Tiểu luận triết học

Đề tài: TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI CHÚNG TA
KHẲNG ĐỊNH PHẢI ĐỔI MỚI TƯ DUY LÝ LUẬN TRƯỚC
KHI ĐỔI MỚI THỰC TIỄN. ANH HAY VẬN DỤNG NHỮNG
TƯ TƯỞNG CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC MACXIT ĐỂ GIẢI
THÍCH CHO LUẬN ĐIỂM TRÊN
ƯU VIỆT HƠN CẢ. TRÊN CƠ SỞ NỀN TẢNG TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN,
ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA ĐÃ HỌC TẬP VÀ TIẾP THU TƯ TƯỞNG TIẾN
BỘ, ĐỀ RA NHỮNG MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG CHỈ ĐẠO CHÍNH XÁC,
ĐÚNG ĐẮN ĐỂ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI, PHÙ HỢP VỚI HOÀN
CẢNH ĐẤT NƯỚC. MẶC DÙ CÓ NHỮNG KHIẾM KHUYẾT KHÔNG THỂ
TRÁNH KHỎI SONG CHÚNG TA LUÔN ĐI ĐÚNG HƯỚNG TRONG CẢI TẠO
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
2

THỰC TIỄN, PHÁT TRIỂN KINH TẾ, TỪNG BƯỚC ĐƯA ĐẤT NƯỚC TA
TIẾN KỊP TRÌNH ĐỘ CÁC NƯỚC TRONG KHU VỰC VÀ THẾ GIỚI VỀ MỌI
MẶT. CHÍNH NHỮNG THÀNH TỰU CỦA XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
VÀ QUA MƯỜI NĂM ĐỔI MỚI LÀ MINH CHỨNG XÁC ĐÁNG CHO VẤN ĐỀ
NÊU TRÊN. HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC VÀ CẢI TẠO THỰC TIỄN CÙNG
VỚI SỰ NẮM BẮT CÁC QUY LUẬT KHÁCH QUAN TRONG VẬN HÀNH
NỀN KINH TẾ Ở NƯỚC TA LÀ MỘT VẤN ỀỀ CÒN NHIỀU XEM XÉT VÀ
TRANH CÃI, NHẤT LÀ TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI HIỆN NAY.VÌ VẬY,
EM QUYẾT ĐỊNH CHỌN ĐỀ TÀI “TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI CHÚNG TA
KHẲNG ĐỊNH PHẢI ĐỔI MỚI TƯ DUY LÝ LUẬN TRƯỚC KHI ĐỔI MỚI
THỰC TIỄN. ANH HAY VẬN DỤNG NHỮNG TƯ TƯỞNG CƠ BẢN CỦA
TRIẾT HỌC MACXIT ĐỂ GIẢI THÍCH CHO LUẬN ĐIỂM TRÊN”.
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
3

GIỚI THIỆU TIỂU LUẬN
I, TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
SỰ TẤT THẮNG CỦA CHỦ NGHĨA CỘNG SẢN, SỰ THAY THẾ XÃ
HỘI TƯ BẢN CHỦ NGHĨA BẰNG XÃ HỘI CỘNG SẢN CHỦ NGHĨA TRONG

SỬ, KHÔNG ĐI NGƯỢC LẠI “GUỒNG QUAY” CỦA LỊCH SỬ.
II, MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ
LUÔN LUÔN GẮN LÝ THUYẾT VỚI THỰC HÀNH, NẮM VỮNG KIẾN
THỨC THÔNG QUA SỰ HIỂU BIẾT SÂU RỘNGVẤN ĐỀ LÀ MỘT PHƯƠNG
CHÂM HÀNH ĐỘNG CỦA SINH VIÊN TRONG THỜI ĐẠI MỚI. NGHIÊN
CỨU LÝ LUẬN NHẬN THỨC VÀ THỰC TIỄN LÀ MỘT SỰ NGHIÊN CỨU
SÂU RỘNG CỦA TRIẾT HỌC TRONG MỐI LIÊN QUAN VỚI PHÁT TRIỂN
KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI.
HƠN THẾ NỮA, ĐỨNG TRƯỚC NGƯỠNG CỬA THẾ KỶ 21, KHI MÀ
XU THÉ HỘI NHẬP ĐANG TĂNG CAO, NỀN KINH TẾ NGÀY CÀNG PHÁT
TRIỂN MẠNH MẼ THÌ CÁC HÀNH ĐỘNG ĐỀU XUẤT PHÁT TỪ QUÁ
TRÌNH NHẬN THỨC VÀ CẢI TẠO THỰC TIỄN LÀ PHƯƠNG CHÂM CHỈ
ĐẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC TA.
MUỐN PHÁT TRIỂN KINH TẾ VỮNG MẠNH THÌ PHẢI LUÔN ĐẶT NÓ
VỚI MỐI QUAN HỆ VỚI NHỮNG KHOA HỌC KHÁC, ĐẶC BIỆT LÀ TRIẾT
HỌC. SỰ THÀNH CÔNG HAY THẤT BẠI, PHÁT TRIỂN HAY LẠC HẬU CỦA
BẤT CỨ NỀN KINH TẾ NÀO LÀ DO CÓ LẬP TRƯỜNG TRIẾT HỌC ĐÚNG
ĐẮN. BỞI VÌ XUẤT PHÁT TỪ MỘT LẬP TRƯỜNG TRIẾT HỌC ĐÚNG ĐẮN,
CON NGƯỜI CÓ THỂ CÓ ĐƯỢC CÁCH GIẢI QUYẾT PHÙ HỢP VỚI NHỮNG
VẤN ĐỀ DO CUỘC SỐNG ĐẶT RA. CÒN NGƯỢC LẠI, XUẤT PHÁT TỪ
MỘT LẬP TRƯỜNG TRIẾT HỌC SAI LẦM, CON NGƯÒI KHÓ CÓ THỂ
TRÁNH KHỎI HÀNH ĐỘNG SAI LẦM. TRONG HOẠT DÔNG KINH TẾ, MỘT
LẬP TRƯỜNG TRIẾT HỌC ĐÚNG ĐẮN LÀ TỐI CẦN THIẾT. CHỈ CÓ TRIẾT
HỌC MÁC - LÊNIN MỚI CÓ ĐƯỢC NHỮNG TÍNH ƯU VIỆT NÀY.
ĐỐI VỚI MỘT SINH VIÊN NGÂN HÀNG NÓI RIÊNG VÀ NHỮNG CÁN
BỘ KINH TẾ NÓI CHUNG, VIẾC NẮM VỮNG TRIÉT HỌC VỚI NHỮNG QUY
LUẬT, LÝ LUẬN, PHƯƠNG PHÁP CỦA NÓ LÀ KHÔNG THỂ THIẾU ĐƯỢC.
VÌ KHI GIẢI QUYẾT NHỮNG VẤN ĐỀ PHỨC TẠP CỤ THỂ NHƯ: CÁC CÁN
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa

LÝ CỦA NHÀ NƯỚC, THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA. HOẠT
ĐỘNG XÂY DỰNG KINH TẾ, ĐỔI MỚI KINH TẾ NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
6

VÀ MỐI LIÊN HỆ CỦA NÓ VỚI THỰC TIỄN VÀ CÁC QUY LUẬT TRIẾT
HỌC LÀ TRUNG TÂM CỦA NỘI DUNG NÀY.
IV, CƠ SỞ LÝ LUẬN
ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ VI ĐÃ ĐÁNH DẤU MỘT BƯỚC NGOẶT
QUAN TRỌNG TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA VIỆT NAM.
TRƯỚC VĂN KIỆN NÀY, NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC RÚT
RA TRONG TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN VÀ ĐẢNG TA LẤY ĐÓ LÀM “KIM
CHỈ NAM’ CHO HOẠT ĐỘNG CỦA MÌNH. TRIẾT HỌC LÀ MỘT BỘ PHẬN
CẤU THÀNH CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN ĐÃ CHỈ RÕ; TRIẾT HỌC CỦA
CHỦ NGHĨA MÁC LÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT. NHƯNG MÁC KHÔNG DỪNG
LẠI Ở CHỦ NGHĨA DUY VẬT THẾ KỶ XVIII MÀ NHỮNG THIẾU SÓT CHỦ
YẾU NHẤT CỦA NÓ LÀ MÁY MÓC, SIÊU HÌNH VÀ DUY TÂM KHI XEM
XÉT CÁC HIỆN TƯỢNG XÃ HỘI. C.MÁC VÀ F.ENGHEN ĐÃ KHẮC PHỤC
NHỮNG THIẾU SÓT ẤY, ĐẨY TRIẾT HỌC TIẾN LÊN HƠN NỮA BẰNG
CÁCH TIẾP THU MỘT CÁCH CÓ PHÊ PHÁN VÀ CÓ CHỌN LỌC NHỮNG
THÀNH QUẢ CỦA TRIẾT HOC CỔ ĐIỂN ĐỨC VÀ NHẤT LÀ CỦA HỆ
THỐNG TRIẾT HỌC HÊGHEN. TRONG NHỮNG THÀNH QUẢ ĐÓ THÌ
THÀNH QUẢ CHỦ YẾU LÀ PHÉP BIỆN CHỨNG, TỨC LÀ HỌC THUYẾT VỀ
SỰ PHÁT TRIỂN DƯỚI HÌNH THỨC TOÀN DIỆN NHẤT, SÂU SẮC NHẤT
VÀ THOÁT HẲN ĐƯỢC TÍNH PHIẾN DIỆN. NHƯNG PHÉP BIỆN CHỨNG
CỦA HEEGHEN LÀ PHÉP BIỆN CHỨNG DUY TÂM NÊN MÁC VÀ ENGHEN
ĐÃ CẢI TẠO NÓ. CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH CẢI TẠO NÀY, MÁC VÀ
ENGHEN ĐÃ GẮN PHÉP BIỆN CHỨNG HÊGHEN VỚI THỰC TIỄN, PHÁT
TRIỂN TIẾP TỤC CHỦ NGHĨA DUY VẬT CŨ, ĐẨY NÓ LÊN THÀNH CHỦ

ĐÓ LÀ HOẠT ĐỘNG CÓ MỤC ĐÍCH CỦA XÃ HỘI, PHẢI SỬ DỤNG
NHỮNG PHƯƠNG TIỆN VẬT CHẤT ĐỀ TÁC ĐỘNG TỚI ĐỐI TƯỢNG VẬT
CHẤT NHẤT ĐỊNH CỦA TỰ NHIÊN HAY XÃ HỘI, LÀM BIẾN ĐỔI NÓ, TẠO
RA SẢN PHẨM VẬT CHẤT NHẰM THOẢ MÃN NHU CẦU CỦA CON
NGƯỜI.
CHỈ CÓ THỰC TIỄN MỚI TRỰC TIẾP LÀM THAY ĐỔI THẾ GIỚI HIỆN
THỰC, MỚI THỰC SỰ MANG TÍNH CHẤT PHÊ PHÁN VÀ CÁCH MẠNG.
ĐÂY LÀ ĐẶC ĐIỂM QUAN TRỌNG NHẤT CỦA THỰC TIỄN, LÀ CƠ SỞ ĐỀ
PHÂN BIỆT HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN KHÁC VỚI HOẠT ĐỘNG LÝ LUẬN
CỦA CON NGƯỜI.
3. TÍNH CHẤT LỊCH SỬ XÃ HỘI
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
8

Ở NHỮNG GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ KHÁC NHAU, HOẠT ĐỘNG THỰC
TIỄN DIỄN RA LÀ KHÁC NHAU, THAY ĐỔI VỀ PHƯƠNG THỨC HOẠT
ĐỘNG.
THỰC TIỄN LÀ SẢN PHẨM LỊCH SỬ TOÀN THẾ GIỚI, THỂ HIỆN
NHỮNG MỐI QUAN HỆ MUÔN VẺ VÀ VÔ TẬN GIỮA CON NGƯỜI VỚI
GIỚI TỰ NHIÊN VÀ CON NGƯỜI VỚI CON NGƯỜI TRONG QUÁ TRÌNH
SẢN XUẤT VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN, LÀ PHƯƠNG THÚC CƠ BẢN CỦA
SỰ TỒN TẠI XÃ HỘI CỦA CON NGƯỜI.
4. THỰC TIỄN CỦA CON NGƯỜI ĐƯỢC TIẾN HÀNH DƯỚI NHIỀU
HÌNH THỨC
TRONG QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG CẢI TẠO THẾ GIỚI, CON NGƯỜI
TẠO RA MỘT HIỆN THỰC MỚI, MỘT ”THIÊN NHIÊN THỨ HAI”. ĐÓ LÀ
THẾ GIỚI CỦA VĂN HÓA TINH THẦN VÀ VẬT CHẤT, NHỮNG ĐIỀU KIỆN
MỚI CHO SỰ TỒN TẠI CỦA CON NGƯỜI, NHỮNG ĐIỀU KIỆN NÀY
KHÔNG ĐƯỢC GIỚI TỰ NHIÊN MANG LẠI DƯỚI DẠNG CÓ SẴN. ĐỒNG

LỰC, LÀ MỤC ĐÍCH, LÀ TIÊU CHUẨN CỦA NHẬN THỨC.
1.THỰC TIỄN LÀ CƠ SỞ, NGUỒN GỐC CỦA NHẬN THỨC
TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN, CON NGƯỜI LÀM BIẾN ĐỔI THẾ
GIỚI KHÁCH QUAN, BẮT CÁC SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG CỦA THẾ GIỚI
KHÁCH QUAN PHẢI BỘC LỘ NHỮNG THUỘC TÍNH VÀ QUY LUẬT CỦA
CHÚNG. TRONG QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN LUÔN LUÔN NẢY
SINH CÁC VẤN ĐỀ ĐÒI HỎI CON NGƯỜI PHẢI GIẢI ĐÁP VÀ DO ĐÓ NHẬN
THỨC ĐƯỢC HÌNH THÀNH. NHƯ VẬY, QUA HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN MÀ
CON NGƯỜI TỰ HOÀN THIỆN VÀ PHÁT TRIỂN THẾ GIỚI QUAN( TẠO
ĐIỀU KIỆN CHO NHẬN THỨC CAO HƠN).
QUA HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN, NÃO BỘ CON NGƯỜI CŨNG NGÀY
CÀNG PHÁT TRIỂN HƠN, CÁC GIÁC QUAN NGÀY CÀNG HOÀN THIỆN
HƠN.
THỰC TIỄN LÀ NGUỒN TRI THỨC, ĐỒNG THỜI CŨNG LÀ ĐỐI
TƯỢNG CỦA NHẬN THỨC.
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
10

CHÍNH HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN ĐÃ ĐẶT RA CÁC NHU CẦU CHO
NHẬN THỨC, TẠO RA CÁC PHƯƠNG TIỆN HIỆN ĐẠI GIÚP CON NGƯỜI ĐI
SÂU TÌM HIỂU TỰ NHIÊN.
1,THỰC TIỄN LÀ ĐỘNG LỰC CỦA NHẬN THỨC
NGAY TỪ ĐẦU, NHẬN THỨC ĐÃ BẮT NGUỒN TỪ THỰC TIỄN, DO THỰC
TIỄN QUY ĐỊNH. MỖI BƯỚC PHÁT TRIỂN CỦA THỰC TIỄN LẠI LUÔN
LUÔN ĐẶT RA NHỮNG VẤN ĐỀ MỚI CHO NHẬN THỨC, THÚC ĐẨY
NHẬN THỨC TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN. NHƯ VẬY THỰC TIỄN TRANG BỊ
NHỮNG PHƯƠNG TIỆN MỚI, ĐẶT RA NHỮNG NHU CẦU CẤP BÁCH HƠN,
NÓ RÀ SOÁT SỰ NHẬN THỨC. THỰC TIỄN LẮP ĐI LẮP LẠI NHIỀU LẦN,
CÁC TÀI LIỆU THU THẬP ĐƯỢC PHONG PHÚ, NHIỀU VẺ, CON NGƯỜI

CHÂN LÝ MANG TÍNH HAI MẶT ( TUYỆT ĐỐI VÀ TƯƠNG ĐỐI ) VÌ
TÍNH HAI MẶT TRONG QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC CỦA NHÂN LOẠI.
B.THỰC TIỄN LÀ TIÊU CHUẨN CỦA CHÂN LÝ
THEO QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG, TIÊU
CHUẨN ĐỂ KIỂM TRA CHÂN LÝ KHÔNG PHẢI LÀ Ý THỨC TƯ TƯỞNG,
TƯ DUY MÀ LÀ THỰC TIỄN. BỞI VÌ CHỈ CÓ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG
THỰC TIỄN, TRI THỨC MỚI TRỞ LẠI TÁC ĐỘNG VÀO THẾ GIỚI VẬT
CHẤT, QUA ĐÓ NÓ ĐƯỢC ”HIỆN THỰC HOÁ”, “VẬT CHẤT HƠN” THÀNH
CÁC KHÁCH THỂ CẢM TÍNH. TỪ ĐÓ MỚI CÓ CĂN CỨ ĐỂ ĐÁNH GIÁ
NHẬN THỨC CỦA CON NGƯỜI ĐÚNG HAY SAI, CÓ ĐẠT TỚI CHÂN LÝ
HAY KHÔNG.
THỰC TIỄN CÓ RẤT NHIỀU HÌNH THỨC KHÁC NHAU, NÊN NHẬN
THỨC CỦA CON NGƯỜI CŨNG ĐƯỢC KIỂM TRA THÔNG QUA RẤT
NHIỀU HÌNH THỨC KHÁC NHAU.
+THỰC TIỄN CỦA XÃ HỘI LUÔN LUÔN VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT
TRIỂN.
+THỰC TIỄN TRONG MỖI GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ ĐỀU CÓ GIỚI HẠN.
NÓ KHÔNG THỂ CHỨNG MINH HAY BÁC BỎ HOÀN TOÀN MỘT TRI
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
12

THỨC NÀO ĐÓ CỦA CON NGƯỜI MÀ NÓ ĐƯỢC THỰC TIỄN TIẾP THEO
CHỨNG MINH, BỔ SUNG THÊM.
NHƯ VẬY TIÊU CHUẨN THỰC TIỄN CŨNG MANG TÍNH CHẤT BIỆN
CHỨNG VÀ NHƯ VẬY MỚI CÓ KHẢ NĂNG KIỂM TRA MỘT CÁCH CHÍNH
XÁC SỰ PHÁT TRIỂN BIỆN CHỨNG CỦA NHẬN THỨC.
C.Ý NGHĨA:
THỰC TIỄN LỚN NHẤT Ở NƯỚC TA HIỆN NAY LÀ THỰC TIỄN XÂY
DỰNG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG MỚI, NỀN VĂN HOÁ MỚI ĐẬM ĐÀ

TRONG HIỆN THỰC KHÁCH QUAN.
B. ĐẶC ĐIỂM
LÝ LUẬN MANG TÍNH HỆ THỐNG, NÓ RA ĐỜI TRÊN CƠ SỞ ĐÁP
ỨNG NHU CẦU CỦA XÃ HỘI NÊN BẤT KỲ MỘT LÝ LUẬN NÀO CŨNG
MANG TÍNH MỤC ĐÍCH VÀ ỨNG DỤNG.
NÓ MANG TÍNH HỆ THỐNG CAO, TỔ CHỨC CÓ KHOA HỌC.
2. MỐI QUAN HỆ GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
ĐƯỢC THỂ HIỆN BẰNG MỐI QUAN HỆ GIỮA NHẬN THỨC VÀ
THỰC TIỄN. GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN THỐNG NHẤT BIỆN CHỨNG
VỚI NHAU. SỰ THỐNG NHẤT ĐÓ BẮT NGUỒN TỪ CHỖ: CHÚNG ĐỀU LÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI, ĐỀU NHẰM MỤC ĐÍCH CẢI TẠO TỰ
NHIÊN VÀ CẢI TẠO XÃ HỘI ĐỂ THOẢ MÃN NHU CẦU CỦA CON NGƯỜI.
A. LÝ LUẬN BẮT NGUỒN TỪ THỰC TIỄN
LÝ LUẬN DỰA TRÊN NHU CẦU CỦA THỰC TIỄN VÀ LẤY ĐƯỢC
CHẤT LIỆU CỦA THỰC TIỄN. THỰC TIỄN LÀ HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN NHẤT
CỦA CON NGƯỜI, QUYẾT ĐỊNH SỰ TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI. LÝ
LUẬN KHÔNG CÓ MỤC ĐÍCH TỰ NÓ MÀ MỤC ĐÍCH CUỐI CÙNG LÀ
PHỤC VỤ THỰC TIỄN. SỨC SỐNG CỦA LÝ LUẬN CHÍNH LÀ LUÔN LUÔN
GẮN LIỀN VỚI THỰC TIỄN, PHỤC VỤ CHO YÊU CẦU CỦA THỰC TIẾN.
B. LÝ LUẬN MỞ ĐƯỜNG VÀ HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG CỦA THỰC
TIỄN
VÍ DỤ: LÝ LUẬN MÁC - LÊNIN HƯỚNG DẪN CON ĐƯỜNG ĐẤU
TRANH CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN. SỰ THÀNH CÔNG HAY THẤT BẠI CỦA
HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN LÀ TUỲ THUỘC VÀO NÓ ĐƯỢC HƯỚNG DẪN
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
14

BỞI LÝ LUẬN NÀO, CÓ KHOA HỌC HAY KHÔNG? SỰ PHÁT TRIỂN CỦA
LÝ LUẬN LÀ DO YÊU CẦU CỦA THỰC TIỄN, ĐIỀU ĐÓ CŨNG NÓI LÊN


CÒN HÌNH DUNG THỰC TIỄN VỚI BỘ MẶT XẤU XÍ CỦA CON BUÔN
(PHƠ-BÁCH). TRONG “CHỦ NGHĨA DUY VẬT VÀ CHỦ NGHĨA KINH
NGHIỆM PHÊ PHÁN”, SAU KHI PHÊ PHÁN E. MA KHƠ VÀ MỘT SỐ NGƯƠI
KHÁC ĐÃ ”CỐ GẠT THỰC TIỄN RA KHỎI LÝ LUẬN NHẬN THỨC, COI
THỰC TIỄN NHƯ MỘT CÁI GÌ KHÔNG ĐÁNG NGHIÊN CỨU VỀ MẶT
NHẬN THỨC LUẬN, Đà ”ĐEM CÁI TIÊU CHUẨN THỰC TIỄN LÀ CÁI GIÚP
CHO MỖI NGƯỜI PHÂN BIỆT ĐƯỢC ẢO TƯỞNG VỚI HIỆN THỰC ĐẶT RA
NGOÀI GIỚI HẠN CỦA KHOA HỌC, CỦA LÝ LUẬN NHẬN THỨC ĐỂ DỌN
CHỖ CHO CHỦ NGHĨA DUY TÂM VÀ THUYẾT BẤT KHẢ TRI”.
V.I.LÊNIN ĐÃ KHẲNG ĐỊNH: QUAN ĐIỂM VỀ ĐỜI SỐNG, VỀ THỰC
TIỄN PHẢI LÀ QUAN ĐIỂM THỨ NHẤT VÀ CƠ BẢN CỦA LÝ LUẬN VỀ
NHẬN THỨC. (“V.I.LÊNIN TOÀN TẬP” – 1980)
CHÍNH VÌ SỰ QUAN TRỌNG CỦA MỐI QUAN HỆ GIỮA LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN NÊN ĐỐI VỚI NƯỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN NÀY CẦN ĐẢM
BẢO SỰ THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ HOẠT ĐỘNG. HIỆN NAY,
NƯỚC TA ĐANG TIẾN HÀNH ĐỔI MỚI MỘT CÁCH TOÀN DIỆN CÁC MẶT
CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI, MÀ TRONG ĐÓ ĐỔI MỚI KINH TẾ LÀ TRUNG
TÂM. ĐỔI MỚI TỪ NỀN KINH TẾ TẬP TRUNG QUAN LIÊU SANG NỀN
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG CÓ SỰ QUẢN LÝ CỦA NHÀ NƯỚC LÀ MỘT VẤN
ĐỀ HẾT SỨC MỚI MẺ CHƯA CÓ LỜI GIẢI ĐÁP SẴN. VÀ CHÚNG TA CŨNG
KHÔNG BAO GIỜ CÓ THỂ CÓ MỘT LỜI GIẢI SẴN SAU ĐÓ MỚI ĐI VÀO
TIẾN HÀNH ĐỔI MỚI. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NÓI CHUNG, ĐỔI MỚI KINH
TẾ NÓI RIÊNG VÀ VIỆC NHẬN THỨC QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI ĐÓ KHÔNG
TÁCH RỜI NHAU, TÁC ĐỘNG QUA LẠI LẪN NHAU CÙNG PHÁT TRIỂN.
VẬY TRONG NHẬN THỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN, PHẢI XUẤT
PHÁT TỪ THỰC TẾ KHÁCH QUAN, PHẢI LẤY HIỆN THỰC KHÁCH QUAN
LÀM CƠ SỞ CHO HOẠT ĐỘNG CỦA MÌNH. GẮN LÝ LUẬN VÀO THỰC
TIỄN ĐỂ HOẠT ĐỘNG TRỞ NÊN KHOA HỌC, CÓ CƠ SỞ VỮNG CHẮC.
TINH THẦN ẤY CHÍNH LÀ VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU TRONG VĂN KIỆN

QUA CÁC HÌNH THỨC CƠ BẢN NỐI TIẾP NHAU: CẢM GIÁC, TRI GIÁC,
BIỂU TƯỢNG
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
17

+TƯ DUY TRÌ TƯỢNG (HAY NHẬN THỨC LÝ TÍNH) LÀ GIAI ĐOẠN
CAO CỦA QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC DỰA TRÊN CƠ SỞ NHỮNG TÀI LIỆU
DO GIAI ĐOẠN TRỰC QUAN SINH ĐỘNG MANG LẠI.
- NHẬN THỨC CỦA CON NGƯỜI PHÁT TRIỂN ĐẾN GIAI ĐOẠN TƯ
DUY TRÌU TƯỢNG CHƯA PHẢI LÀ CHẤM DỨT, MÀ NÓ LẠI TIẾP TỤC
VẬN ĐỘNG TRỞ VỀ VỚI THỰC TIỄN. NHẬN THỨC PHẢI TRỞ VỀ VỚI
THỰC TIỄN VÌ:
+ MỤC ĐÍCH CỦA NHẬN THỨC LÀ PHỤC VỤ HOẠT ĐỘNG THỰC
TIỄN. VÌ VẬY NÓ PHẢI TRỞ VỀ CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN CẢI
TẠO THẾ GIỚI.
+ĐẾN GIAI ĐOẠN TƯ DUY TRÌU TƯỢNG VẪN CÓ KHẢ NĂNG PHẢN
ÁNH SAI LẠC HIỆN THỰC. VÌ VẬY, NHẬN THỨC PHẢI QUAY TRỞ VỀ
THỰC TIỄN ĐỂ KIỂM TRA KẾT QUẢ NHẬN THỨC, PHÂN BIỆT ĐÂU LÀ
NHẬN THỨC ĐÚNG, ĐÂU LÀ NHẬN THỨC SAI LẦM.
+THỰC TIỄN LUÔN LUÔN VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN. VÌ VẬY NHẬN
THỨC PHẢI TRỞ VỀ VỚI THỰC TIỄN ĐỂ TRÊN CƠ SỞ THỰC TIỄN MỚI
TIẾP TỤC BỔ SUNG, PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC.
- TỪ TRỰC QUAN SINH ĐỘNG DẾN TƯ DUY TRÌU TƯỢNG, VÀ TỪ
TƯ DUY TRÌU TƯỢNG ĐẾN THỰC TIỄN LÀ MỘT VÒNG KHÂU CỦA QUÁ
TRÌNH NHẬN THỨC. NÓ CỨ LẶP ĐI LẶP LẠI LÀM CHO NHẬN THỨC CỦA
CON NGƯỜI PHÁT TRIỂN KHÔNG NGỪNG, NGÀY CÀNG PHẢN ÁNH SÂU
SẮC BẢN CHẤT, QUY LUẬT CỦA THẾ GIỚI KHÁCH QUAN.
-VIỆT NAM LÀ NƠI GIAO THOA CỦA CÁC NỀN VĂN HOÁ KHÁC
NHAU. ĐIỀU ĐÓ GÓP PHẦN LÀM GIÀU BẢN SẮC VĂN HOÁ.
-VIỆT NAM NẰM Ở KHU VỰC ĐANG DIỄN RA NHỮNG HOẠT ĐỘNG
KINH TẾ SÔI ĐỘNG CỦA THẾ GIỚI. TỪ ĐÓ CHO PHÉP NƯỚC TA CÓ THỂ
DỄ DÀNG HỘI NHẬP VỚI CÁC NƯỚC TRONG KHU VỰC VÀ TRÊN THẾ
GIỚI. TA CÓ THỂ TIẾP THU VÀ CHỌN LỌC NHỮNG BÀI HỌC, KINH
NGHIỆM THÀNH CÔNG CŨNG NHƯ THẤT BẠI VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
CỦA CÁC NƯỚC VÀ VẬN DỤNG VÀO ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH CỤ THỂ
CỦA NƯỚC TA.
II, QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở VIỆT NAM
1.TÌNH HÌNH:
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
20

- SAU KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP THẮNG LỢI, DỰA VÀO KINH
NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA LÚC ĐÓ, NƯỚC TA BẮT
ĐẦU XÂY DỰNG MỘT MÔ HÌNH KINH TẾ KẾ HOẠCH HOÁ TẬP TRUNG
DỰA TRÊN CHẾ ĐỘ CÔNG HỮU VỀ TƯ LIỆU SẢN XUẤT. CÁC HÌNH THỨC
TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ DỊCH VỤ QUỐC DOANH ĐƯỢC PHÁT TRIỂN.
CÙNG VỚI QUỐC DOANH, HỢP TÁC XÃ ĐƯỢC TỔ CHỨC RỘNG RÃI Ở
NÔNG THÔN VÀ THÀNH THỊ. VỚI HAI HÌNH THỨC SỞ HỮU TOÀN DÂN
VÀ TẬP THỂ, SỞ HỮU TƯ NHÂN BỊ THU HẸP LẠI, KHÔNG CÒN CƠ SỞ
CHO TƯ NHÂN PHÁT TRIỂN. CÙNG VỚI QUỐC DOANH, HỢP TÁC XÃ
ĐƯỢC TỔ CHỨC RỘNG RÃI VÌ TA ĐÃ HỌC TẬP ĐƯỢC MÔ HÌNH TỔ
CHỨC KINH TẾ CỦA LIÊN XÔ CŨ. VỚI SỰ NỖ LỰC CAO ĐỘ CỦA NHÂN
DÂN TA, CÙNG VỚI SỰ GIÚP ĐỠ TẬN TÌNH CỦA CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA LÚC ĐÓ, MÔ HÌNH KẾ HOẠCH HOÁ TẬP TRUNG ĐÃ PHÁT HUY
ĐƯỢC NHỮNG TÍNH ƯU VIỆT ĐÓ.
- TỪ MỘT NỀN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP LẠC HẬU, PHÂN TÁN VÀ

QUẢ NGHIỆM TRỌNG CHO NỀN KINH TẾ.
+ SỰ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CHẬM LẠI, TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
TRÊN LÝ THUYẾT, GIẤY TỜ.
+HÀNG HOÁ, SẢN PHẨM TRỞ NÊN KHAN HIẾM, KHÔNG ĐÁP ỨNG
ĐƯỢC NHU CẦU TRONG NƯỚC.
+NGÂN SÁCH THÂM HỤT NẶNG NỀ. VỐN NỢ ĐỌNG NƯỚC NGOÀI
NGÀY CÀNG TĂNG VÀ KHÔNG CÓ KHẢ NĂNG CHO CHI TRẢ.
+THU NHẬP TỪ NỀN KINH TẾ QUỐC DÂN KHÔNG ĐỦ CHI DÙNG,
TÍCH LUỸ HẦU NHƯ KHÔNG CÓ.
+VỐN ĐẦU TƯ CHO SẢN XUẤT VÀ XÂY DỰNG CHỦ YẾU LÀ DỰA
VÀO VAY VÀ VIỆN TRỢ NƯỚC NGOÀI.
- CÙNG VỚI ĐÓ LÀ SỰ THOÁI HOÁ VỀ MẶT CON NGƯỜI VÀ XÃ
HỘI.
- ĐẾN NĂM 1979, NỀN KINH TẾ RẤT SUY YẾU, SẢN XUẤT TRÌ TRỆ,
ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN KHÓ KHĂN, NGUỒN TRỢ GIÚP TỪ BÊN NGOÀI
GIẢM MẠNH.
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
22

- TỪ NĂM 1975 ĐẾN NĂM 1985, CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ TƯ BẢN
TƯ NHÂN, CÁ THỂ BỊ TIÊU DIỆT HOẶC KHÔNG CÒN ĐIỀU KIỆN PHÁT
TRIỂN DẪN ĐẾN THỰC TRẠNG TIỀM NĂNG TO LỚN CỦA CÁC THÀNH
PHẦN KINH TẾ NÀY KHÔNG ĐƯỢC KHAI THÁC VÀ PHỤC VỤ CHO MỤC
TIÊU CHUNG CỦA NỀN KINH TẾ. NGƯỢC LẠI, THÀNH PHẦN KINH TẾ
QUỐC DOANH ĐÃ PHÁT TRIỂN Ồ ẠT, TRÀN LAN TRÊN MỌI LĨNH VỰC
TRỞ THÀNH ĐỊA VỊ ĐỌC TÔN TRONG HẦU HẾT CÁC NGÀNH CÔNG
NGHIỆP, XÂY DỰNG, DỊCH VỤ (TRỪ NGÀNH NÔNG NGHIỆP, THÀNH
PHẦN KINH TẾ TẬP THỂ LÀ CHỦ YẾU).THỜI ĐIỂM CAO NHẤT,
THÀNHPHẦN KINH TẾ QUỐC DOANHĐÃ CÕ GẦN 13 NGHÌN DOANH

CƠ CHẾ MỚI, HÌNH THỨC, BƯỚC ĐI, CÁCH LÀM CỤ THỂ THÌ CÒN NHIỀU
VẤN ĐỀ CHƯA GIẢI QUYẾT ĐƯỢC THOẢ ĐÁNG CẢ VỀ LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN.
4. TƯ TƯỞNG CHỈ ĐẠO
TA ĐÃ BỘC LỘ SỰ LẠC HẬU VỀ NHẬN THỨC LÝ LUẬN TRONG
THỜI KỲ QUÁ ĐỘ:”KHUYNH HƯỚNG TƯ TƯỞNG CHỦ YẾU CỦA NHỮNG
SAI LẦM ẤY,ĐẶC BIỆT LÀ NHỮNG CHÍNH SÁCH KINH TẾ LÀ BỆNH CHỦ
QUAN, DUY Ý CHÍ, LỐI SUY NGHĨ VÀ HÀNH ĐỘNG GIẢN ĐƠN, NÓNG
VỘI CHẠY THEO NGUYỆN VỌNG CHỦ QUAN” (ĐẢNG CÔNG SẢN VIỆT
NAM - VĂN KIỆN ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ VI-1986).
CHÚNG TA ĐÃ CÓ NHỮNG THÀNH KIẾN KHÔNG ĐÚNG, TRÊN THỰC TẾ,
CHƯA THỪA NHẬN THẬT SỰ NHỮNG QUY LUẬT CỦA SẢN XUẤT HÀNG
HÓA ĐANG TỒN TẠI KHÁCH QUAN.
CHÚNG TA ĐÃ ƯU TIÊN PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP NẶNG MỘT
CÁCH QUÁ MỨC MÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ PHÁT TRIỂN CHẬM. HƠN THẾ
NỮA, TA CHƯA CHÚ Ý ĐÚNG MỨC TỚI SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP VÀ
SẢN XUẤT HÀNG TIÊU DÙNG NÊN ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN GẶP NHIỀU
KHÓ KHĂN.
- BÊN CẠNH ĐÓ, SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG CÁC NƯỚC XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA VÀO NHỮNG NĂM CUỐI THẬP KỶ 80, ĐẦU THẬP KỶ 90 LÀM
CHO CHÚNG TA MẤT ĐI MỘT THỊ TRƯỜNG TRUYỀN THỐNG, NGUỒN
VIỆN TRỢ QUAN TRỌNG, GÂY NHIỀU KHÓ KHĂN ĐỐI VỚI SẢN XUẤT
VÀ ĐỜI SỐNG.
tiÓu luËn triÕt häc -
Vò Ngäc Khoa
24

- CHÍNH SÁCH CẤM VẬN CỦA HOA KỲ KÉO DÀI, SỰ THÙ ĐỊCH
CỦA CÁC THẾ LỰC PHẢN ĐỘNG CŨNG CÓ TÁC ĐỘNG KHÔNG NHỎ ĐẾN
SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA ĐẤT NƯỚC.