ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT
BẰNG PHƯƠNG PHÁP NỘI TIẾT Tại sao lại dùng phương pháp điều trị nội tiết tố
Hormone là những chất tự nhiên có trong cơ thể. Chúng kiểm soát sự tăng
trưởng và hoạt động của các tế bào bình thường.
Sự phát triển của khối ung thư trong tuyến tiền liệt phụ thuộc vào hormone
sinh dục nam testosterone.
Testorsterone do các tinh hoàn sản xuất ra. Việc giảm lượng testosterone
trong cơ thể có thể làm chậm hoặc dừng lại sự phát triển của tế bào ung thư.
Điều đó có thể thu nhỏ khối u và các triệu chứng có thể biến mất hoàn toàn.
Mức độ testosterone trong cơ thể có thể được giảm bớt bằng việc phẫu thuật
một phần tinh hoàn là nơi sản xuất ra testosterone (subcapsular orchiectomy)
hoặc bằng việc sử dụng thuốc. Thuốc có thể được đưa vào cơ thể bằng viên
uống hoặc bằng cách tiêm, hoặc kết hợp cả hai. Hiện nay, việc sử dụng
thuốc uống hoặc thuốc viên cho điều trị nội tiết tố thường được áp dụng
nhiều hơn là tiến hành phẫu thuật tinh hoàn.
Khi nào thì nên sử dụng phương pháp điều trị nội tiết tố
Đối với một số người mới bị ung thư ở giai đoạn đầu, việc điều trị nội tiết tố
ngắn hạn (2 - 6 tháng) trước và trong quá trình xạ trị có thể cải thiện được
kết quả của xạ trị. Thuốc có thể được sử dụng tiếp trong vài năm hoặc lâu
dài sau khi điều trị bằng tia phóng xạ nếu có rủi ro cao cho việc tế bào ung
thư quay trở lại cơ thể hoặc ung thư lan rộng ra những bộ phận khác của cơ
thể - phương pháp này gọi là adjuvant therapy.
Đối với những khối ung thư đã lan ra các mô khác xung quanh tuyến tiền
liệt, biện pháp điều trị nội tiết tố có lẽ sẽ được khuyên áp dụng để làm giảm
nguy cơ các khối ung thư tiếp tục lan rộng hơn. Việc điều trị có thể tiếp tục
trong vòng vài năm hoặc lâu dài.
Điều trị nội tiết tố là một phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho ung thư tuyến
tiền liệt đã bị di căn ra các mô xung quanh hoặc đã phát triển thành ung thư
Thuốc viên kháng kích thích tố nam Anti-androgen thường được cho uống
trong vòng hai tuần trước mũi chích thuốc đầu tiên. Việc uống này nhằm
tránh hiện tượng khối u nở lan ra, là hiện tượng có thể làm triệu chứng trở
nên tồi tệ hơn sau khi áp dụng liều điều trị đầu tiên.
Điều trị bằng hormone sinh dục nữ oestrogen có thể được sử dụng để kiểm
soát việc phát triển ung thư đối với một số bệnh nhân. Dược phẩm chủ yếu
được sử dụng chính là oestrogen do nam giới sản sinh ra được gọi là
diethylstilboestrol (DES). Nó có thể làm xuất hiện hiện tượng nhão ngực,
khó tiêu và có thể làm tăng nguy cơ gây nhồi máu cơ tim và xuất hiện các
cục máu đông.
Đôi khi, steroid cũng được sử dụng. Chúng có thể kiểm soát được sự phát
triển của khối ung thư trong một thời gian ngắn đối với một số nam giới.
Chúng có thể được đưa vào một đơn thuốc hỗn hợp trong các dược phẩm
trong hóa trị liệu.
Hiệu ứng phụ
Đáng tiếc là các liệu pháp nội tiết tố thường dẫn tới việc mất khả năng
cương cứng (bất lực) hoặc việc mất đi ham muốn tình dục. Với việc phẫu
thuật tinh hoàn điều này sẽ là vĩnh viễn. Với việc tiêm hoặc uống thuốc,
thường thì hiện tượng này sẽ kéo dài trong thời gian điều trị. Nếu chấm dứt
điều trị, các hiện tượng trên có thể chấm dứt. Một số loại thuốc kháng kích
thích tố nam anti-androgens thường gây ra chứng bất lực nhiều hơn những
loại thuốc khác.Khoảng một nửa số nam giới sử dụng liệu pháp nội tiết tố
gặp phải hiệu ứng phụ gây cho họ nhiều phiền phức nhất là xung huyết (hot
flushes) và chảy mồ hôi. Xung huyết sẽ chấm dứt khi việc điều trị kết
thúc. Trong thời gian điều trị, có thể dùng một số loại thuốc để tiết giảm hiện
tượng này.
Điều trị nội tiết tố cũng có thể làm bạn tăng cân và thường xuyên mệt mỏi,
về cả thể chất lẫn tinh thần. Việc mệt mỏi có thể thuyên giảm khi việc điều
trị bằng thuốc kết thúc. Một số loại thuốc (thường xuyên là flutamide và
bicalutamide) có thể làm ngực nhão và mềm.
tinh hoàn), các hiệu ứng phụ như [sung huyết hot flushes] và bất lực cũng
tương tự như việc điều trị bằng thuốc. Phẫu thuật tinh hoàn tránh được việc
sử dụng thuốc và tránh được các hiệu ứng phụ như làm ngực to và mềm.
Đây thường là cách chọn lựa của nam giới lớn tuổi, những người không
muốn duy trì cuộc sống tình dục tích cực.
Nếu bác sĩ của bạn có cảm giác rằng liệu pháp nội tiết tố là một lựa chọn cho
bạn, họ sẽ thảo luận với bạn về các lợi ích cũng như các hiệu ứng phụ cho cả
hai cách uống thuốc và phẫu thuật. Chúng được liệt kê tóm lược trong bảng
dưới đây.
Lợi ích và những bất lợi của điều trị nội tiết tố
Phẫu thuật tinh hoàn (cắt bỏ phần tinh hoàn sản xuất ra testosterone)
Lợi ích: Phẫu thuật tương đối đơn giản. Giúp khoảng 90% có các triệu
chứng. Không cần chích thuốc hoặc uống thuốc.
Bất lợi: Hình ảnh cơ thể bị thay đổi. Vẫn có thể cần phải uống thuốc vào
giai đoạn sau. Hiệu ứng phụ bao gồm sung huyết, mất khả năng cương cứng
hoặc duy trì tình trạng cương cứng hoặc mất hứng thú tình dục - hiệu ứng
này không thể phục hồi.
Tiêm/chích thuốc
Lợi ích: Không cần phẫu thuật. Chích thuốc đơn giản mỗi 4 tuần hoặc mỗi 3
tháng. Thuốc có thể được ngưng sử dụng hoặc đổi sang một loại thuốc khác
nếu hiệu ứng phụ quá trầm trọng.
Bất lợi: Hiệu ứng phụ có thể chỉ là nhất thời. Hiệu ứng phụ giống như với
trường hợp phẫu thuật tinh hoàn nhưng các hiệu ứng phụ này có thể được
phục hồi. Cần phải gặp bác sĩ để tiêm thuốc.
Uống thuốc
Lợi ích: Không cần phẫu thuật. Thuốc có thể được ngưng sử dụng hoặc đổi
sang một loại thuốc khác nếu hiệu ứng phụ quá trầm trọng.
Bất lợi: Hiệu ứng phụ có thể chỉ là nhất thời. Luôn phải nhớ uống thuốc. Có
thể gây ra các hiệu ứng nhất định như làm cho ngực nở và mềm, sung huyết,
tiêu chảy (chỉ khi dùng flutamide), mất khả năng cương cứng hoặc mất ham