Về tác phẩm “số đỏ” của vũ trọng phụng – hoàng phong
tuấn Vũ Trọng Phụng
quan niệm văn chương của Vũ Trọng Phụng
1. Văn chương là sự thực ở đời.
“Các ông muốn tiểu thuyết cứ là tiểu thuyết. Tôi và các nhà văn cùng chí hướng
như tôi, muốn tiểu thuyết là sự thực ở đời (…). Các ông muốn theo tiểu thuyết tuỳ
thời, chỉ nói cái gì thiên hạ thích nghe, nhất là sự giả dối. Chúng tôi chỉ muốn nói
cái gì đúng sự thực, thành ra nguy hiểm, vì sự thực mất lòng” (Để đáp lời báo
Ngày nay).
2. Văn chương mổ xẻ nỗi đau, cải tạo xã hội.
“Văn chương chỉ là một món tiêu khiển nếu nó than mây khóc gió. Tôi quan niệm
văn chương là một phương tiện tranh đấu của những người cầm bút muốn loại
khỏi xã hội con người những bất công, nhen lên trong lòng người nỗi xót thương
đối với kẻ bị chà đạp lên nhân phẩm, kẻ yếu, kẻ bị đày đoạ vào cảnh ngu tối, kẻ bị
bóc lột, mỗi ngày kiếm ra đủ ăn bữa tối để nhịn sáng hôm sau. Tôi sẽ cố gắng nhìn
vào những nỗi đau của xã hội, may ra tìm được những thuốc khiến những cái ung
đó có thể hàn miệng, lên da” (Quan niệm của tôi về phóng sự và tiểu thuyết).
“Hắc ám, có! Vì tôi vốn là người bi quan, căm hờn cũng có, vì tôi cho rằng cái xã
hội nước nhà mà không đáng căm hờn, mà lại cứ “vui vẻ trẻ trung, trưởng giả, ăn
mặc tân thời, khiêu vũ…” như các ông chủ trương thì một là không muốn cải cách
gì xã hội, hai là ích kỷ một cách đáng sỉ nhục” (Để đáp lời báo Ngày nay).
về “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng
Số đỏ là tiểu thuyết trào phúng được viết theo cảm hứng hiện thực phê phán. Đây
là hiện thực phê phán quyết liệt theo kiểu Vũ Trọng Phụng. Đây là sự kết hợp có
cơ sở. Đặc điểm của trào phúng là thường cười nhạo những thói xấu, tật xấu của
đối tượng. Đặc điểm của hiện thực phê phán là phát hiện bản chất xấu xa của xã
hội và con người để phê phán.
Có nhiều lối trào phúng được sử dụng trong truyền thống. Vũ Trọng Phụng hầu
một cuộc hành trình đi tìm bản chất của con người, theo cái cách của Vũ Trọng
Phụng, là từ mặt trái, và theo cái kiểu của riêng ông, kiểu cười. Đúng như ông đã
viết, “Tôi sẽ cố gắng nhìn vào những nỗi đau của xã hội, may ra tìm được những
thuốc khiến cho những cái ung đó có thể hàn miệng, lên da”.