối với sự tiến triển ít cấp tính của tâm thần phân liệt.
- Rối loạn khí sắc: những rối khí sắc gợi lại những rối loạn của loạn thần
hưng trầm cảm, nhưng có vài nét khác khiến cho người ta gọi là những rối loạn
không điển hình.
Có thể là trầm cảm không điển hình:
- Mất hứng thú, suy giảm tâm thần vận động nhưng sự tiếp xúc dửng
dưng hơn là trầm cảm :
Bệnh nhân xuất hiện ủ rũ và mệt mỏi ít hơn là co lại và xa cách .

và bản sắc của thân thể.
+ Hoặc những than vãn về thân thể không có giá trị quan hệ giữa các cá nhân
Những rối loạn về hành vi
Trước lúc đột khởi
- Những rối loạn này hướng dẫn trực tiếp:
+ Tính chất vô cớ của nó.
+ Sự kỳ dị trong sự thực hiện nó.
+ Hoặc ở mức độ thô bạo mà hành vi chứa đựng.
- Nhưng chính sự toan tự sát bề ngoài có vẻ tầm thường của người thanh niên
có thể tô nổi lên thêm bệnh cảnh tâm thần phân liệt (và cần biết rằng đến tuổi này
những sự tự sát gây nên do bệnh này là một trong những nguyên nhân đầu tiên về
tử vong).
Bệnh tâm thần phân liệt còn có thể bị khởi bệnh trước những rối loạn kéo dài
của những hành vi, đặc biệt là:
- Nghiện ma túy, ở đó cái nguy cơ là triệu chứng dựa vào chất độc (và như
vậy xem hiệu quả là nguyên nhân).
- Chứng chán ăn do tâm thần.
+ Đặc biệt bởi lý do những rối loạn về hình ảnh của cơ thể
+ Hoặc từ sự kỳ lạ của những chế độ ăn uống
+ Nhưng nhất là do không có sự tăng hoạt động và bị thay thế bởi một sự
giảm sút hoạt động.
Sự yếu kém của hoạt động và sự thay đổi tính tình :
Người bệnh lơ là dần những bổn phận mà anh ta phải làm hoặc dù có cố
gắng mấy đi nữa cũng không thể thực hiện được.
Anh ta trở nên hờ hững với ý kiến của người khác, không tìm sự tiếp xúc với
họ hoặc chống đối dễ dàng với mọi người xung quanh.
Tư duy càng ngày càng bóng gió tượng trưng
Phát triển sự tin trưởng vào những hiện tượng khác thường
Những người chung quanh nhận biết được những thay đổi này, người bệnh
cũng cảm nhận những thay đổi trên.

- Sự tương trợ của gia đình và nơi ở.
- Nhân cách trước khi bị bệnh bình thường.
- Không có người trong gia đình bị tâm thần phân liệt.
V. CÁC THỂ BỆNH
Tâm thần phân liệt có 8 thể như sau :
1-Tâm thần phân liệt thể hoang tưởng (paranoid)
-Bệnh nhân phải có các biểu hiện đáp ứng đủ các tiêu chuẩn đểí đoán
bệnh tâm thần phân liệt (ghi ở mục 6). Và nổi bật trong bệnh cảnh, người bệnh
thường xuyên phàn nàn có người theo dõi, làm hại, đầu độc, đặc biệt nhận cảm
rằng mình luôn bị một ai đó thử nghiệm, kiểm tra, hoặc ghen tuông / bị chi phối
hoặc có dòng dõi cao sang (các hoang tưởng).
-Kèm theo bệnh nhân nhìn thấy hoặc thường nghe thấy tiếng nói răn dạy
của một người nào đó mà thực tế không hề có (ảo giác).
2-Tâm thần phân liệt thể thanh xuân
Được nhận biết khi :
-Bệnh nhân cũng đã có các biểu hiện đáp ứng các tiêu chuẩn để chẩn
đoán bệnh tâm thần phân liệt (ghi ở mục 6)
-Trung tâm biểu hiện của bệnh cảnh hiện tại là kích động si dại, nói năng
hỗn độn, rời rạc, lố lăng, tác phong vô trách nhiệm và không lường trước được
Biến đổi cảm xúc nổi bật.
-Bệnh thường khỏi phát sớm ở tuổi trẻ 15-25 tuổi. Có nhân cách tiền
bệnh lý như nhút nhát và cô độc. Để chẩn đoán đáng tin cậy phải cần thời gian hai
hay ba tháng theo dõi liên tục để bảo đảm là các tác phong đặc trưng mô tả ở trên
vẫn còn duy trì.
3-Tâm thần phân liệt thể căng trương lực
Được nhận biết bởi :
-Bệnh nhân có các biểu hiện đáp ứng đủ các tiêu chuẩn để chẩn đoán
bệnh tâm thần phân liệt (được ghi ở mục 4)
-Trong bệnh cảnh nổi bật là :
+ Giảm vận động đến sững sờ, không nói.

sống thu mình, lang thang, cách ly xã hội, không có biểu hiện quan tâm thích thú,
lười biếng, kỳ dị, ăn không ngồi rồi, sống không mục đích.
-Trong khi đó các biểu hiện nhận cảm hoang tưởng và ảo giác mờ nhạt.
8. Tâm thần phân liệt cảm xúc
Nhận biết thể này khi :
-Có biểu hiện của rối loạn phân liệt và rối loạn cảm xúc (có thể là hưng
cảm, hoặc trầm cảm, hoặc hỗn hợp cả hai) đồng thời cũng xuất hiện ngang nhau
trong một giai đoạn bệnh.
- Giai đoạn buồn chán trong rối loạn cảm xúc không phải là giai đoạn
trầm cảm sau phân liệt.