1
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ & CÔNG NGHIỆP
Giảng viên: ThS. Nguyễn Kim Thanh
ThS. Lý Khánh Tâm Thảo

Bài tập:
Kế hoạch Hành động (Action Planning)
11. Mục đích
Bài tập này nhằm giúp SV hiểu rõ hơn ý nghĩa, phương pháp và những kỹ thuật, công cụ
của Kế hoạch Hành động (Action Planning). Việc lập Kế hoạch Hành động đòi hỏi việc
phát triển một chuỗi các nhóm hành động khả thi thành một chiến lược (strategy) nhằm
đạt đến một hay nhiều mục tiêu. Những chiến lược khác nhau thường được gọi là những
ph
ương án (options). Trong nhiều thời điểm, chúng ta phải đặt nặng việc tham gia/hỗ
trợ/đồng ý của những tác nhân quan trọng (important actors). Chẳng hạn như, khi nhận
định vấn đề (problem) chúng ta hỏi, “(Những) vấn đề này là của ai?”; khi xác định những
mục tiêu (objectives) chúng ta hỏi, “Liệu chúng có được người ra quyết định (decision
makers) ủng hộ chăng?” Một khía cạnh rất quan trọng của cách tiếp cậ
n kế hoạch hành
động là sự liên đới/tham gia của những tác nhân chính, mà sự ủng hộ của họ rất rất có ý
nghĩa trong sự thành công của việc thực thi, vận hành và duy trì, bảo dưỡng, ở những thời
điểm chính của tiển trình. Bài tập này được thiết kế để tập cho SV làm quen, có ý thức và
tư duy về khía cạnh này.

2. Tiến trình
SV nhận đề bài được thiết kế giả định xả
y ra ở thành phố Văn Lang. SV sẽ làm việc theo

kinh nghiệm và kỹ năng thực tế đáp ứ
ng được yêu cầu làm việc trong một nền kinh tế
năng động và hơn nữa họ chưa bao giờ thực sự tham gia triển khai một chương trình nào
có dính dáng đến xã hội (ví dụ như chương trình xây dụng nhà cửa đúng qui hoạch, xả
rác đúng chỗ hợp vệ sinh…) mặc dù vẫn có một số chương trình nhỏ khác đang được
triển khai bởi các đoàn thể khác như Hội phụ nữ trong ch
ương trình cải thiện công việc
cho người nghèo. Họ được trả lương rất thấp so với các cơ quan bên khối tư nhân (private
sector). Tình trạng này còn tồi tệ hơn bởi cán bộ và dân chúng còn thiếu niềm tin vào các
nhà lãnh đạo và do đó công việc không trôi chảy. Tuy vậy, Thị trưởng muốn thay đổi và
cải thiện tình hình này. Những hành động đề xuất phải thúc đẩy được động cơ làm việc
của các cán bộ và thông qua tiến trình n
ăng lực của họ được cải thiện.
TÍNH PHỐI HỢP: ông Thị trưởng đã tham dự nhiều hội thảo quốc tế và ông thích thú
với “kế hoạch hành động”. Ông cho rằng những kế hoạch phải được phối hợp với nhau
để tận dụng được tối đa nguồn tài nguyên hạn chế
3
. Ngày nay để làm việc bạn không thể
chỉ nghĩ đến những đề xuất riêng của bạn, mà phải chỉ ra chúng có thể được phối hợp với
những đề xuất của các nhóm khác trong việc giải quyết các vấn đề như thế nào. Nhìn
chung đề xuất của bạn sẽ dễ được chấp nhận hơn nếu bạn chứng tỏ được tính phối hợp
của nó.
TIẾN TRÌNH: ông Thị trưởng quan tâm đến một tiến trình khả thi và tin cậy. Ông muốn
biết bạn đề xuất kế hoạch như thế nào
, ai sẽ liên quan, trách nhiệm của họ thế nào, và khi
nào thì họ tham gia tiến trình.
HÀNH ĐỘNG NGẮN HẠN, TẦM NHÌN TRUNG HẠN: Ông Thị trưởng muốn thấy
những kết quả nhanh chóng, nhưng cũng không muốn là người thiển cận. Các nhóm phải
cho thấy được trong đề xuất của họ mối liên hệ giữa những kế hoạch hành động ngắn hạn
với sự cần thiết từ một kế hoạch chiến lược trung hạn.

TÍNH UYỂN CHUYỂN: Bài tập này là một giả lập giúp các bạn hiểu được tiến trình lập
kế hoạch hành động, và làm sáng tỏ một vài vấn đề các bạn phải giải quyết. Các bạn có
thể có một số giả định cần thiết, nhưng phải trình bày rõ. Các bạn có thể kiểm tra lại tính
hợp lý của những giả định với Thị trưởng (Thầy Thảo) hay Giám đốc Sở
Tài nguyên-Môi
trường (Thầy Thanh).
(Những giả định đó, dù sao, không được tính đến chuyện Chính quyền Trung ương,
World Bank hay Ông già Noel ghé qua với một túi đầy tiền!)
Ý KIẾN RIÊNG CỦA THỊ TRƯỞNG (CHƯƠNG TRÌNH BÍ MẬT!): để gia tăng cơ
hội tái đắc cử, ông Thị trưởng muốn dân chúng phải thấy được một số hành động được
thực hiện trong thời gian 3 tháng. Tiến trình đáng kể phải thấy được trong thờ
i gian một
năm. Chúng ta có thể thấy rằng những chương trình quy mô lớn không thể được hoàn
thành trong thời gian đó, nhưng phải làm rõ được những mối liên kết từ những hành động
nhỏ đến những kế hoạch chiến lược trung hạn.
4. Những vấn đề
Ông Thị trưởng quan tâm đến sự phát triển của cả thành phố Văn Lang, nhưng những vấn
đề xảy ra gần
đây đã thuyết phục ông tập trung giải quyết hai khu vực gần nhau ở nội
thành (mỗi khu vực có những đặc điểm và vấn đề riêng): khu Việt Thổ và Khu Phong
Châu. Khu Việt Thổ vừa mới được khảo sát; và các chuyên gia đồng ý rằng khu vực này
nên được nâng cấp cải thiện hơn là phá bỏ, nhưng cho đến nay vẫn chưa có một quy
hoạch nào cho việc phát triển này. Dân số cả hai khu vực là 40.000. Ông Thị trưở
ng nhận
định hai khu vực này có tính quyết định sống còn cho sự phát triển vật thể, xã hội, môi
trường và kinh tế của toàn TP Văn Lang.
Khu Phong Châu là trái tim của TP Văn Lang. Đây là trung tâm văn hóa lịch sử thu hút
rất đông khách du lịch. Khu vực này đang bị xuống cấp nghiêm trọng, điều kiện sống
dưới trung bình và chất lượng môi trường khu vực tồi tệ. Đây là trung tâm tài chính của
TP (mặc dù nếu các ngân hàng của Văn Lang ti

hàng rong xả rác đầy đường. Rất nhiều rác thải như thế không được thu gom, trở thành
nơi kiếm ăn của chuột bọ và là mối nguy cơ sức khỏe cộng đồng. Bãi chôn lấ
p chưa phải
là BCL hợp vệ sinh, thiết bị thu gom và vận chuyển rác cũng không đáp ứng về tiêu
chuẩn vệ sinh. Chất lượng dịch vụ đang bị thả nổi. Tình trạng này cũng làm xấu đi hình
ảnh khu vực nội thành.
Gần đây, tờ báo Thành phố Xanh đã có nhiều bài báo đăng tải than phiền của một số khu
vực dân cư rằng chất lượng nước máy quá th
ấp, nước có màu vàng, mùi tanh và có nhiều
tạp chất. Đường ống cấp nước đã cũ kỹ và đi qua một số khu vực như các xưởng sản
xuất, chợ búa, khu vực kênh rạch. Các khu nhà ở đều không có hệ thống xử lý nước thải
sinh hoạt, một phần các căn nhà có bể tự hoại trước khi xả nước thải ra cống chung. Việc
xây dựng thêm nhiều công trình, làm đường, vỉa hè ồ ạ
t không hợp lý trong những năm
gần đây càng làm cho vấn đề ngập úng trở nên trầm trọng.
Các doanh nghiệp và khối tài chính cũng như các nhân vật hàng đầu của ngành du lịch
gần đây cũng thường xuyên than phiền với Thị trưởng, cho rằng sự hiện diện quá nhiều
và mất trật tự của những người bán hàng rong góp phần làm gia tăng tội ác trong khu
vực.
Trên hết, cả khu vực nội thành bị t
ắc nghẽn giao thông nghiêm trọng, ô nhiễm không khí
và ô nhiễm tiếng ồn. Xe cộ ùn tắc ngoài đường, các lối tiếp cận bị ngăn cản, đường phố bị
đổ dầu nhớt. Hạ tầng giao thông đã được qui hoạch từ rất lâu cho một lượng dân số thấp
hơn, sau bao nhiêu năm công tác này bị lãng quên và hậu quả hiện nay là chỉ số giao
thông trên đầu người quá thấp, trong khi đó chi phí đền bù giải tỏa để xây d
ựng các con
đường mới thì quá lớn.
Khoảng 25% các xưởng tiểu thủ công nghiệp quá ồn ào và gây ô nhiễm. Xe cộ, những
người bán hàng rong và người đi bộ thường xuyên xung khắc. Hơn nữa, một số biện pháp
trong những năm gần đây nhằm cải thiện trật tự của thành phố như không vượt đèn đỏ

Nhóm 6 Nhà ở - Chất lượng MTr ở 1 chuyên viên môi trường, 1 kiến trúc sư
ở bộ phận quản lý nhà, 1-2 đại diện cộng
đồng (ở/buôn bán) và 1 đại diện NGO
Nhóm 7 Các xưởng sản xuất nội thành 1-2 chuyên viên môi trường, 1 chuyên
viên kinh tế, 1 chuyên viên quy hoạch và
1 đại diện khối sản xuất

Nhóm 8 đến 14
Cải thiện tình hình khu Việt Thổ
Người dân ở khu Việt Thổ chủ yếu là người có thu nhập thấp (80% dân số rơi vào 25%
thu nhập thấp nhất thành phố). Hơn nữa, rất nhiều hộ gia đình có thu nhập bấp bênh
không ổn định; rất nhiều người kiếm sống bằng cách đi bán dạo ở khu vực trung tâm TP.
Rất nhiều gia đình đã qua mấy thế hệ ti
ếp nối sinh sống tại khu vực này, dân trong xóm ai
cũng biết nhau rất rõ.

6
Chất lượng môi trường sống ở khu vực này đang xuống cấp nghiêm trọng. Phần lớn nhà
ở khu này là nhà cấp 4, đất do người dân mua bán giấy tay, xây dựng tự phát bằng vật
liệu gạch, ván, mái tôn cũ… Đường hẻm ngoằn ngoèo, không đảm bảo an toàn PCCC, hệ
thống thoát nước tự chảy qua kênh mương hở.
70% dân số không được tiếp cận với hệ thống cấp nước thành phố; phần lớ
n sử dụng
giếng khoan tràn lan hoặc phải mua lại nước từ những nhà khác. Rác thải không được thu
gom hợp lý, nhiều người dân ven kênh rạch còn đổ bỏ rác xuống kênh, gây tắc nghẽn
dòng chảy. Nước thải sinh hoạt không được thu gom và xử lý đúng mức ở khu vực này
(chỉ một số ít nhà có bể tự hoại theo kiểu “ống bi”) cũng gây ô nhiễm nặng nề đoạn kênh
chảy qua khu vực, sinh muỗi mòng rấ
t nhiều. Nồng độ DO đo được ở những vị trí kênh
rạch gần khu vực xuống thấp đến mức báo động.

Nhóm 11 Hệ thống kênh rạch 1-2 chuyên viên tư vấn môi trường, 1
chuyên viên y tế, 1 đại diện bên cơ quan
quản lý môi trường, 1 đại diện cộng đồng
và 1 đại diện NGO
Nhóm 12 Sức khỏe cộng đồng 1 chuyên viên y tế, 1-2 chuyên viên môi
trường, 1 đại diện công ty môi trường đô

7
thị, 1 đại diện cộng đồng và 1 đại diện
NGO
Nhóm 13 Nhà ở - Chất lượng MTr ở 1 chuyên viên môi trường, 1 kiến trúc sư
ở bộ phận quản lý nhà, 1-2 đại diện cộng
đồng (ở/buôn bán) và 1 đại diện NGO
Nhóm 14 Các xưởng sản xuất hộ gia đình 1-2 chuyên viên môi trường, 1 chuyên
viên kinh tế, 1 chuyên viên quy hoạch và
1 đại diện các hộ sản xuất gia đình
5. Báo cáo kết quả lên Thị trưởng
Trong suốt quá trình làm bài tập các nhóm được yêu cầu có những buổi báo cáo ngắn (5
phút) về tiến độ công việc. Cuối cùng, các nhóm sẽ có buổi trình bày về kế hoạch cuối
cùng của họ lên Thị trưởng và chính quyền TP.
Các buổi trình bày sẽ được các nhóm chuẩn bị bằng powerpoint. Cấu trúc bài powerpoint
thể hiện tiến độ công việc của nhóm.
Bản trình bày báo cáo cuối cùng nên bao gồm:
(i) Mô tả vấn đề
và những mục tiêu.
(ii) Mô tả những điểm chính của chiến lược, bao gồm những nguồn tài nguyên
nhóm cố gắng huy động, và cách thức nhóm lôi kéo các nhóm hưởng lợi vào
tiến trình.
(iii) Những thanh tác vụ trong kế hoạch hành động thể hiện tiến độ thời gian và
trách nhiệm thực hiện công việc của những tác nhân chính nào. Kế hoạch

Việt Thổ
Phong Châu
Hồ Văn Lang
Thu nhập TB
Thu nhập cao
Thu nhập thấp
Trục đường chính
1 kilomet
Thành phố Văn Lang