R
R
Ố
Ố
I
I
LO
LO
Ạ
Ạ
N
N
CHUY
CHUY
Ể
Ể
N
N
HO
HO
Á
Á
NƯ
NƯ
Ớ
Ớ
C
C
V
V
À

à
s
s
ự
ự
trao đ
trao đ
ổ
ổ
i nư
i nư
ớ
ớ
c đi
c đi
ệ
ệ
n gi
n gi
ả
ả
i
i
trong cơ th
trong cơ th
ể
ể
.
.
2. Phân lo

ấ
t nư
t nư
ớ
ớ
c
c
ả
ả
nh hư
nh hư
ở
ở
ng đ
ng đ
ế
ế
n cơ th
n cơ th
ể
ể
.
.
3. Phân t
3. Phân t
í
í
ch đư
ch đư
ợ

v
à
à
t
t
ì
ì
m
m
đư
đư
ợ
ợ
c
c
c
c
á
á
c
c
y
y
ế
ế
u
u
t
t
ố

ệ
nh
nh
th
th
ậ
ậ
n
n
hư
hư
,
,
vctc
vctc
,
,
viêm
viêm
.
.
Vai
Vai
trò
trò
c
c
ủ
ủ
a

i
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
ho
ho
á
á
h
h
ọ
ọ
c
c
,
,
đ
đ
ồ
ồ
ng
ng
th

ố
ph
ph
ả
ả
n
n
ứ
ứ
ng
ng
(thu
(thu
ỷ
ỷ
phân
phân
, oxy
, oxy
ho
ho
á
á
, )
, )
-
-
L
L
à

,
ch
ch
ấ
ấ
t
t
chuy
chuy
ể
ể
n
n
ho
ho
á
á
,
,
v
v
ậ
ậ
n
n
chuy
chuy
ể
ể
n

cơ
th
th
ể
ể
,
,
đ
đ
ồ
ồ
ng
ng
th
th
ờ
ờ
i
i
trao
trao
đ
đ
ổ
ổ
i
i
ch
ch
ú

s
á
á
t
t
gi
gi
ữ
ữ
a
a
c
c
á
á
c
c
m
m
à
à
ng
ng
.
.
-
-
Duy
Duy
tr

tr
ì
ì
huy
huy
ế
ế
t
t
á
á
p
p
.
.
-
-
Tham
Tham
gia
gia
đi
đi
ề
ề
u
u
ho
ho
à

i
-
-
Tham
Tham
gia
gia
v
v
à
à
o
o
nhi
nhi
ề
ề
u
u
ho
ho
ạ
ạ
t
t
đ
đ
ộ
ộ
ng

th
ầ
ầ
n
n
kinh
kinh
Fe2+:
Fe2+:
V
V
ậ
ậ
n
n
chuy
chuy
ể
ể
n
n
02
02
Cl
Cl
-
-
:
:
đ

-
Quy
Quy
đ
đ
ị
ị
nh
nh
ch
ch
ủ
ủ
y
y
ế
ế
u
u
á
á
p
p
l
l
ự
ự
c
c
th

ng
l
l
à
à
Na+, K+,,
Na+, K+,,
Cl
Cl
-
-
, HPO4
, HPO4
-
-
,.
,.
-
-
Tham
Tham
gia
gia
h
h
ệ
ệ
th
th
ố

đ
ị
ị
nh
nh
đi
đi
ề
ề
u
u
ho
ho
à
à
đ
đ
ộ
ộ
PH
PH
n
n
ộ
ộ
i
i
môi
môi
.

ằ
ng
ng
ng
ng
à
à
y
y
ở
ở
môi
môi
ngư
ngư
ờ
ờ
i
i
,
,
lư
lư
ợ
ợ
ng
ng
nư
nư
ớ

ấ
t
t
l
l
ớ
ớ
n
n
t
t
ừ
ừ
1.6
1.6
-
-
3.5l.
3.5l.
Trungb
Trungb
ì
ì
nh
nh
l
l
à
à
2.5l.

N
ộ
ộ
i
i
sinh
sinh
300ml
300ml
T
T
ổ
ổ
ng
ng
c
c
ộ
ộ
ng
ng
2500ml
2500ml
*
*
Nư
Nư
ớ
ớ
c

ồ
hôi,
hôi,
hơith
hơith
ở
ở
100ml
100ml
T
T
ổ
ổ
ng
ng
c
c
ộ
ộ
ng
ng
2500ml
2500ml
Cân
Cân
b
b
ằ
ằ
ng

t
ừ
ừ
mu
mu
ố
ố
i
i
ăn
ăn
Ma++, K+, Ca++
Ma++, K+, Ca++
t
t
ừ
ừ
rau
rau
qu
qu
ả
ả
,
,
th
th
ị
ị
t

,
m
m
ồ
ồ
hôi
hôi
.
.
S
S
ự
ự
phân
phân
b
b
ố
ố
c
c
ủ
ủ
a
a
nư
nư
ớ
ớ
c

th
ể
ể
v
v
à
à
đư
đư
ợ
ợ
c
c
phân
phân
b
b
ố
ố
như
như
sau
sau
:
:
-
-
Khu
Khu
v

gian
b
b
à
à
o
o
: 15%
: 15%
-
-
Lòng
Lòng
m
m
ạ
ạ
ch
ch
:5%
:5%
Gi
Gi
ữ
ữ
a
a
c
c
á

trao
đ
đ
ổ
ổ
i
i
.
.
Sự phõn bố cua cỏc chất điện giải
Có sự khác biệt cơ bản giữa 3 khu vực của một số ion:
Tuy vậy, nếu tính tổng số anion và cation trong từng khu vực thỡ ở
mỗi khu vực chúng tương đương nhau. Tỡnh trạng này có được là do
đặc điểm hoạt động của màng ngăn cách.

10mEq29mEq28mEqHCO
3
-
15mEq114mEq109mEqCl
-
150mEq3.8mEq4mEqK
+
10mEq140mEq147mEqNa
+
Tế bàoGian bàoLòng mạch
Chất
Trao
Trao
đ
đ

Gian
Gian
b
b
µ
µ
o
o
B
B
¹
¹
chm
chm
¹
¹
ch
ch
Mao
Mao
®
®
é
é
ng
ng
m
m
¹
¹

<
<
Pk
Pk
40>28
40>28
28
28
=
=
28
28
16<28
16<28
a b c
a b c
Ptt
Ptt
:
:
¸
¸
p
p
l
l
ù
ù
c
c

Trao
Trao
đ
đ
ổ
ổ
i
i
gian
gian
b
b
à
à
o
o
v
v
à
à
t
t
ế
ế
b
b
à
à
o
o

2
2
khu
khu
v
v
ự
ự
c
c
n
n
à
à
y
y
không
không
đ
đ
ể
ể
ion
ion
t
t
ự
ự
do
do

ph
ph
ầ
ầ
n
n
đi
đi
ệ
ệ
n
n
gi
gi
ả
ả
i
i
c
c
ủ
ủ
a
a
hai
hai
khu
khu
v
v

ợ
ợ
ng
ng
ch
ch
ú
ú
ng
ng
l
l
ạ
ạ
i
i
tương
tương
t
t
ự
ự
nhau
nhau
nên
nên
á
á
p
p

nhau
nhau
.
.
N
N
ế
ế
u
u
á
á
p
p
l
l
ự
ự
c
c
th
th
ẩ
ẩ
m
m
th
th
ấ
ấ

i
i
đi
đi
đ
đ
ể
ể
l
l
ậ
ậ
p
p
l
l
ạ
ạ
i
i
cân
cân
b
b
ằ
ằ
ng
ng
v
v

khát là nhân bụng giữa nằm ở vùng dưới đồi. Tác nhân kích
thích trung tâm này là tình trạng tăng áp lực thẩm thấu của dịch
ngoại bào.
Thần kinh còn có cảm thụ với áp lực thẩm thấu và khối
lượng nước ở các xoang tĩnh mạch lớn, vách nhĩ phải , thận (
tăng tíêt aldosterol)
*) Điều hoà nội tiết
- ADH: Tiết ra ở thuỳ sau tuyến yên,gây tái hấp thu nước ở
ống lượn xa
- Aldosterol: Hormon điều hoà bài tiết natri lớn nhất của vỏ
thượng thận.
R
R
ố
ố
i
i
lo
lo
ạ
ạ
n
n
chuy
chuy
ể
ể
n
n
ho

ạ
i
i
m
m
ấ
ấ
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c
c


D
D
ự
ự
a
a
v
v
à
à
o
o
lư

l
ớ
ớ
n
n
theo
theo
cân
cân
n
n
ặ
ặ
ng
ng
1kg = 1l.
1kg = 1l.

 Dựa vào lượng điện giải mất kèm theo

 Dựa vào khu vực bị mất nước
D
D
ự
ự
a
a
v
v
à

ờ
i
i
l
l
ớ
ớ
n
n
theo
theo
cân
cân
n
n
ặ
ặ
ng
ng
1kg = 1l.
1kg = 1l.
N
N
ế
ế
u
u
1
1
ngư

I
-
-
M
M
ấ
ấ
t
t
4
4
-
-
6l (10
6l (10
-
-
15%):
15%):
đ
đ
ộ
ộ
II
II
-
-
M
M
ấ

-
25%
25%
lư
lư
ợ
ợ
ng
ng
nư
nư
ớ
ớ
c
c
)
)
th
th
ì
ì
nguy
nguy
hi
hi
ể
ể
m
m
v

à
chuy
chuy
ể
ể
n
n
ho
ho
á
á
đ
đ
ề
ề
u
u
r
r
ấ
ấ
t
t
n
n
ặ
ặ
ng
ng
v

nh
lý.
lý.
D
D
ự
ự
a
a
v
v
à
à
o
o
lư
lư
ợ
ợ
ng
ng
đi
đi
ệ
ệ
n
n
gi
gi
ả

c
ưu
ưu
trương
trương
:
:
+
+
M
M
ấ
ấ
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c
c
nhi
nhi
ề
ề
u
u
nhi
nhi
ề

ặ
p
p
:
:
M
M
ấ
ấ
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c
c
trong
trong
s
s
ố
ố
t
t
,
,
đ
đ
á

ả
:
:
ngư
ngư
ờ
ờ
i
i
b
b
ệ
ệ
nh
nh
kh
kh
á
á
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c
c
d
d
ữ

,
tiêm
tiêm
,
,
truy
truy
ề
ề
n
n
c
c
á
á
c
c
d
d
ị
ị
ch
ch
như
như
ợ
ợ
c
c
trương

ấ
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c
c
song
song
song
song
m
m
ấ
ấ
t
t
đi
đi
ệ
ệ
n
n
gi
gi
ả
ả
i

m
ấ
ấ
t
t
m
m
á
á
u
u
,
,
m
m
ấ
ấ
t
t
huy
huy
ế
ế
t
t
tương
tương
(b
(b
ỏ

t
n
n
ặ
ặ
ng
ng
ho
ho
ặ
ặ
c
c
k
k
é
é
o
o
d
d
à
à
i
i
s
s
ẽ
ẽ
d

i
lo
lo
ạ
ạ
n
n
chuy
chuy
ể
ể
n
n
ho
ho
á
á
,
,
nhi
nhi
ễ
ễ
m
m
đ
đ
ộ
ộ
c

d
ị
ị
ch
ch
đ
đ
ẳ
ẳ
ng
ng
trương
trương
c
c
ó
ó
nư
nư
ớ
ớ
c
c
,
,
đi
đi
ệ
ệ
n

trương
:
:
M
M
ấ
ấ
t
t
đi
đi
ệ
ệ
n
n
gi
gi
ả
ả
i
i
nhi
nhi
ề
ề
u
u
hơn
hơn
m

b
ị
ị
ngư
ngư
ợ
ợ
c
c
trương
trương
(do
(do
Na+
Na+
ngo
ngo
ạ
ạ
i
i
b
b
à
à
o
o
gi
gi
ả

ề
n
n
d
d
ị
ị
ch
ch
í
í
t
t
Na+ (G 5%)
Na+ (G 5%)
qu
qu
á
á
nhi
nhi
ề
ề
u
u
cho
cho
ngư
ngư
ờ

ậ
u
u
qu
qu
ả
ả
:
:
nư
nư
ớ
ớ
c
c
ngo
ngo
ạ
ạ
i
i
b
b
à
à
o
o
v
v
à

.
D
D
ự
ự
a
a
v
v
à
à
o
o
khu
khu
v
v
ự
ự
c
c
b
b
ị
ị
m
m
ấ
ấ
t

à
o
o
:
:
G
G
ặ
ặ
p
p
nhi
nhi
ề
ề
u
u
nh
nh
ấ
ấ
t
t
K
K
ế
ế
t
t
qu

tim
m
m
ạ
ạ
ch
ch
,
,
b
b
à
à
i
i
ti
ti
ế
ế
t
t
th
th
ậ
ậ
n
n
gi
gi
ả

n
kinh
kinh
,
,
t
t
ổ
ổ
n
n
thương
thương
gan
gan
,
,
th
th
ậ
ậ
n
n
.
.
-
-
M
M
ấ

k
é
é
o
o
ra
ra
ngo
ngo
à
à
i
i
do
do
t
t
ì
ì
nh
nh
tr
tr
ạ
ạ
ng
ng
ưu
ưu
trương

c
m
m
ấ
ấ
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c
c
ưu
ưu
trương
trương
ở
ở
ngo
ngo
ạ
ạ
i
i
b
b
à
à
o

Gi
ả
ả
m
m
ch
ch
ứ
ứ
c
c
năng
năng
th
th
ậ
ậ
n
n
l
l
à
à
m
m
gi
gi
ữ
ữ
l

đ
ế
ế
n
n
tăng
tăng
ti
ti
ế
ế
t
t
aldosterol
aldosterol
Đ
Đ
á
á
i
i
nh
nh
ạ
ạ
t
t
K
K
ế

ị
ch
ch
n
n
ộ
ộ
i
i
b
b
à
à
o
o
.
.
M
M
ệ
ệ
t
t
m
m
ỏ
ỏ
i
i
,

t
4
4
-
-
7%.
7%.
Bu
Bu
ồ
ồ
n
n
ng
ng
ủ
ủ
,
,
chu
chu
ộ
ộ
t
t
r
r
ú
ú
t

man
khi
khi
m
m
ấ
ấ
t
t
7
7
-
-
14%.
14%.
Một số trường hợp mất nước
- Mất do ra mồ hôi: Lượng mồ hội thay đổi từ 0,2 -
2l/24h tuỳ thuộc vào thời tiết, điều kiện lao động. Dịch mồ
hôi là dịch nhược trương
Tuy nhiên, ra nhiều mồ hôi thì sẽ gây mất tương đối
điện giải. Nếu bù chỉ riêng nước sẽ gây tình trạng nhược
trương trong cơ thể : biểu hiện mà bản chất là do tình
trạng gian bào nhược trương dẫn đến nước vào tế bào gây
rối loạn chuyển hoá, tổn thương tế bào, giống như khi ngộ
độc nước do truyền quá mức: mệt mỏi, vã nhiều mồ hôi, uể
oải, nhức đầu, buồn nôn, tim đập nhanh, lú lẫn
•
- Mất nước khi sốt: Tuỳ theo giai đoạn mà mất
nước bằng con đường khác nhau.
•

ậ
ậ
n
n
:
:
G
G
ặ
ặ
p
p
trong
trong
b
b
ệ
ệ
nh
nh
đ
đ
á
á
i
i
nh
nh
ạ
ạ

c
c
v
v
à
à
đi
đi
ệ
ệ
n
n
gi
gi
ả
ả
i
i
tương
tương
đ
đ
ố
ố
i
i
d
d
ễ
ễ

ấ
ấ
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c v
c v
à
à
mu
mu
ố
ố
i nhưng kh
i nhưng kh
ó
ó
b
b
ù
ù
l
l
ạ
ạ
i b
i b

n
n
ữ
ữ
c
c
ó
ó
thai v
thai v
à
à
tr
tr
ẻ
ẻ
nh
nh
ỏ
ỏ
do qu
do qu
á
á
tr
tr
ì
ì
nh
nh

ữ
ữ
ng r
ng r
ố
ố
i
i
lo
lo
ạ
ạ
n nghiêm tr
n nghiêm tr
ọ
ọ
ng.
ng.
-
-
M
M
ấ
ấ
t nư
t nư
ớ
ớ
c do tiêu ch
c do tiêu ch

đ
đ
ạ
ạ
i ti
i ti
ệ
ệ
n nhi
n nhi
ề
ề
u l
u l
ầ
ầ
n, liên ti
n, liên ti
ế
ế
p trong th
p trong th
ờ
ờ
i gian ng
i gian ng
ắ
ắ
n,
n,

n, n
n, n
ế
ế
u m
u m
ấ
ấ
t t
t t
ừ
ừ
5% tr
5% tr
ọ
ọ
ng lư
ng lư
ợ
ợ
ng cơ th
ng cơ th
ể
ể
tr
tr
ở
ở
đi l
đi l

n
n
ở
ở
tr
tr
ẻ
ẻ
nh
nh
ỏ
ỏ
m
m
ứ
ứ
c đ
c đ
ộ
ộ
s
s
ẽ
ẽ
n
n
ặ
ặ
ng d
ng d

l
l
ỏ
ỏ
ng
ng
nh
nh
ữ
ữ
ng
ng
r
r
ố
ố
i
i
lo
lo
ạ
ạ
n
n
quan
quan
tr
tr
ọ
ọ

ộ
ộ
ng
ng
h
h
ọ
ọ
c
c
do
do
m
m
ấ
ấ
t
t
nư
nư
ớ
ớ
c
c
l
l
à
à
m
m

:
:
m
m
ạ
ạ
ch
ch
nhanh
nhanh
,
,
huy
huy
ế
ế
t
t
á
á
p
p
gi
gi
ả
ả
m
m
,
,

-
-
Nhi
Nhi
ễ
ễ
m
m
toan
toan
v
v
à
à
nhi
nhi
ễ
ễ
m
m
đ
đ
ộ
ộ
c
c
n
n
ặ
ặ

c
c
ộ
ộ
ng
ng
v
v
ớ
ớ
i
i
r
r
ố
ố
i
i
lo
lo
ạ
ạ
n
n
h
h
ấ
ấ
p
p

ứ
ứ
c
c
năng
năng
,
,
+ T
+ T
ì
ì
nh tr
nh tr
ạ
ạ
ng m
ng m
ấ
ấ
t mu
t mu
ố
ố
i ki
i ki
ề
ề
m c
m c

ở
ở
nhanh sâu, d
nhanh sâu, d
ị
ị
ch d
ch d
ạ
ạ
d
d
à
à
y tăng co b
y tăng co b
ó
ó
p, nôn
p, nôn
•
•
-
-
Nhi
Nhi
ễ
ễ
m
m

ế
ế
u
u
oxy
oxy
não
não
v
v
à
à
c
c
á
á
c
c
s
s
ả
ả
n
n
ph
ph
ẩ
ẩ
m
m

nhi
nhi
ễ
ễ
m
m
đ
đ
ộ
ộ
c
c
s
s
ẽ
ẽ
t
t
á
á
c
c
đ
đ
ộ
ộ
ng
ng
tr
tr

,
,
chuy
chuy
ể
ể
n
n
ho
ho
á
áv
v
à
à
h
h
ì
ì
nh
nh
th
th
à
à
nh
nh

ặ
ặ
ng
ng
,
,
n
n
ế
ế
u
u
không
không
c
c
ó
ó
s
s
ự
ự
can
can
thi
thi
ệ
ệ
p
p

ậ
ậ
t
t
vã,
vã,
bu
bu
ồ
ồ
n
n
ng
ng
ủ
ủ
,
,
n
n
ặ
ặ
ng
ng
hơn
hơn
n
n
ữ
ữ