giải thích "Không thầy đố mày làm nên" và "Học thầy
không tày học bạn".
Đề 1 : Giải thích và chứng 2 câu tục ngữ sau đây không
mâu thuẫn lẫn nhau : "Không thầy đố mày làm nên" và
"Học thầy không tày học bạn".

Biết ơn, quý ơn là phẩm chất đạo đức của tình bạn và tình
thầy trò. Thầy là người cho ta nhiều kiến thức. Bạn là
người giúp ta phát triển những kiến thức đã học. Những
điều này đã được cha ông ta truyền lại qua hai câu tục
ngữ :

“Không thầy đố mày làm nên”.

“Học thầy không tày học bạn”.

Tại sao “không thầy đố mày làm nên” ?. Tại sao phải “học
thầy không tày học bạn” ?.

Cả hai câu tục ngữ : “Không thầy đố mày làm nên” và “học
thầy không tày học bạn” không mâu thuẫn với nhau vì cả
hai câu đều có vai trò của người thầy với người học.
Trong việc rèn luyện & học tập, người thầy đóng vai trò
chủ đạo, tổ chức hướng dẫn và truyền thụ kiến thức bổ
ích cho người học. Câu tục ngữ : “không thầy đố mày làm
nên” nhằm đề cao vai trò, vị trí và tác dụng quyết định của
người thầy, đề cao người thầy là đề cao tinh thần học tập
: phải học mới có kiến thức. “Thầy” không có nghĩa là
người dạy ở trường mà còn là người giỏi hơn, có thể
truyền đạt kinh nghiệm của người đi trước. Không có thầy,
không được chỉ bảo, dạy dỗ, không được học hành đến

thân vận động để tiếp thu những cái mới, sáng tạo những
cái hay. Trong cuộc sống, môi trường hàng ngày ngoài tác
dụng của thầy, người học còn chịu ảnh hưởng của hoàn
cảnh xung quanh, của yếu tố khách quan như gia đình,
cha mẹ, xã hội… Do đó, tuyệt đối hóa việc học ở thầy,
không coi trọng việc học tập ở nơi khác, người khác thì sẽ
hạn chế kết quả của công việc.

Tuy nhiên, khẳng định : “Học thầy không tày học bạn”
cũng có nhiều chỗ chưa đúng vì câu tục ngữ này đã hạ
thấp vai trò và tác dụng của người thầy, đề cao quá mức
vai trò của bạn bè trong học tập. Học hỏi, tìm hiểu nơi bạn
bè là một trong những yếu tố góp phần vào sự thành đạt
của mỗi cá nhân nhưng trong gia đình, người thầy đóng
vai trò quyết định, bạn bè đóng vai trò hỗ trợ. Nếu nói rằng
bạn bè có trò giúp đỡ, hỗ trợ, bảo ban để cùng nhau học
tập tốt hơn thì chúng ta dễ chấp nhận nhưng nói “không
tày” thì khó nghe vì ông cha ta đã từng nói :

“Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”.

Muốn học tốt, bên cạnh việc học ở thầy, ở bạn còn phải
có sự nỗ lực, học tập của bản thân. Chúng ta phải khẳng
định việc học ở thầy là chủ yếu và còn phải kết hợp với sự
nỗ lực của cá nhân người học. Chúng ta không chấp nhận
cách học thụ động, nhồi nhét, máy móc.

Ngoài ra, muốn giúp đỡ nhau trong học tập sao cho có kết
quả, bạn bè cùng chung chí hướng, chung mục đích học