Xét nghiệm tế bào hạch

3.1. Hạch đồ:
Hạch đồ là một xét nghiệm thường được sử dụng trong lâm sàng, dễ làm, cho kết
quả nhanh và tương đối chính xác. Hạn chế của hạch đồ là không thấy được toàn
bộ cấu trúc của hạch mà chỉ thấy được hình thái của những tế bào đứng riêng rẽ, vì
vậy trong một số trường hợp, khi không thấy tế bào bệnh lý, cần thiết phải tiến
hành sinh thiết hạch để xác định.
* Công thức tế bào hạch bình thường:
Một số tác giả đề nghị công thức tế bào hạch bình thường như sau:
+ Tế bào lưới (reticulocyte) : 0,2-1,0%
+ Tế bào dòng lymphô : 90-99%
- Nguyên bào lymphô (lymphoblaste): 0,5-3%
- Lymphô (lymphocyte) : 90-98%
+ Tế bào đơn nhân (monocyte ): 0,5 - 2%
+ Tương bào (plasmocyte) : 0,2 - 0,5%
+ Đại thực bào : 0,5 - 1%
* Kết quả hạch đồ trong một số bệnh lý:
+ Hạch viêm cấp do nhiễm khuẩn: xuất hiện nhiều bạch cầu đa nhân trung tính xen
lẫn với lymphocyte và đại thực bào. Bạch cầu đa nhân thường là dạng thoái hoá
(người ta gọi là tế bào mủ).
+ Bệnh bạch cầu dòng lymphô:
Hạch đồ giàu tế bào, tăng sinh dòng lymphô, đơn dạng tế bào: hầu hết các tế bào
giống nhau; phần lớn là lymphocyte, một ít là lymphoblaste (nếu là bạch cầu
lymphô mạn), ngược lại trong bệnh bạch cầu lymphô cấp thì tỷ lệ lymphoblaste
chiếm ưu thế, lymphocyte chiếm tỷ lệ thấp.
+ Bệnh Hodgkin:
Hình ảnh hạch đồ: đa dạng tế bào bao gồm: lymphoblaste và lymphocyte, bạch
cầu đa nhân trung tính, ái toan, tương bào đặc biệt có tế bào đặc hiệu của bệnh
Hodgkin đó là tế bào Sternberg. Tế bào Sternberg là tế bào có kích thước lớn,
đường kính từ 30-100m, nhân to, méo mó và chia múi, trong nhân có hạt nhân, có

- 30% tế bào dòng mônô.
- 20% tế bào dòng bạch cầu hạt .
+ Trong thực tế, giá trị của lách đồ không phải dựa vào công thức đã nêu trên mà
chủ yếu đánh giá có hay không có tình trạng sau:
- Dị sản tế bào:
. Dòng hồng cầu (trong bệnh tăng nguyên HC).
. Dòng bạch cầu hạt (trong bệnh BC dòng tủy).
. Dòng lymphô (trong bệnh BC lymphô).
- Xuất hiện các tế bào bất thường:
. Tế bào Sternberg (bệnh Hodgkin).
. Tế bào Gaucher (trong bệnh Gaucher).
. Tế bào ung thư (trong bệnh sarcom lách).
. Vi khuẩn.
. Ký sinh trùng sốt rét (trong bệnh sốt rét).