
Đề tài

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy
hình học giải tích

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN


3.3.3. Sơ đồ cấp 2 : 33

1
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
4. THIẾT KẾ : 37
4.1. Hệ thống các lớp đối tượng : 37
4.1.1. Phần lý thuyết : 37
4.1.2. Phần bài tập giải tích: 38
4.1.3. Phần bài tập trắc nghiệm : 39
4.1.4. Phần hỗ trợ giải toán: 40
4.2. Tổ chức lưu trữ và truy xuất các đối tượng : 48
4.2.1. Sơ đồ logic dữ liệu (hoặc tổ chức tập tin) : 48
4.2.2. Danh sách các bảng dữ liệu : 48
4.2.3. Danh sách các thuộc tính của từng bảng : 49
4.2.4. Danh sách các đối tượng truy xuất dữ liệu : 50
4.3. Thiết kế các lớp đối tượng xử lý chính : 51
4.3.1. Lớp BaiGiai : 51
4.3.2. Lớp dbBaiGiai : 52
4.3.3. Lớp PhanTu: 53
4.3.4. Lớp TPHinhHoc : 55

5.1.2. Mô tả cách tổ chức thư mục, tập tin, dữ liệu của phần mềm : 142
5.2. Kiểm tra : 142
6. TỔNG KẾT : 146
6.1. Các kết quả đã thực hiện : 146
6.1.1. Các yêu cầu chức năng : 146
6.1.2. Các yêu phi chức năng : 146
6.2. Tự đánh giá : 147
6.2.1. Ưu điểm : 147
6.2.2. Hạn chế : 147
6.3. Hướng phát triển : 148 3
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
Danh mục hình minh họa.
Hình 2.1.4-1 Phần mềm ôn thi đại học phần bài tập 13
Hình 2.1.4-2 Phần mềm ôn thi đại học phần lý thuyết 14
Hình 2.1.4-3 Phần mềm luyện thi đại học 15
Hình 2.4.3-1 Sơ đồ sử dụng 25
Hình 2.4.3-2 Sơ đồ logic 27

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
Hình 2.4.3-24 Màn hình lý thuyết 74
Hình 2.4.3-25 Màn hình Bài tập 77
Hình 2.4.3-26 Màn hình Trắc nghiệm 78
Hình 2.4.3-27 Màn hình Danh sách các bài trong sách giáo khoa 79
Hình 2.4.3-28 Màn hình Tra cứu nhanh công thức 83
Hình 2.4.3-29 Màn hình Danh sách các bài tập 84
Hình 2.4.3-30 Màn hình Danh sách các bài tập về nhà 87
Hình 2.4.3-31 Màn hình Thay đổi cách nhập liệu 90
Hình 2.4.3-32 Màn hình Soạn mẫu câu hỏi 91
Hình 2.4.3-33 Màn hình Soạn câu hỏi trắc nghiệm 94
Hình 2.4.3-34 Màn hình Phát sinh đề trắc nghiệm 99
Hình 2.4.3-35 Màn hình Soạn đề trắc nghiệm 101
Hình 2.4.3-36 Màn hình Soạn bài 104
Hình 2.4.3-37 Màn hình Chấm bài tập về nhà 106
Hình 2.4.3-38 Màn hình Soạn mẫu câu trắc nghiệm 109
Hình 2.4.3-39 Màn hình lý thuyết 113
Hình 2.4.3-40 Màn hình Bài tập 114
Hình 2.4.3-41 Màn hình Trắc nghiệm 115
Hình 2.4.3-42 4.4.3.5. Màn hình Danh sách các bài trong sách giáo khoa 116
Hình 2.4.3-43 Màn hình Tra cứu nhanh công thức 118
Hình 2.4.3-44 Màn hình Danh sách các bài tập 119
Hình 2.4.3-45 Màn hình Danh sách các bài tập về nhà 120
Hình 2.4.3-46 Màn hình Thay đổi cách nhập liệu 124
Hình 2.4.3-47 Màn hình Giải đề phát sinh 125
Hình 2.4.3-48 Màn hình Giải đề có sẵn 127
Hình 2.4.3-49 Màn hình Soạn bài 129

Bảng 2.2.1-2 Danh sách công việc của Học sinh 16
Bảng 2.2.1-3 Danh sách các qui định 17
Bảng 2.2.2-1 Yêu cầu chức năng hệ thống 21
Bảng 2.3.1-1 Tính tiến hóa 22
Bảng 2.3.2-1 Tính tiện dụng 22
Bảng 2.3.3-1 Tính hiệu quả 23
Bảng 2.3.4-1 Tính tương thích 23
Bảng 2.4.3-1 Danh sách các Actor 26
Bảng 2.4.3-2 Danh sách các Use – Case 26
Bảng 2.4.3-3 Danh sách biến cố của màn hình chính 73
Bảng 2.4.3-4 Danh sách biến cố màn hình lý thuyết 74
Bảng 2.4.3-5 Danh sách biến cố màn hình Bài tập 78
Bảng 2.4.3-6 Danh sách biến cố Màn hình Trắc nghiệm 79
Bảng 2.4.3-7 Danh sách biến cố màn hình Danh sách các bài trong sách giáo khoa 80
Bảng 2.4.3-8 Danh sách biến cố Màn hình Danh sách các bài tập 85
Bảng 2.4.3-9 Danh sách biến cố Màn hình Danh sách các bài tập về nhà 88
Bảng 2.4.3-10 Danh sách biến cố Màn hình Thay đổi cách nhập liệu 90
Bảng 2.4.3-11 Danh sách biến cố Màn hình Soạn mẫu câu hỏi 92
Bảng 2.4.3-12 Danh sách biến cố Màn hình Soạn câu hỏi trắc nghiệm 95
Bảng 2.4.3-13 Danh sách biến cố Màn hình Phát sinh đề trắc nghiệm 100
Bảng 2.4.3-14 Danh sách biến cố Màn hình Soạn đề trắc nghiệm 102
Bảng 2.4.3-15 Danh sách biến cố Màn hình Soạn bài 105
Bảng 2.4.3-16 Danh sách biến cố Màn hình Chấm bài tập về nhà 107
Bảng 2.4.3-17 Danh sách biến cố Màn hình Soạn mẫu câu trắc nghiệm 109
Bảng 2.4.3-18 Danh sách biến cố Màn hình lý thuyết 114

7
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.comKHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
MỞ ĐẦU :

Ngày nay, ngành công nghệ thông tin trên thế giới đang trên đà phát triển mạnh
mẽ, và ngày càng ứng dụng vào nhiều lĩnh vực: kinh tế, khoa học kĩ thuật, quân sự, y tế,
giáo dục… và nó đã đáp ứng ngày càng nhiều yêu cầu của các lĩnh vực này, để phục vụ
cho nhu cầu của con người.
Ở nước ta, hòa nhập chung với sự phát triển ngành công nghệ thông tin và ứng
dụng vào các lãnh vực của cuộc sống nhằ
m phục vụ các nhu cầu như: nghiên cứu, học
tập, lao động và giải trí… của con người. Nhà nước ta đã có những chính sách cần thiết để
đưa ngành công nghệ thông tin vào vị trí then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế.
Đặc biệt ngành công nghiệp phần mềm, một lĩnh vực thuộc ngành công nghệ thông
tin, được chú trọng phát triển mạnh để sản xuất những phần mềm có giá trị đáp ứng nhu
c
ầu hiện tại: xuất khẩu ra nước ngoài hoặc phục vụ cho các lãnh vực khác trong nước. Để
góp phần phát triển ngành công nghiệp phần mềm và phục vụ cho các nhu cầu trong nước
trong đó có ngành giáo dục.
Song song đó, xã hội ngày càng phát triển, do đó yêu cầu chất lượng giáo dục và
đào tạo con người ngày càng cao hơn, để đáp ứng lại yêu cầu hiện có của xã hội. Vì thế,
hệ thống giáo dục và đào tạ
o ở nước ta hiện cũng không ngừng đổi mới và hoàn thiện.
Nhằm đào tạo ra những con người có khả năng chuyên môn cao phục vụ trong mọi lĩnh

kèm tại nhà; anh, chị, phụ huynh có kiến thức về bài tập của con em mình), số học sinh
còn lại không có điều kiện trên thì đến lớp học thêm (hình thức phổ biến) của giáo viên bộ
môn. Với lượng kiến thức nhiều h
ơn trước đây, đòi hỏi học sinh và giáo viên phải đầu tư
nhiều thời gian và công sức hơn.
Song song với việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, ngành công nghệ
thông tin đang phát triển mạnh mẽ, đang dần mở rộng hỗ trợ cho nhiều lĩnh vực mới. Với
khả năng trên, việc đưa tin học hỗ trợ cho lãnh vực giáo dục, trong đó việc hỗ trợ
cho việc
giải bài tập của học sinh tại nhà là có thể thực hiện được. Để giúp học sinh có khả năng tự
giải bài tập mà không cần đến lớp học thêm , không cần người hướng dẫn giải bài tập. Thì
với một phần mềm hỗ trợ giải bài tập trên máy tính tại nhà sẽ đáp ứng được cho học sinh
những nhu cầu này. Và điển hình là phần mềm hỗ tr
ợ giải bài tập hình học giải tích mà
chúng em đã nghiên cứu và thực hiện.
Hình học giải tích là một phần quan trọng trong chương trình toán lớp 12. Cũng
giống như các môn học khác, quá trình dạy và học hình học giải tích là quá trình giao tiếp
giữa giáo viên và học sinh. Học sinh nghe giảng lý thuyết ở lớp và ứng dụng các kiến
thức đã học để giải bài tập. Học sinh cũng có thể tham khảo thêm tài liệu. Giáo viên giảng
bài và ra đề
bài tập cho học sinh giải. Sau đó giáo viên chấm bài và sửa lại bài cho học
sinh.
Đề tài có hai mục tiêu chính, đó là hỗ trợ học sinh trong quá trình học và hỗ trợ
giáo viên trong quá trình dạy. Học sinh có thể xem lý thuyết, giải bài tập, xem đáp án,
xem đánh giá về bài làm của giáo viên, …Giáo viên có thể soạn lý thuyết, soạn đáp án, ra

10
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Giảng bài cho học sinh.
Lưu ý cho học sinh về các điểm lý thuyết quan trọng.
Giải đáp các thắc mắc nếu có.
Cho học sinh làm một số bài tập ví dụ.
Gợi ý hướng giải quyết các bài tập.
Giải các bài tập mẫu.
Sửa bài làm của học sinh.
Cho bài tập cho học sinh tự làm ở nhà.
Ở nhà:

11
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
Soạn bài giảng.
Soạn bài tập.
Soạn hướng dẫn giải bài tập
Chấm điểm và cho nhận xét về bài làm của học sinh
b.
Quan hệ với các thành phần bên ngoài:
¾
Học sinh:


KHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
Xem tóm tắt lý thuyết: Học sinh nghe giảng và ghi chép lý thuyết ở lớp; về
nhà, học sinh xem lại bài giảng và đôi khi, học sinh cần tra cứu lý thuyết
trong quá trình làm bài tập.
Xem đánh giá: Học sinh xem lại bài làm của mình sau khi giáo viên chấm
bài và sửa bài.
Xem đáp án: Học sinh xem bài giải mẫu của giáo viên để học tập cách giải.
2.1.3. Hiện trạng về mặt nhân sự:
Một số học sinh phổ thông biết sử dụng máy tính.
Một số giáo viên biết sử dụng máy tính.
2.1.4. Hiện trạng về mặt tin học:
Thực hiện khảo sát trên 2 chương trình là :
• “Phần mềm Ôn Thi Đại Học – Môn Toán” của công ty ADCOM. Hình 2.1.4-1 Phần mềm ôn thi đại học phần bài tập

13
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

trợ các phép tính toán đơn giản(OnThiDaiHoc), hoặc cũng có hỗ trợ nhưng đòi học
các thao tác sử dụng rất phức tạp(LTDH).
2.2. Yêu cầu chức năng :
2.2.1. Yêu cầu chức năng nghiệp vụ :
Danh sách các công việc :
Phân hệ : Giáo viên.

15
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
Mã số : GV
Mã số Công việc Biểu mẫu Qui định Ghi chú
GV_YC1 Soạn bài lý thuyết.
GV_YC2 Soạn đề bài tập. GV_QD2
GV_YC3 Soạn đáp án. GV_QD3
GV_YC4 Chấm điểm GV_QD4
GV_YC5 Soạn câu hỏi trắc nghiệm. GV_BM5 GV_QD5
GV_YC6 Soạn đề trắc nghiệm GV_BM6 GV_QD6
Bảng 2.2.1-1 Danh sách công việc của Giáo viên
Phân hệ : Học sinh.
Mã số : HS

-Trung bình.
-Khó.
2 GV_QD3 Qui định
soạn đáp án.
Khi nhập đáp án, chỉ nhập các lời gợi ý
để chỉ thứ tự các bước giải. Ví dụ :
-N là trung điểm của A,M
-M là trung điểm của N,B
-Giải hệ phương trình (1), (2), (3), (4)
-Xuất M,N

3 GV_QD4 Qui định
chấm điểm
Phần mềm chỉ hỗ trợ giáo viên chấm
điểm bằng tay, không hỗ trợ chấm tự
động.

4 GV_QD5 Qui định
soạn câu hỏi.
Mỗi câu hỏi trắc nghiệm bao gồm nội
dung hỏi, 4 gợi ý, 1 đáp án đúng.
Phần mềm cũng hỗ trợ tự phát sinh câu
hỏi trắc nghiệm theo các mẫu định sẵn.

5 GV_QD6 Qui định
soạn đề trắc
nghiệm
Mỗi đề trắc nghiệm bao gồm một số
lượng nhất định các câu hỏi lấy từ ngân
hàng câu hỏi.

• Chương 1 : Vector và Tọa Độ.
o Xác định các thông số của Tam Giác
o Xác định tọa độ của Điểm.
o Tìm Điểm sao cho Tam Giác là vuông.
o Chứng minh 3 Điểm thẳng hàng.
o Chứng minh Tam Giác cân.
• Chương 2 : Phương trình Đường Thẳng.
o Xác định Đường Thẳng từ 1 Điểm và Đường Thẳng
o Xác định Đường Thẳng qua 2 Điểm cho trướ
c.
o Xác định phương trình Đường Thẳng các cạnh của Tam Giác.
o Tìm Điểm theo Đường Thẳng.
o Chứng minh Điểm thộc Đường Thẳng.
o Xác định tính chất của 2 Đường Thẳng.
o Lập phương trình tập hợp các Điểm cách đều Điểm và Đường Thẳng.
o Lập phương trình Đường Thẳng đối xứng.
• Chương 3 : Vị
trí tương đối của 2 Đường Thẳng.
o Tìm giao điểm của 2 Đường Thẳng.
o Lập phương trình Đường Thẳng đi qua giao Điểm của 2 Đường Thẳng.
• Chương 4 : Góc và khoảng cách giữa 2 Đường Thẳng.
o Xác định phương trình Đường Thẳng có hệ số góc xác định.

18
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

o Lập phương trình Ellipse có khoảng cách giữa 2 đường chuẩn xác định.
• Chương 7 : Hyperbol
o Lập phương trình Hyperbol với các thông số trước.

19
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
o Lập phương trình Hyperbol đi qua 2 Điểm.
o Lập phương trình tiếp tuyến của Hyperbol.
o Tìm giao điểm của Hyperbol và Đường Tròn.
o Lập phương trình tổng quát của Hyperbol.
o Tìm Điểm trên Hyperbol qua bán kính tiêu điểm.
o Lập phương trình Hyperbol qua đường chuẩn.
o Lập phương trình Hyperbol có khoảng cách giữa 2 đường chuẩn xác định.
• Chương 8 : Parabol
o Lập phươ
ng trình Parabol với các thông số cho trước.
o Lập phương trình tiếp tuyến của Parabol.
o Lập phương trình Parabol đi qua 1 Điểm.
o Lập phương trình tiếp tuyến chung của Parabol và Đường Thẳng.
o Tìm giao điềm của Parabol và Đường Thẳng.

Học sinh : làm bài dựa trên các tài liệu do giáo viên
cung cấp.
Hai phân hệ giao tiếp với nhau thông qua phương tiện
lưu trữ ngoài hay email.
2 Qui định
cách nhập
liệu.
Do không thể áp đặt biểu mẫu chung cho đề bài và đáp
án nên phần mềm buộc người dùng tự qui định cách
nhập dữ liệu và khi soạn mới đề bài và đáp án phải
nhập theo qui định đó.
Ví dụ : Để diễn tả hai vectơ vuông góc với nhau ta có
thể qui định như sau :
V1 vuông góc với V2
V1 vuông góc V2
V1 vg với V2
V1 vg V2

3 Soạn mẫu
câu hỏi trắc
nghiệm.
Do nhu cầu muốn có một lượng lớn câu hỏi trắc
nghiệm với ít công sức, phần mềm hỗ trợ việc phát
sinh tự động câu hỏi trắc nghiệm với mẫu do người
dùng định trước. Ví dụ :
Cho tam giác ABC với điểm M là trung điểm của A và
B , điểm N là trung điểm của A và C. và điểm P là
trung điể
m của C và B. Biết M N P. Xác định A B C



Bảng 2.3.1-1 Tính tiến hóa
2.3.2. Tính tiện dụng :
Giao diện trực quan, sinh động, tham khảo lí thuyết, cho phép từng bước
hướng dẫn học sinh giải bài tập.
Dễ học và dễ sử dụng, phù hợp với môi trường giáo dục.
Stt Nghiệp vụ Mức độ dễ học Mức độ dễ sử dụng Ghi chú
1 Giải bài tập 10 phút hướng dẫn Nhắc nhở
2 Xem tóm tắt lý thuyết Không cần hướng dẫn
3 Xem đánh giá Không cần hướng dẫn
4 Xem đáp án Không cần hướng dẫn
5 Tra cứu bài tập Không cần hướng dẫn
6 Soạn tóm tắt lý thuyết
và ví dụ minh hoạ
10 phút hướng dẫn
7 Soạn đề bài tập 10 phút hướng dẫn Nhắc nhở
8 Soạn đáp án 10 phút hướng dẫn Nhắc nhở
9 Chấm điểm 10 phút hướng dẫn
10 Soạn câu hỏi trắc
nghiệm.
5 phút hướng dẫn
11 Soạn đề trắc nghiệm 5 phút hướng dẫn
Bảng 2.3.2-1 Tính tiện dụng

22
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com



3 Cho phép gửi tài liệu
thông qua MS OutLook.
Phần mềm hỗ trợ người dùng gởi tài
liệu bằng email thông qua MS OutLook

Bảng 2.3.4-1 Tính tương thích

23
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

KHOA CNTT – ĐH KHTN

Phần mềm hỗ trợ giảng dạy hình học giải tích GVHD : Nguyễn Tiến Huy
2.4. Các yêu cầu khác :
2.4.1. Tính tái sử dụng :
Chương trình được thiết kế bao gồm các thư viện liên kết (DLL), nên tuy có 2 phân hệ
chương trình khác nhau nhưng hầu hết các xử lý, các control đều được thiết kế chung
trên 1 thư viện, chỉ những xử lý hoặc control riêng cho từng phân hệ (Giáo Viên, Học
Sinh) mới được thiết kế riêng. Đặc biệt chương trình còn tạo ra 1 bộ thư viện thể hiện
giao diệ
n của riêng mình, có thể dễ dàng mang sử dụng sang cho các chương trình
khác.
2.4.2. Tính dễ bảo trì :