RỐI LOẠN NƯỚC VÀ ĐIỆN GIẢI –
PHẦN 1
( Fluid and electrolyte disorders )

Mục tiêu :
- Nắm vững cơ chế điều hòa nước và điện giải
- Chẩn đoán được rối loạn nước và điện giải
- Điều trị các rối loạn nước và điện giải thường gặp
I. TỔNG QUÁT :
- Nước chiếm 60% trọng lượng cơ thể được phân chia : 2/3 ở nội bào và 1/3 ở
ngoại bào ( bao gồm ¼ nội mạch và ¾ ngoại mạch )
- Các chất điện giải trong huyết tương :
Na
+
: 135-145 mEq/l ( mmol/l)
Cl
-
: 98-106 mEq/l (mmol/l)
K
+
: 3,5-5 mEq/l (mmol/l)
Ca++ : 4,4-5,2 mEq/l hoặc 2,3-2,6 mmol/l
Mg++ : 1,5-2 mEq/l hoặc 0,75-1 mmol/l
pH huyết tương : 7,35-7,45
CO
2
total : 23- 28 mmol/l ( mEq/l)
HCO3 : 24- 27 mmol/l (mEq/l)
Osmolality : 280-300 mosm/l = mM/l
- Điện giải trong nước tiểu :
. Na+ :70-100 mEq/24 giờ

++
20 mEq/l , CO
2-
3
20 mEq/l
_ CaCl
2
.2 H
2
O 1g : Ca
++
14 mEq/l, Cl
-
14 mEq/l
_ NH
4
Cl 1g : NH
4
19 mEq/l, Cl
-
19 mEq/l

* Ống
_ Sodiumbicarbonate 7.5% 50cc = 44.6 mEq
_ Sodiumbicarbonate 1.4% 1000cc =168 mEq
_ Sodiumbicarbonate 8.4% 50cc = 50 mEq
_ Potassium Chloride 15% 30cc = 60 mEq
_ Potassium Chloride 10% 10cc = 13 mEq
_ Calcium Gluconate 10% 10cc = 4.6 mEq
_ Aminonium Chloride 27% 20cc = 100 mEq

: . Osmo 308 mmol/l
. Na
+
154 mEq/l
. Cl
-
154 mEq/l
- Lactate ringer : . Osmo 272 – 274 mmol/l
. Na
+
130, Cl
-
109, K
+
4, Ca
++
3
. Lactate 28 mEq/l
_ Dextran : 40.000 : Poly saccharide : Na
+
154 mEq/l , Cl
-
154 mEq/l
_ Plasma 200cc (protein 14g, Na
+
165, K
+
4)
Tác dụng của từng dung dịch :
Có 2 loại dung dịch :

pH máu ( ( K+ máu (, Ca++ máu (do chúng di chuyển từ nội bào ra ngoại bào
pH máu ( ( K+ máu ( và Ca++ máu ( do chúng di chuyển từ ngoại bào ra nội bào
Cl- máu ( ( HCO3- ( scent gyozgy
K+ máu ( ( HCO-3 (
PO4 máu ( ( Ca++ máu ( và K+ máu (
Mg++ máu ( ( Ca++ ( và K+ máu (
II. CÁC PHÉP TÍNH :
Aùp lực thẩm thấu = 2 (Na+ + K- ) + BUN mg% + Glucose mg%
Mmol/l 28 18
Na+ cần cho = (Na+ bthường – Na+ hiện có ) x 0,6 x P
K+ cần cho = (K+ bthường – K+ hiện có ) x 0,6 x P
HCO-3 cần cho = ( HCO3- bthường – HCO-3 hiện có ) x 0,4 x P
III. ĐIỀU CHỈNH NƯỚC VÀ ĐIỆN GIẢI :
Chức năng của cơ thể là giữ thăng bằng về thể dịch, duy trì nồng độ điện giải bình
thường và pH ở khoảng thay đổi sinh lý, chức năng điểu hòa thận, phổi, nội tiết
khi bị rối loạn do mất hoặc cơ chế điều hòa bị rối loạn
1. Nhu cầu hằng ngày
Nhập : Ăn : 500-700 cc
Uống : 1200 cc
Nội sinh : 300 cc
Tổng cộng : 2000 cc
Xuất : Nước tiểu : 1200 – 1500 cc
Hô hấp , da : 500 – 1000 cc
Phân : 100 cc
Tổng cộng : 2000 cc
2. Điều trị duy trì :
Một người không ăn uống được bình thường ( không dư hoặc thiếu , nước và điện
giải có trước ) không rối loạn chức năng thận
Cần duy trì :
- Nhu cầu tối thiểu về nước : 500 cc (nước tiểu) + 500-1000 cc (hô hấp, da)

Mất nước ngoại bào đẳng trương : mất nước = mất muối
Osmolality không thay đổi
Hct tăng, protide máu tăng
Na+ bình thường
Mất nước ưu trương ( mất nước trong và ngoài tế bào ) : do mất nước > mất
muối
Osmolality tăng
Hct tăng, protide máu tăng
Na+ tăng
Thường do : khát nước, sốt cao, say nóng, đái tháo nhạt, đái tháo dường, ngộ độc
atropin, giai đoạn đa niệu trong suy thận cấp, tăng thông khí, tiêu chảy nặng, hút
rửa dịch dạ dày nhiều.
Thường điều trị NaCl 0,45 % hoặc kết hợp với Glucose 5%
Mất nước nhược trương (mất nước ngoại bào, ứ nước nội bào) : do mất muối
> mất nước
Osmolality giảm
Hct tăng, protide máu tăng
Na+ máu giảm
Thường do các bệnh : bệnh thận gây mất Na+, dùng lợi tiểu kéo dài, bệnh
Addison, kiêng muối quá mức lâu ngày, mất nước và muối bù lại không đúng ( do
truyền quá nhiều Glucose 5%)
Thường điều trị dùng NaCl 0,9%
Ứ nước ngoại bào : ứ nước đẳng trương : dư nước và muối bằng nhau
Osmolality bình thường
Hct giảm, protide máu giảm
Na+ máu bình thường
Thường trong suy tim ứ huyết, suy thận, truyền nhiều NaCl 0,9%, cường
Aldosterone