CHUYỂN ĐỘNG CỦA ĐIỆN TÍCH
TRONG ĐIỆN TỪ TRƯỜNG
Trong cơ học, nếu một hạt chuyển động tự do với vận tốc
, hàm Lagrange của nó là:
Xung lượng của hạt và lực tác dụng lên nó:
v c
2
1
2
L mv
L
p mv
v
L
F
r
(2)
(3)
(1)
Thật vậy, ta tính xung lượng suy rộng của hạt :
trong đó là xung lượng thông thường của hạt
Lực suy rộng tác dụng lên hạt
L
mv eA p eA
v
p
( )
L
egrad egrad Av
r
(7)
(8)
Đưa (7) và (8) vào phương trình Lagrange (4):
Vì không phải là hàm của tọa độ, nên
và phương trình trên trở thành :
Vì thế là hàm của tọa độ và thời gian t, nên :
( ) ( )
r
(9)
Do đó (9) trở thành :
Hay :
Đó chính là phương trình chuyển động của hạt trong
điện từ trường mà ta đã rút ra được từ phương trình
Lagrange
Thí dụ: Dùng hàm Lagrange khảo sát chuyển động của
electron
Xét một nguyên tử gồm hạt nhân và một electron, chọn
hệ tọa độ K có gốc tại hạt nhân và trục Oz song song
với từ trường ngoài. Đối với electron,
nên hàm Lagrange (6) của nó là:
dp A
e grad e vrotA
dt t
0 0
1
2
L m v e e A v
r
A
B
1
2
A Br
2
0 0
1
2
1
2
v Br
L mv e e
v
v v r
K
2
0 0
1 1
2 2
L m v r e e v r Br
L
e B
m
2 2
2
0
1
2 2
L L L L
m
L mv mv r r e mv r m r
15 1
0
10
s
0
v r
0
2
L
e B
m
(13)