Luận văn tốt nghiệp
SVTH: Hồ Thanh Hoàng
Download» Agriviet.com
1
Chương 1
GIỚI THIỆU

1.1 Đặt vấn đề
Cà chua là một trong số những cây rau màu quan trọng, được phân bố rộng
rãi ở nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên việc gieo trồng cà chua vẫn gặp nhiều
khó khăn, trở ngại. Một trong những nguyên nhân làm hạn chế sự phát triển sản
xuất và làm giảm năng xuất cà chua đó là sâu và bệnh hại. Trong đó đáng chú ý
hơn cả là bệnh héo rũ do vi khuẩn Ralstonia solanacearum gây ra. Đây là loại vi
khuẩn có khả năng gây hại trên 200 loài cây cỏ, đặc biệt gây hại nặng trên cây họ
cà như cà chua, cà tím, khoai tây, thuốc lá và các cây khác họ như đậu phụng,
gừng, chuối, chúng có khả năng sống rất lâu trong đất và lây lan rất nhanh, di
chuyển từ nơi nay sang nơi khác. Cây chết hàng loạt khi lá vẫn còn xanh giống như
bò cắt ngang gốc. Ước tính thiệt hại cho sản xuất cây trồng hàng năm do vi khuẩn
Ralstonia solanacearum gây ra là 15-95%(Emil Q.Javier, 1994).
Để khắc phục tình trạng này, các biện pháp phòng trừ tác nhân gây bệnh
bằng phương pháp sinh học được nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu. Đây là
một trong những phương pháp phòng chống có hiệu quả nhất hiện nay ở khả năng
phòng trừ vi khuẩn Ralstonia solanacearum, giúp cây cà chua sinh trưởng và phát
triển tốt hơn, làm cho tác nhân gây bệnh không kháng thuốc, an toàn với môi
trường sinh thái cho kết quả nhanh và chính xác rất phù hợp với xu hướng nông
nghiệp an toàn hiện nay và đang được rất nhiều nước trên thế giới áp dụng.
Việc nghiên cứu các loại vi khuẩn đối kháng như : Pseudomonas fluorescens,
Pseudomonas aeruginosa, Pseudomonas putida, để chống lại vi khuẩn Ralstonia
solanacearum là một vấn đề hết sức cần thiết hiện nay. Vì vậy, nghiên cứu về tính
đa dạng của các cá thể trong quần thể vi khuẩn gây bệnh và sự lưu hành của chúng
Luận văn tốt nghiệp

trên đóa petri trong
phòng thí nghiệm.
Luận văn tốt nghiệp
SVTH: Hồ Thanh Hoàng
Download» Agriviet.com
3
Đánh giá khả năng phòng trừ của dòng vi khuẩn Pseudomonas fluorescens
với dòng vi khuẩn Ralstonia solanacearum trên cây cà chua trong điều kiện nhà
lưới.
Đánh giá khả năng phòng trừ của dòng vi khuẩn Pseudomonas fluorescens
với dòng vi khuẩn Ralstonia solanacearum trên cây cà chua ngoài đồng ruộng.


Ở Việt Nam, bệnh héo xanh cà chua do vi khuẩn Ralstonia solanacearum
gây ra là một trong những bệnh gây hại rất phổ biến làm chết héo hàng loạt cây cà
chua trên đồng ruộng, gây tổn thất lớn ở các vùng trồng cà chua trong nước, nhất là
ở vùng đồng bằng sông Hồng. Bệnh được ghi nhận trên cà chua, khoai tây, cà tím,
thuốc lá, đậu phụng, gừng, ớt. Qua một số kết quả nghiên cứu công bố gần đây cho
Luận văn tốt nghiệp
SVTH: Hồ Thanh Hoàng
Download» Agriviet.com
5
thấy ở nước ta vi khuẩn gây bệnh héo xanh thuộc division Châu Á (Lê Lương Tề,
2002), race1, biovar 3 và 4 (Nguyễn Thò Yến, 2002).
Ở Hoa Kỳ, vi khuẩn
Ralstonia solanacearum
được phát hiện trên khoai tây,
thuốc lá ở Florida được xác đònh bằng phương pháp PCR là biovar 1 (Prakash,
2002).
Ở Indonesia, bệnh được phát hiện đầu tiên trên đậu phụng vào năm 1905, ở
vung Cirebon. Về sau bệnh được ghi nhận trên nhiều loại cây trồng khác như cà
chua, khoai tây, thuốc lá, ớt, chuối. Kết quả nghiên cứu bệnh héo xanh trên đậu
phụng giữa AARD và ACIAR vào năm 1985 cho rằng đây là bệnh chính trên đậu
phụng ở Indonesia, sự thiệt hại do bệnh gây ra có thể từ 15-90% năng suất (Wright,
1991).
Ở Đài Loan bệnh được gây hại trên cà chua, khoai tây, thuốc lá, ớt, cà tím,
đậu phụng, dâu tây, tía tô, thầu dầu, mè, củ cải, rau dền và một số cây trồng khác.
Trên nhiều loại cây trồng sự thiệt hại do bệnh gây ra có thể từ 5-100% năng suất.
Các dòng vi khuẩn Ralstonia solanacearum chủ yếu thuộc race1 (Yung-An Lee,
2001).
Ở Ai Cập, bệnh héo xanh vi khuẩn do Ralstonia solanacearum được ghi nhận
là gây hại nặng nhất trên cà chua và a ti sô trong những năm gần đây, sự thiệt hại
gây ra trên a ti sô từ 5-20% năng suất (Aly, 2000).

C, mẫn cảm được môi trường khô.

2.4 Sự phân chia vi khuẩn Ralstonia solanacearum theo đặc tính gây hại
2.4.1 Race
Dựa trên phạm vi ký chủ được chia làm 4 race (Martin và French, 1997)
+ Race 1: Tấn công trên nhiều vùng đòa lý, loại cây trồng khác nhau. Đặc
biệt trên các cây như khoai tây, cà chua, cà tím, ớt, thuốc lá, đậu phụng. Vi khuẩn
Ralstonia solanacearum thuộc race 1 thường gây hại ở những vùng có nhiệt độ ấm
áp và gây hại nặng ở vùng nhiệt đới.
+ Race 2: Chủ yếu tấn công trên các cây thuộc họ chuối như chuối tam bội,
chuối lá, chuối sợi.
+ Race 3: Chủ yếu tấn công trên khoai tây. Khác với race 1, race 3 thường
gây hại ở những vùng có nhiệt độ thấp hơn và những vùng có vó độ cao.
+ Race 4: Được ghi nhận tấn công trên cây dâu tằm (mulberry) ở Trung
Quốc.
Sự phân chia các race thường rất phức tạp do phụ thuộc vào thầnh phần cây
ký chủ và phạm vi phân bố của chúng. Theo Martin và French (1997), race 1 lưu
Luận văn tốt nghiệp
SVTH: Hồ Thanh Hoàng
Download» Agriviet.com
7
tồn nhiều năm trong đất, ngược lại race 3 thường có xu hướng giảm sau vài năm
nếu không có khoai tây dại làm ký chủ.

2.4.2 Biovar
Dựa vào đặc tính sinh lý, sinh hoá khác nhau của các mẫu phân lập, 5
biovar có thể nhận dạng dựa vào khả năng sử dụng và oxi hoá 3 disaccharides
(cellobiose, lactose, maltose) và 3 rượu 6 cacbon (dulcitol, mannitol, sorbitol).
Biovar 2 thường bao gồm race 3, biovar 5 gồm race 4 và biovar 1, 3, 5 gồm race 1.


dép, dụng cụ canh tác (Martin và French, 1997).
Bệnh héo xanh vi khuẩn phát sinh phát triển phụ thuộc vào đièu kiện đất đai
như trên các chân đất cao bệnh thường nặng hơn các chân đất thấp, đất được luân
canh với lúa nước làm giảm tỉ lệ bệnh đáng kể (Đỗ Tấn Dũng, 2001).
Thời vụ trồng cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát sinh phát
triển bệnh, thời vụ trồng có mưa nhiều, ẩm độ cao làm gia tăng sự phát sinh phát
triển bệnh.
Mật độ trồng cao tỉ lệ bệnh thường cao do chúng tạo một vùng khí hậu thuận
lợi cho sự phát sinh phát triển bệnh.
Vì nước là nguồn lây lan chủ yếu của bệnh, do đó phương pháp tưới là một
trong những yếu tố gia tăng tỉ lệ gây hại của bệnh.

2.7 Biện pháp phòng trừ
2.7.1 Biện pháp hoá học
Hiện nay, vẫn chưa có loại thuốc nào đặc hiệu để phòng trừ bệnh héo xanh
trên cây cà chua, tuy nhiên biện pháp hoá học vẫn được xem là cần thiết hiện nay,
nhưng xét về lâu dài biện pháp hoá học ngày càng thể hiện các mặt trái của nó như
làm cho tác nhân gây bệnh trở nên kháng thuốc, đặc biệt là gây ô nhiễm môi
Luận văn tốt nghiệp
SVTH: Hồ Thanh Hoàng
Download» Agriviet.com
9
trường và sức khỏe con người một cách nghiêm trọng. Dùng formol, Mocap 10G,
Furadan 3H, vôi, CuSO
4
xử lý đất. Dùng thuốc: Kasuran, Rovral, Dithan.

2.7.2 Biện pháp sinh học
Khi sử dụng thuốc hoá học để bảo vệ thực vật thì thuốc sẽ tạo thành một lớp
mỏng trên bề mặt lá, quả, thân cây, mặt đất, mặt nước và một lớp chất lắng gọi là