Nông học là gì?
1 Định nghĩa
Nông học là khoa học tổng hợp các khoa học về cây trồng. Từ
nông học (agronomy) xuất phát từ tiếng La tinh Agros có nghĩa là
cánh đồng hay nông trại và Nomos có nghĩa là quản lý. Theo đó,
nông học theo ngữ nghĩa là khoa học về quản lý cánh đồng cây
trồng.
Ở Việt Nam, nông học thường được hiểu là khoa học tổng hợp
nghiên cứu các nguyên lý phương pháp và hệ thống biện pháp
trong khoa học đất, khoa học cây trồng và bảo vệ thực vật
2 Sơ lược lịch sử nông học
Những qui tắc và chỉ dẫn của nông học đã được biết từ thời cổ đại
ở Ai cập, Hy lạp, Trung quốc, Ấn độ, La Mã. Đến cuối thế kỷ 18,
mới hoàn chỉnh các hệ thống canh tác, xây dựng các học thuyết về
dinh dưỡng thực vật, các phương pháp gây giống bảo vệ thực vật.
Từ cuối thế kỷ 19, trong ngành nông học đã có các môn: canh tác
học, cây trồng (thực vật học nông nghiệp), nông hoá học, thổ
nhưỡng học và kỹ thuật chăn nuôi. Những môn cơ bản của nông
học hiện đại là: canh tác học, nông hoá học, vật lý nông nghiệp,
thực vật học nông nghiệp, chọn giống, bệnh lý thực vật, côn trùng
học nông nghiệp
Ở Việt Nam, nông học nghiên cứu các vấn đề sau đây :
1. Khai thác đất: khai hoang, phục hoá, chống xói mòn.
2. Làm đất: các biện pháp cày bừa, làm đất tối thiểu.
3. Gieo giống và gây trồng các giống cây.
4. Sử dụng đất: trồng thuần, trồng xen, luân canh, gối vụ các
loại cây trồng. Xác định cơ cấu cây trồng, cơ cấu mùa
vụ,…
5. Bồi dưỡng đất: bón phân hữu cơ, vô cơ, tưới tiêu nước.
6. Vệ sinh đồng ruộng: phòng trừ tổng hợp sâu bệnh trên các
loại đất nông nghiệp (nhất là đất canh tác) trong các điều

Đặc điểm
loại
Giới
(Kingdom)
Nhóm (Division)

Ngành
(Subdivision)
Lớp (Class)

Bộ (Oder)

Họ (Family)

Giống (Genus)

Loài (Species)

Thứ/Loại
(Cultivar)
Thực vật (Plantae)

Có hạt (Spermatophytes)

Hạt kín (Angiospermae)

Một lá mầm (Monocotyledonae)

Graminales
Hòa bản (Poaceae)

từ, khoai mỡ.
5. Nhóm cây công nghiệp (lấy đường, dầu, sơn ): mía, thuốc
lá, thầu dầu, điều lộn hột.
6. Nhóm cây đồng cỏ và thức ăn gia súc: cỏ lông tây, cỏ voi,
cỏ alfafa.
3.2.2 Cây trồng nghề vườn (horticultural crops)
Từ nghề vườn (horticulture) xuất phát từ chữ latin “Hortus“ có
nghĩa là vườn và “Colere “ có nghĩa là canh tác. Như vậy các cây
trồng nghề vườn là các cây trồng hàng niên và đa niên được trồng
bằng một hệ thống “thâm canh“ (intensive) hoặc trong các diện
tích tương đối nhỏ hơn. Nói cách khác, đó là các loại cây trồng
được canh tác trong “vườn“ thí dụ như: vườn rau, vườn cà phê,
vườn cao su, vườn cây ăn trái, vườn hoa.
Cây trồng nghề vườn có thể được phân thành các nhóm sau:
1. Nhóm rau: bao gồm các loại rau ăn lá (rau muống, bắp cải),
rau ăn quả, (cà chua, cà tím, dưa leo, dưa hấu), rau ăn bông
(bông cải ), và rau ăn củ (hành tỏi, khoai lang, …), rau gia
vị ( hành, ngò, thì là )
2. Nhóm cây ăn trái: bao gồm nhiều loại cây ăn trái khác nhau
(ăn tươi hay qua chế biến). Một số ở giai đoạn còn non
hoặc chưa chín có thể được dùng làm rau như mít, đu đủ.
3. Nhóm hoa kiểng: bao gồm tất cả các thực vật được trồng
cho mục đích trang trí hay thẩm mỹ như hoa cắt cành (lan,
hồng, lay - ơn) hoa trong chậu, cây kiểng, cây trang trí, cỏ
nền (sân golf, sân bóng đá)
4. Nhóm cây đồn điền/cây công nghiệp: thường là cây đa niên
và yêu cầu qua sơ chế hoặc chế biến trước khi sử dụng gồm
có cây lấy dầu (dừa, cọ dầu) cây làm thuốc chửa bệnh (cây
qui nin, thanh háo hoa vàng) cây làm thuốc trừ sâu (cây
thuốc cá) cây gia vị (tiêu, cây vani) cây lấy nhựa (cao su)

cây công nghiệp
Ki
ểu sản
xuất
Quảng
canh
Thâm canh
Thu nh
ập/
Thấp Cao
đơn vị diện tích
Tiêu thụ
Khi đ
ã
chín
Dạng tươi, hay b
ất cứ
giai đoạn nào tuỳ mục đích
Giá tr
ị thẩm
mỹ
Thấp Cao
Giá tr
ị dinh
dưỡng
Bột đư
ờng,
đạm, béo
Các vitamin quan
tr

lượng
( nghìn tấn
)
Năn
g suất
( tấn/ha)

Lúa
Bắp
Khoai lang

Sắn (khoai mì)

Bông vải

Đay
Cói
Mía
Lạc
Đậu tương

Thuốc lá

Chè búp

Cà phê

Cao su

Hồ tiêu


24,4

89,5

516,7

406,9

24,5

163,2

8.368,9

808,7

1.397,4

541,0

32.55
4,0

1.929,5

1.658,2

2.036,2


6,43

8,67

1,01

1,93

6,72

50,33

1,45

1,16

1,11

-

-

-

-

-

-