1
FAA-UEH
Copyright © 2012 by Minh Mai and HuyPham
CHƯƠNG1
GIỚITHIỆUVỀ
KẾTOÁNQUỐCTẾ
( INTRODUCTION TO
INTERNATIONAL ACCOUNTING )
FAA-UEH
Copyright © 2012 by Minh Mai and HuyPham
2
Chương 1
GIỚI THIỆU VỀ KẾ TOÁN QUỐC TẾ
Phần 1: Tổng quan về kế
toán quốc tế
Phần 2: Sự đa dạng trong hệ
thống kế toán toàn cầu
FAA-UEH
Copyright © 2012 by Minh Mai and HuyPham
PHẦN 1
TỔNG QUAN VỀ
KẾ TOÁN QUỐC TẾ
( FUNDAMENTAL TO
INTERNATIONAL ACCOUNTING )
1-4
MỤC TIÊU CHUNG CỦA CHƯƠNGMỤC TIÊU CHUNG CỦA CHƯƠNG
Saukhikếtthúcchươngnày,ngườihọccóthể:
1. Thảoluậnvềbảnchấtvàphạmvicủakếtoánquốctế.
2. Môtảcácvấnđề kế toáncủacáccôngtymàcóliênquan đến
thươngmạiquốctế(cácgiaodịchxuấthoặcnhậpkhẩu).
3. Cácvấnđề kế toánvàmốiquanhệvớiđầutưtrựctiếpnướcngoài

Bán hàng cho khách hàng nước ngoài
Giả sử rằng ngày 01 tháng 02 năm 2011, công ty Joe (là một
công ty của Hoa Kỳ), bán một lô hàng cho công ty Hose tại
Mexico, trị giá lô hàng là 100,000 USD.
Tuy nhiên, theo hợp đồng thì Hose sẽ thanh toán bằng đồng
Peso vào ngày 02 tháng 03 năm 2011. Tỷ giá giao ngay tại
ngày 01.02.2011 là 10 Peso tính thành 1 USD Hose sẽ phải
thanh toán bao nhiêu Pesos?
3
1-9
GIAO DỊCH QUỐC TẾ, FDI VÀ CÁC VẤN ĐỀ KẾ TOÁN
Bán hàng cho khách hàng nước ngoài
Dù cho công ty Hose có thanh toán cho Joe 1,000,000 pesos
($100,000 x 10 pesos/USD), công ty Joe vẫn phải ghi chép
vào sổ sách vào ngày 01.02.2011 như sau:
Khoản phải thu (+) 100,000
Doanh thu bán hàng (+) 100,000
1-10
GIAO DỊCH QUỐC TẾ, FDI VÀ CÁC VẤN ĐỀ KẾ TOÁN
Bán hàng cho khách hàng nước ngoài
Giả sử rằng ngày 02.03.2011, tỷ giá giao ngày (spot rate) là 11
pesos/U.S. $. Công ty Joe sẽ nhận được 1,000,000 pesos, là
số tiền tương đương với giá trị là $90,909. Joe sẽ ghi chép bút
toán nhật ký như sau:
Tiền (+) 90,909
Lỗ do chuyển đổi ngoại tệ (+) 9,091
Khoản phải thu 100,000
1-11
GIAO DỊCH QUỐC TẾ, FDI VÀ CÁC VẤN ĐỀ KẾ TOÁN
Phòng ngừa rủi ro (Hedging)

Ò Nhu cầu chuyển đổi từ nội tệ sang đồng USD hoặc ngoại tệ
tại nước đầu tư bởi vì báo cáo hiện tại đang lập theo nội tệ
1-15
THUẾ THU NHẬP QUỐC TẾ
Ò Thuế thu nhập ngoại tệ (Foreign income taxes) –chính phủ
các nước sẽ đánh thuế đối với lợi nhuận của công ty theo mức
thuế suất hiện hành.
Ò Thuế thu nhập Mỹ (U.S. income taxes) –chính phủ Mỹ sẽ
đánh thuế trên phần thu nhập theo cơ sở nước ngoài của công
ty
1-16
CHUYỂN GIÁ QUỐC TẾ
Ò Chuyển giá (Transfer pricing) – thiết lập các mức giá của
hàng hóa hoặc dịch vụ thay đổi giữa các bộ phận khác nhau
trong xùng một doanh nghiệp. Những mức giá này có ảnh
hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của các bộ phận khác nhau
5
1-17
CHUYỂN GIÁ QUỐC TẾ
Đây không phải là các giao dịch mua bán
ngoài hay trao đổi ngang giá (arms-length
transactions), vì vậy việc giá tăng lên sẽ là
một vấn đề phát sinh trong bối cảnh quốc tế
hiện nay:
§Thuế –chính phủ tại các quốc gia khác nhau thường thực hiện
bằng mọi phương thức để lợi nhuận được ghi nhận theo đúng
quốc gia nó phát sinh
1-18
CHUYỂN GIÁ QUỐC TẾ
Ò Vấn đề đánh giá hoạt động (performance evaluation issues)

Saukhikếtthúcphầnnày,ngườihọccóthể:
1. Cungcấpnhữngminhchứngvềtính đadạngvềviệctồntạikếtoán
theoxuhướngquốctế
2. Giảithíchcácvấnđề nguyênnhâncủatính đadạngtrongkếtoán
3. Môtảcácyếutốthuộcvềmôitrườngchủ yếu ảnhhưởng đếnhệ
thốngkếtoánquốcgiavàdẫnđếnsựđadạngkếtoán.
4. Môtảhệthốngphânloạicủacácquốcgiavềbáocáotàichính.
5. Trìnhbày ảnhhưởngcủavănhóa đếnviệclậpbáocáotàichính.
6. Môtảmôhình đơngiảndẫnđếnsựkhácnhautrongviệclậpbáo
cáo.
1-23
TÍNH ĐA DẠNG KẾ TOÁN TOÀN CẦU LÀ GÌ?
Sựđadạngkếtoántoàncầu
Nhữngsựkhácbiệttrongkếtoánvàlậpbáocáotàichínhgiữa
cácquốcgia.Cóthể lấyvídựnhư sau:
Kế toánlợithế thươngmại
ÒHoaKỳ–lợithế thươngmạisẽkhông đượcphânbổ,nhưng
nósẽđượcxóasổtrongtrườnghợpnóbịgiảmgiátrị trong
tươnglai.
Ò NhậtvàHànQuốc–lợithế thươngmạisẽđượcphânbổ
trongthờigianhữudụngcủanónhưngkhông đượcvượtquá
20năm.
1-24
TÍNH ĐA DẠNG KẾ TOÁN TOÀN CẦU LÀ GÌ?
Sự đa dạng kế toán toàn cầu
Định giá lại tài sản
ÒHoa kỳ việc đánh giá lại giá trị của tài sản
không được phép thực hiện tại quốc gia này.
Ò C ộng đồng chung châu Âu (EU) các công ty
có thể tự lựa chọn cho mình một trong hai cách

nội tệ.
1-28
CÁC VẤN ĐỀ NGUYÊN NHÂN TẠO RA SỰ ĐA DẠNG
Khókhăntrongviệctiếpcậnthị trườngvốnnướcngoài
Ò Cáccôngtythườngcónhucầuđikiếmtàichínhbằng
việcrakhỏiquốcgiahiệntạimàmình đangkinhdoanh.
Ò Việcgiatăngnhucầuvốnthườngyêucầuviệcphải điều
chỉnhchếđộ kế toán,tàichínhhiệntạisaochophùhợp
vớiquy địnhkếtoántạinước đầutưhoặcngườisửdụng
thôngtintàichínhtạicácnước.
8
1-29
CÁC VẤN ĐỀ NGUYÊN NHÂN TẠO RA SỰ ĐA DẠNG
Tính chất không thể so sánh giữa các báo cáo tài chính
ÒQuy định về kế toán thường khác nhau giữa các quốc gia.
ÒNhà đầu tư quốc tế có nhu cầu điều chỉnh quyết định của
họ hoặc điều chỉnh báo cáo tài chính.
ÒNhà đầu tư quốc tế cũng phải đối tượng với sự khác nhau
về mặt trình bày, chất lượng của chuẩn mực kế toán và chất
lượng cuộc kiểm toán.
1-30
CÁC VẤN ĐỀ NGUYÊN NHÂN TẠO RA SỰ ĐA DẠNG
Thiếu thông tin kế toán có chất lượng cao
ÒThiếu yêu cầu về trình bày thông tin—được
hiểu là thiếu tính minh bạch trong số liệu và
khác nhau giữa các nước
1-31
CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG SỰ ĐA DẠNG
Accounting Systems
International Factors

Ò Đức –thunhậptrênsổsáchvàthunhậptínhthuế theochính
phủ thườngnhư nhau, đâylàkếtquả củaviệcápdụngkếtoán
chuyển đổitrước.
Ò Thuế hoãnlạithườngphátsinhtrongluậtcủacácquốcgia.
1-34
CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG SỰ ĐA DẠNG
Nguồn cung cấp tài chính
ÒTại một số quốc gia thì nguồn chủ yếu để có vốn chính là
từ gia đình, ngân hàng hoặc chính phủ.
ÒKế toán và việc công bố tại các quốc gia này lại không
được xem là quan trọng.
ÒTại Mỹ và Anh, nguồn cung cấp tài chính thì có sự khác
nhau giữa các bên liên quan, vì vậy kế toán và việc công bố
lại được xem là quan trọng
1-35
Lạmphát
ÒMộtsốquốcgiacómứcđộ lạmphátcaotrongnhiềunăm
liêntiếp.
ÒChếđộ kế toántạicácnướcnàythườngyêucầucósựđiều
chỉnhsaocholoạitrừ sựảnhhưởngcủalạmphát
ÒĐiềunàyápdụngtheo điểnluậttạicácnướcMỹLatinh
trênthế giới.
ÒĐốivớiMỹthìchukỳlạmphátthường ở mức độ thấpnên
kế toánlạmphátkhôngyêucầuphảithựchiện ở nướcnày.
1-36
PHÂN LOẠI HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Cụm kế toán
Các yếu tố thuộc về môi trường liên quan đến sự đa
dạng trong kế toán thường được sử dụng để xác
định ba cụm mô hình mở rộng:

nào và mối quan hệ giữa 14 quốc gia phát triển
khác nhau.
ÒPhân loại theo sự ảnh hưởng của chính phủ,
kinh tế, thuế, hệ thống luật phát và các thực tiễn
về kinh doanh.
11
1-41
ẢNH HƯỞNG VĂN HÓA ĐẾN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Ò Văn hóa cũng được xem là yếu tố có ảnh
hưởng đến hệ thống lập báo cáo tài chính.
Ò Năm chiều văn hóa của giáo sư Gerard
Hendrik Hofstede thường được sử dụng khi
bàn về ảnh hưởng của văn hóa.
1-42
ẢNH HƯỞNG VĂN HÓA ĐẾN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Các chiều văn hóa của Hofstede
ÒChủ nghĩa cá nhân (Individualism)
ÒKhoảng cách quyền lực (Power Distance)
ÒTránh rủi ro (Uncertainty Avoidance)
ÒNam tính (Masculinity)
ÒHướng tương lai (Long-term Orientation)
1-43
ẢNH HƯỞNG VĂN HÓA ĐẾN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Các chiều văn hóa của Hofstede
Chủ nghĩa cá nhân
Ò Chiều văn hóa này liên quan đến mức độ mà một xã hội chấp
nhận chủ nghĩa cá nhân, hay yêu cầu mọi người phải sống vì tập
thể. Anh, Mỹ và Úc là các nền văn hóa Chủ Nghĩa Cá Nhân cao
nhất, còn Châu Mỹ Latin là nơi theo chủ nghĩa Tập Thể nhất.
Ò Một quốc gia có điểm cao về Chủ nghĩa Cá Nhân có nghĩa là

đàn ông trong xã hội.
Ò Hướng tương lai –các cá nhân trong xã hội hướng tương
lai luôn lo lắng tương lai của mình sẽ về đâu, họ tiết kiệm chi
tiêu để dành dụm cho những lúc trái nắng trở trời hay về già,
họ trông đợi việc kiên gan sẽ đem lại thành công trong tương
lai
FAA-UEH
Copyright © 2012 by Minh Mai and HuyPham
Xéttheoquan điểmcủaIASBthìcónămyếutố
chính ảnhhưởng đếnkếtoán, đólàcácnhântốthuộc
về vănhóavàxãhội:
1. Hệ thốngkinhtế
2. Hệ thốngchínhtrị
3. Hệ thốngphápluật
4. Hệ thốnggiáodục
5. Hệ thốngtôngiáo
FAA-UEH
Copyright © 2012 by Minh Mai and HuyPham
Tôngiáo
Hệ thống
kinh tế
Hệ thống
luật pháp
Hệ thống
chính trị
Hệ thống
giáo dục
GIÁ TRỊ VĂN HÓA VÀ XÃ HỘI
Giá trị của
Kế toán chuyên nghiệp

hoạt này.
1-52
ẢNH HƯỞNG VĂN HÓA ĐẾN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Giá trị kế toán của Gray
Bảo thủ vs. lạc quan
Ò Tính bảo thủ thể hiện qua tính cẩn trọng và thận trọng.
Ò Tính lạc quan có xu hướng thông qua việc trình bày báo
cáo tài chính.
Ò Đức là một quốc gia có xu hướng theo chủ nghĩa bảo thủ.
14
1-53
ẢNH HƯỞNG VĂN HÓA ĐẾN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Giá trị kế toán của Gray
Bí mật vs. minh bạch
Ò Tính bí mật phản ánh trình bày thông tin ở mức tối thiểu
nhất có thể.
Ò Tính minh bạc liên quan đến việc công bố đầy đủ các
thông tin cho người dùng.
Ò Các quốc gia có xu hướng sử dụng tài chính cá nhân
hoặc ngân hàng sẽ có xu hướng theo tính bí mật.
1-54
External Influences
•Forces of Nature
•Trade
•Investment
•Conquest
Ecological Influences
•Geographic
•Economic
•Demographic

chuẩnmựckếtoánViệtNamhiệnhành
33
1.1 Lịch sử hình thành kế toán quốc tế
Lịchsửra đờicủakếtoán
Con ngườithamgiavào3 giai đoạn
pháttriểnquantrọngnàotronglịch
sử ra đờicủakếtoán
44
1.1 Lịch sử hình thành kế toán quốc tế
Lịchsửra đờicủakếtoán
Con ngườithamgiavào3 giai đoạnphát
triểnquantrọngcủalịchsửkếtoán
Hìnhthứcghisổkếtoán
Kế toán đơn
Kế toánkép
2
55
1.1 Lịch sử hình thành kế toán quốc tế
Kế toánkép
§ ẢnhhưởngcủangườiÝ:FralucaPacioli
§ Pháttriển ở cácnướcChâuÂu: Đức,Pháp,
Anhthôngquasựđầutưvàongànhcông
nghiệp,bảohiểm, đườngsắtècácnhàkế
toánChâuÂudẫnhoànthiệnkhoahọckế
toánvớicáccôngcụphụcvụkếtoán
§ ẢnhhưởngcủaMỹ:uythế kinhtếèphát
triểnvàxuấtkhẩucácmôhìnhBCTC
66
1.1 Lịch sử hình thành kế toán quốc tế
Lịchsửra đờivàpháttriểncủakế

quantrọngcủathôngtinkếtoán
Toàncầuhóatạoranhântốquốctếảnh
hưởng đếnsựthay đổikếtoán:sựđộclậpvề
kinhtế,đầutưnướcngoài,MNEsvàtậpđoàn
quốctế,côngnghệ tiêntiến,thị trườngtài
chínhpháttriển….
Thôngtinkếtoán:ghichépkếtoán è hệ
thống điệntoán è hệ thốngthôngtinquảntrị
1111
1.1 Lịch sử hình thành kế toán quốc tế
Ø Sự hàihòacácquytắckếtoán
Sự hoànthiệncôngtáckếtoáncủa
mỗiquốcgia
Sự tươnghợpgiữacáchệthống
chuẩnmựckếtoán
1212
1.2 Các khái niệm kế toán
NêuNêucáccáckháikháiniệmniệm
““KếKế toántoán””màmàbạnbạn
đãđãtừngtừng đượcđượchọchọc
hayhaytìmtìmhiểuhiểu
4
1313
1.2 Các khái niệm kế toán
§ Theocáchhiểuchungnhất, kế toánlà
khoahọcliênquan đếnviệcnhậndiện,sắp
xếp,trìnhbàyvàgiảithíchcácnghiệpvụ
kinhtếtàichínhcủamộttổchức, đơnvịkinh
doanh để từđósửdụngthôngtinkếtoáncho
việcraquyết định.

phươngphápkếtoánghichép,phảnánhsự
thay đổicủatàisảncủađơnvịdotác động
củacácgiaodịchkinhtếtàichính
• Truyền đạt,cungcấpthôngtinphụcvụcho
việcraquyết định
5
1717
Nghề kế toán và
những lĩnh vực chuyên môn
Kế toán đượcxemlàmộtnghềđónggópvai
tròquantrọngtronghệthốngkinhtếxãhội.
Bốnlĩnhvựckếtoán
mà ởđómộtkếtoán
viêncóthể thamgia
1818
Nghề kế toán và
những lĩnh vực chuyên môn
(1)kếtoántưnhân
(2)kếtoáncông
(3)kếtoánNhànước
(4) đàotạokếtoán
1919
Nghề kế toán và
những lĩnh vực chuyên môn
vKế toántưnhân lànhữngkếtoánviên
làmviệcchocácdoanhnghiệptưnhân.
Họ thựchiệnmộtsốcôngviệckhácnhau:
Ngườiquảnlý
Ngườighichépsổsách
Kế toánchi phi

củacôngtáckếtoán
2323
1.3 Phân loại kế toán
Cácphươngthức
phânloạikếtoán
2424
1.3 Phân loại kế toán
Phânloạikếtoán
Ø Căncứvào đốitượngcungcấpthôngtin
Ø Mốiquanhệgiữamôitrườngkếtoánvàkếtoán
Ø Dòngtiềnvàquan điểmdoanhthu,chiphí
Ø Theoquan điểmvềsựtồntạicủadoanhnghiệp
Ø Theoxuhướngxãhộivàgiátrị vănhóa
7
2525
1.3 Phân loại kế toán
Ø Căncứvào đốitượngcungcấpthôngtinkếtoán
v Kế toántàichính cungcấpthôngtindiễntảnguồnlực
tàichính,nghĩavụvàhoạt độngcủatổchứckinhdoanh
vKế toánquảntrị cungcấpthôngtinkếtoánhữuíchcho
nhàquảnlýtrongnộibộdoanhnghiệptheocáccấpđộ
quảnlý
v Kế toánthuế dựatrêncơsởthôngtinkếtoántàichính,
tuynhiênthường được điềuchỉnhvàtổchứclạichothích
hợpvớiyêucầucủacơquanthuế
2626
1.3 Phân loại kế toán
Ø Căncứvàomốiquanhệgiữamôitrườngkế
toánvàkếtoán
§ Hệ thốngkếtoánvĩmô cómốitươngquan

phí
Ghinhậnchiphí
khi thực tế chi
tiền
Chiphílàkhoảnlàmgiảmvốn
chủ sở hữu,làkếtquả củagiảm
tàisảnhoặctăngnợphảitrả vàlà
mục đíchcủaviệctạoradoanh
thu.
Kếtquả hoạt độngkinh
doanh
Dòngtiềnthu-
Dòngtiềnchi
Doanhthu-Chiphí
8
2929
1.3 Phân loại kế toán
Vídụ:Cósốliệuvềtìnhhìnhhoạt độngtrong
tháng8/200xcủacôngtyEnrichnhư sau.
1.Bánhànghóatrị giá$60.000(giávốn$30.000) đã
thutiềnmặt$20.000sốtiềncònlạikháchhàngnợ
2.Muahànghóatrị giá$30.000,thanhtoáncho
ngườibán$10.000bằngtiềnmặtsốcònlạisẽthanh
toánvàothángsau.
3.Trả tiềnthuêvănphòng$6.000cho3tháng
4.Trả lươngtháng8chonhânviên$5.000
Hãy xác địnhlợinhuận theophươngthứckếtoán
tiềnmặtvàphươngthứckếtoándồntích.
3030
1.3 Phân loại kế toán

tồntạicủacácdoanhnghiệpkhôngliêntục.
§ Kế toán động dựatrêncơsởdoanhnghiệplà
mộtthựcthể tồntạiliêntụcvàcácbênsửdụng
báocáotàichínhcầnbiết đượctìnhhìnhtàichính
doanhnghiệptạimộtthời điểmnhất địnhcũng
như kếtquả kinhdoanh địnhkỳ.
9
3333
1.3 Phân loại kế toán
Ø Theoxuhướngxãhộivàgiátrị văn
hóakếtoán đượcnhìnnhậndưới
nhiềukhíacạnhkhácnhaubaogồm:
§ Kế toán đượckiểmsoáttheotínhcách
nghề nghiệphaytheophápluật
§ Tínhthốngnhấtvàkếtoán
§ Bímật,côngkhaivàkếtoán
§ Thậntrọng,lạcquanvàkếtoán
3434
1.4 Chuẩn mực kế toán quốc tế
Cócầnthiếtphảithiếtlậpcácchuẩn
mựckếtoánquốctế(International
AccoutingStandards–IASs)???
3535
1.4 Chuẩn mực kế toán quốc tế
Sự cầnthiếtcủachuẩnmựckếtoán
quốctế
Việt Nam
VAS
Mỹ
US.GAAP

Điềuchỉnhlạmphát
Chênhlệchthuế
Chuyển đổiBCTCcủacôngtycon ở nướcngoài
1.4 Chuẩn mực kế toán quốc tế
3939
v Sự toàncầuhóathị trườngvốnquốctế
Nguồnvốnbêntrong
Sự toàncầuhóathị trườngvốn
èNhucầukếtnốithôngtintàichính
1.4 Chuẩn mực kế toán quốc tế
4040
1.4 Chuẩn mực kế toán quốc tế
SựSự phátpháttriểntriểncủacủacôngcôngtyty đađaquốcquốcgiagia
SựSự kháckhácnhaunhautrongtrongcáchcáchthứcthứctiếptiếpcậncậncáccác
vấnvấn đềđề kếkế toántoán
SựSự toàntoàncầucầuhóahóathịthị trườngtrườngvốnvốn
èèYêuYêucầucầutừtừsựsựphátpháttriểntriểncủacủamôimôitrườngtrường
kếkế toántoán
èè YêuYêucầucầucủacủacáccácchuyênchuyêngiagiakếkếtoántoán
11
4141
4tổchứcvà ủyban
chủ yếuliênquan
đếnviệcthiếtlậpvà
banhànhIASs
1.4 Chuẩn mực kế toán quốc tế
4242
v SAC(TheStandardAdvisoryCouncil):hộiđồngcốvấn
chuẩnmực
v IASB(TheInternationalAccountingStandardBoard):hội