Không thầy đố mày làm nên
Học thầy không tày học bạn

ĐỀ: Nhân dân ta thường nhắc nhở nhau :
"Không thầy đố mày làm nên".
Nhưng cũng có lúc khẳng định :
"Học thầy không tày học bạn".
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về 2 câu tục ngữ trên.
BÀI LÀM
Biết ơn, quý ơn là phẩm chất đạo đức của tình bạn và tình thầy trò. Thầy là
người cho ta nhiều kiến thức. Bạn là người giúp ta phát triển những kiến thức đã học.
Những điều này đã được cha ông ta truyền lại qua hai câu tục ngữ :
“Không thầy đố mày làm nên”.
“Học thầy không tày học bạn”.
Tại sao “không thầy đố mày làm nên” ?. Tại sao phải “học thầy không tày học
bạn” ?.
Cả hai câu tục ngữ : “Không thầy đố mày làm nên” và “học thầy không tày học
bạn” không mâu thuẫn với nhau vì cả hai câu đều có vai trò của người thầy với người
học. Trong việc rèn luyện & học tập, người thầy đóng vai trò chủ đạo, tổ chức hướng
dẫn và truyền thụ kiến thức bổ ích cho người học. Câu tục ngữ : “không thầy đố mày
làm nên” nhằm đề cao vai trò, vị trí và tác dụng quyết định của người thầy, đề cao
người thầy là đề cao tinh thần học tập : phải học mới có kiến thức. “Thầy” không có
nghĩa là người dạy ở trường mà còn là người giỏi hơn, có thể truyền đạt kinh nghiệm
của người đi trước. Không có thầy, không được chỉ bảo, dạy dỗ, không được học hành
đến nơi đến chốn, người ta không thể làm tốt bất cứ công việc gì. Những hiểu biết tri
thức, khoa học mà mỗi người lĩnh hội được nếu không phải một phần do sự chỉ bảo,
hướng dẫn, truyền đạt của người thầy. Rõ ràng nếu không có thầy dạy, không có kinh
nghiệm của người đi trước thì không có kiến thức, dễ sai lầm, thất bại.

với sự nỗ lực của cá nhân người học. Chúng ta không chấp nhận cách học thụ động,
nhồi nhét, máy móc.
Ngoài ra, muốn giúp đỡ nhau trong học tập sao cho có kết quả, bạn bè cùng
chung chí hướng, chung mục đích học tập, phấn đấu rèn luyện theo nội dung mà
người thầy hướng dẫn. Một phần do thầy dạy dỗ bảo ban còn phải mở rộng sự học hỏi,
học ở bạn, học trong thực tế.
Chính Hồ Chủ tịch cũng đã khẳng định “phải học ở trường, học ở sách vở, học
lẫn nhau, học ở nhân dân, không học nhân dân là thiếu sót lớn”.
Như vậy, trong hoạt động ở nhà trường hiện nay, hai câu tục ngữ không hề mâu
thuẫn nhau, đều có ý nhấn mạnh đối tượng đối với người biết vận dụng thì hai câu tục
ngữ có ý nghĩa tích cực, bổ sung cho nhau, chỉ cho chúng ta hai nơi học tốt nhất : học
ở thầy và học ở bạn.
Hai câu tục ngữ “học thầy không tày học bạn”, “không thầy đố mày làm nên”
tách rời nhau, có khía cạnh đúng và hạn chế, nhìn bề ngoài như mâu thuẫn với nhau
nhưng phối hợp nội dung hai câu tục ngữ sẽ có lời khuyên học hỏi tốt nhất : chúng ta
phải coi trọng việc học ở thầy, đồng thời phải biết học ở bạn.
Bản thân mỗi người học sinh phải biết kính trọng, biết ơn thầy cô giáo, những
người đã giúp đỡ, truyền thụ cho chúng ta, dạy dỗ những điều hay lẽ phải cho chúng
ta. Và chúng ta cũng vẫn phải khiêm tốn học hỏi nơi bạn bè, đoàn kết chân thành giúp
đỡ nhau để cùng nhau tiến bộ.