47
nhiều tế bào khác và được phát hiện do làm thay đổi độ dẫn. Hiện nay đã có nhiều thiết bò
giám sát sự thay đổi điện dẫn trên thò trường như Bactometer 123 (Bactomatic Ltd.), Malthus
2000 (Malthus Instruments Ltd) và kỹ thuật RABIT (Rapid Automated Bacterial Impedance
Technique, Don Whitley Scientific Ltd). Những phương pháp trở kháng vi sinh vật hầu như ứng
dụng rất sớm trong công nghiệp thực phẩm và công nghiệp sữa.
Phương pháp này áp dụng trong nhiều trường hợp tương quan với phương pháp đếm khuẩn
lạc (ở nhiều loại sản phẩm); giảm gánh nặng về thời gian phát hiện. Tuy nhiên nó yêu cần điều
kiện môi trường chuẩn, ổn đònh; các thiết bò và môi trường đặc biệt.
5.4. Kỹ thuật đònh lượng bằng đo vi lượng calorie (Microcalorimetry)

Phương pháp này sử dụng những thiết bò rất nhạy để đo nhiệt lượng rất nhỏ sinh ra trong
quá trình trao đổi chất của vi sinh vật. Qua đó có thể đònh lượng cá thể trong mẫu bằng cách đo
lượng nhiệt tạo ra hoặc xác đònh thời gian lượng nhiệt sinh ra đến ngưỡng đo. Phương pháp này
còn dùng để đònh danh vi sinh vật bằng cách đo nhiệt lượng tạo ra của vi sinh vật đó trên những
nền cơ chất khác nhau.
5.5. Kỹ thuật đònh lượng vi sinh vật bằng đo mức phóng xạ (Radiometry)

Người ta sử dụng cơ chất có carbon 14 đánh dấu đồng vò phóng xạ (C
14
labelled) trong môi
trường nuôi cấy vi sinh vật. Trong quá trình trao đổi chất, vi sinh vật giải phóng ra CO
2
có chứa
C
14
. Người ta có thể đònh lượng vi sinh vât dựa vào lượng C
14
giải phóng hoặc dựa thời gian cần
thiết để lượng C

RapID Sinh hoá Innovative Diag.
Enterobacteriaceae
BBL Crystal Sinh hoá Becton Dickinson
Enterobacteriaceae,
Vibrionaceae, không lên men,
kỵ khí
Minitek Sinh hoá Becton Dickinson
Enterobacteriaceae
Microbact Sinh hoá Microgen Enterobacteriaceae, Gram âm,
không lên men, Listeria
Vitek
b
Sinh hoá
a
bioMerieux Enterobacteriaceae, Gram âm,
Gram dương
Microlog Oxy hóa C
a
Biolog Enterobacteriaceae, Gram âm,
Gram dương
MIS
b
Acid béo
a
Microbial-ID
Enterobacteriaceae, Listeria,
Bacillus, Staphylococcus,
Campylobacter
a
bioMerieux
Salmonella
* Feng, P., App.I., FDA Bacteriological Analytical Manual, 8A ed.
a
Hệ thống tự động
b
Hệ thống được AOAC chính thức chấp nhận. 49

Bảng 2. Một số bộ kit thương mại dựa trên kỹ thuật phân tích nucleic acid dùng trong phát hiện vi
khuẩn gây bệnh trong thực phẩm

Đối tượng vi sinh vật Tên thương mại Phương pháp
phân tích
Nhà sản xuất
Clostridium botulinum
Probelia PCR BioControl
AccuProbe probe GEN-PROBE
Campylobacter
GENE-TRAK probe GENE-TRAK
Escherichia coli
GENE-TRAK probe GENE-TRAK
BAX PCR
a
Qualicon E. coli O157:H7
Probelia PCR BioControl
GENE-TRAK


Bảng 3. Một số bộ kit thương mại dựa trên kỹ thuật phân tích kháng thể dùng trong phát hiện tác
nhân gây bệnh và độc tố trong thực phẩmVi sinh vật/ Độc tố Tên thương mại Kiểu phân tích
a
Nhà sản xuất
TECRA ELISA TECRA
Bacillus cereus
diarrhoeal toxin
BCET RPLA Unipath
Campyslide LA Becton Dickinson
Meritec-campy LA Meridian
MicroScreen LA Mercia
VIDAS ELFA
b
bioMerieux
EiaFOSS ELISA
b
Foss
Campylobacter
TECRA ELISA TECRA
Clostridium
botulinum toxin
ELCA ELISA Elcatech
C. perfringens
enterotoxin
PET RPLA Unipath
Escherichia coli

b
bioMerieux
EHEC
**c
O157:H7
EiaFOSS ELISA
b
Foss
VEROTEST ELISA MicroCarb
Premier EHEC ELISA Meridian
Shiga toxin (Stx)
Verotox-F RPLA Denka Seiken
ETEC
c51
Labile toxin (LT) VET-RPLA RPLA Oxoid
Stabile toxin (ST) E. coli ST ELISA Oxoid
Microscreen LA Microgen
Listeria Latex LA Microgen
Listeria-TEK
e
ELISA Organon Teknika
TECRA
e
ELISA TECRA
Assurance
e
ELISA BioControl

e
diffusion BioControl
SalmonellaTEK
e
ELISA Organon Teknika
TECRA
e
ELISA TECRA
EQUATE ELISA Binax
BacTrace ELISA KPL
LOCATE ELISA Rhone-Poulenc
Assurance
e
ELISA BioControl
Salmonella ELISA GEM Biomedical
Transia ELISA Transia
Bioline ELISA Bioline
VIDAS
e
ELFA
b
bioMerieux
OPUS ELISA
b
TECRA
PATH-STIK Ab-ppt LUMAC
Reveal Ab-ppt Neogen
Clearview Ab-ppt Unipath
Salmonella
UNIQUE

choleraSMART Ab-ppt New Horizon
bengalSMART Ab-ppt New Horizon
choleraScreen Agglutination New Horizon
Vibrio cholera
bengalScreen Agglutination New Horizon
enterotoxin VET-RPLA
d
RPLA Unipath
* Nguồn trích dẫn: Feng, P., App.I, FDA Bacteriological Analytical Manual, 8A ed.
a
Chữ viết tắt: ELISA, enzyme linked immunosorbent assay; ELFA, enzyme linked
fluorescent assay; RPLA, reverse passive latex agglutination; LA, latex agglutination; Ab-
ppt, immunoprecipitation.
b
ELISA tự động
c
EHEC - Enterohemorrhagic E. coli; ETEC - enterotoxigenic E. coli
d
Cũng phát hiện độc tố đường ruột LT của E. coli (E. coli LT enterotoxin)
e
Hệ thống được AOAC chính thức chấp nhận
** Chú ý: Một số sản phẩm trên chỉ đặc hiệu phát hiện chủng O157 nhưng không hoàn
toàn thuộc serotype H7 (những chủng O157 không phải H7 thường không tạo độc tố,
Shiga toxin, nên thường không gây bệnh cho người). Một số kháng thể O157 có thể phản
ứng chéo với Citrobater, E. hermanii và những vi sinh vật đường ruột khác.