HỢP TÁC QUỐC TẾ TRONG PHÁT THANH
Nguyễn Tiến Long
Trưởng Ban Ban Hợp tác Quốc tế Đài Tiếng Nói Việt Nam
A. MỘT VÀI THÔNG TIN CƠ SỞ VỀ ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM
• Đài Tiếng nói Việt Nam (TNVN) là đài phát thanh quốc gia trực thuộc chính phủ.
Chương trình phát sóng đầu tiên của Đài TNVN được thực hiện vào ngày 7/9/1945,
chỉ 5 ngày sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
• Số lượng cán bộ, phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên: gần 2000 người.
• Tổng số giờ phát sóng/ngày: trên 200 giờ.
• Phủ sóng quốc gia: 97,5% dân số, phấn đấu 100% vào năm 2008.
• TNVN phục vụ công chúng toàn diện cả thông tin, giáo dục vài giải trí. Hiện tại
TNVN phát trên 6 hệ:
VOV1- Hệ Thời sự chính trị tổng hợp phát từ 4.45 đến 24.00/hàng ngày
VOV2- Hệ Văn hóa và Đời sống Xã hội phát từ 4.45 đến 24.00/hàng ngày
VOV3- Hệ Âm nhạc, thông tin và giải trí, phát trên sóng FM 24/24 giờ
VOV4- Hệ phát thanh tiếng dân tộc hiện đang phát 11 thứ tiếng dân tộc
VOV5 - Kênh phát thanh nằm trong hệ phát thanh đối ngoại dành cho cộng đồng người
nước ngoài sống và làm việc tại Việt Nam
VOV6- Kênh phát thanh đối ngoại phát bằng sóng ngắn ra nước ngoài, phát bằng 12 thứ
tiếng: Anh, Pháp, Trung, Nhật, Nga, Tây Ban Nha, Đức, Lào, Thái, Khmer, Indonêxia và
tiếng Việt dành cho đồng bào Việt Nam ở xa tổ quốc.
• Đài TNVN có một tờ báo viết (Báo TNVN) và báo điện tử VOVNews
(www.vov.org.vn).
• Hiện tại 4 hệ phát thanh VOV1, VOV2, VOV3 và VOV6 đã được đưa phát trực
tuyến, làm tăng độ phủ sóng và chất lượng phục vụ của Đài TNVN cho thính giả
trong và ngoài nước.
• Đài TNVN có 5 cơ quan thường trú trong nước tại các khu vực Tây Bắc, Miền
Trung, Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long và Thành phố Hồ Chí Minh và 6 cơ
quan thường trú tại nước ngoài đặt tại Bắc Kốc, Thái Lan; Bắc Kinh, Trung Quốc;
Matxcơva, Nga; Cairo, Ai Cập; Pari, Pháp và Tokyo, Nhật Bản.

Về phần mình Đài TNVN cũng đẩy mạnh hợp tác quốc tế hỗ trợ các đài bạn của các
nước láng giềng. Đài đã đón nhận nhiều cán bộ của Lào, Campuchia tập kết sang Việt Nam
làm việc tại phòng biên tập tiếng Lào, Khmer Ban biên tập Đối ngoại. Ngoài ra Chính phủ
Việt Nam cũng tạo điều kiện giúp Lào xây dựng Đài Pathét Lào tại Việt Nam trong thời kỳ
2
chiến tranh. Sau này khi Lào, Campuchia được giải phóng các cán bộ biệt phái của hai
nước này trở về đất nước mình và trở thành các cán bộ cao cấp của ngành phát thanh, Bộ
thông tin.
2. Hợp tác quốc tế trong thời kỳ hòa bình phát triển đất nước
Sau khi hòa bình lập lại năm 1975, phát thanh Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn do
sự bao vây, cấm vận của Mỹ và phương Tây. Các hợp tác chính vẫn chủ yếu với các nước
hệ thống Xã hội Chủ nghĩa và OIJ. Một số cán bộ, phóng viên, biên tập việc bắt đầu có cơ
hội học tập nâng cao trình độ nghiệp vụ ở ngoài nước.
Sau khi Ủy Ban Phát thanh - Truyền hình giải thể năm 1987, Đài TNVN và THVN
tách ra thành hai đơn vị độc lập trực thuộc Chính phủ. Đài TNVN bên cạnh hợp tác chặt
chẽ với các nước và đối tác truyền thống bắt đầu mở rộng quan hệ với các đài và tổ chức
phát thanh châu Á, châu Âu, châu Mỹ nhằm trao đổi, học hỏi kinh nghiệm làm phát thanh
hiện đại, tìm hiểu và tiếp thu kỹ thuật, công nghệ mới, khai thác hỗ trợ về vật chất trang
thiết bị lẫn nghiệp vụ biên tập nhằm phát triển ngành phát thanh Việt Nam.
Hiện tại Đài Tiếng nói Việt Nam đang hợp tác chặt chẽ với khoảng 40 tổ chức phát
thanh, Đài phát thanh khu vực và quốc tế như Viện phát triển phát thanh truyền hình Châu
Á - Thái Bình Dương (AIBD), Hiệp Hội phát thanh Truyền hình Châu Á - Thái Bình
Dương (ABU); Hiệp hội các đài phát thanh truyền hình sử dụng tiếp Pháp (CIRTEF),
UNESCO, UNICEF, SIDA (Thụy Điển), CIDA (Canada). Đài có quan hệ song phương
chặt chẽ với các đài phát thanh tiên tiến của Anh, Đức, Hà Lan, Thụy Điển, Pháp,
Australia…
3. Các hình thức và hiệu quả của hoạt động hợp tác quốc tế:
a. Viện trợ trang thiết bị, vật liệu, tài liệu kỹ thuật, nghiệp vụ
Trong thời kỳ kháng chiến chống đế quốc, thực dân, phát thanh Việt Nam đã nhận
được sự hỗ trợ quý báu về trang thiết bị kỹ thuật, máy ghi âm cho phóng viên từ các nước

Trung Quốc, Australia… hàng năm đài TNVN cử nhiều cán bộ sang các đài bạn học tập
các khóa tập huấn ngắn ngày về kỹ thuật và biên tập và các đài đối tác cũng cử chuyên gia
sang tập huấn một số nội dung theo yêu cầu của Việt Nam.
Trong lĩnh vực hợp tác đào tạo phát thanh, Thụy Điển là nước duy nhất cung cấp
một dự án hợp tác quy mô lớn trong toàn ngành phát thanh nhằm hỗ trợ phát thanh địa
phương Việt Nam. Sau 10 năm thực hiện (1993-2003) Dự án “Hỗ trợ phát thanh địa
phương Việt Nam” do đài TNVN là cơ quan chủ quản và với tài trợ của tổ chức Phát triển
quốc tế Thụy Điển SIDA lên tới 4 triệu đô la, 30 đài phát thanh truyền hình tỉnh đã được
tiếp nhận công nghệ làm phát thanh trực tiếp với kỹ năng làm chương trình và trang thiết bị
studio hiện đại. Trên 3300 lượt người đã tham gia đào tạo trong và ngoài nước trong khuôn
khổ dự án.
c. Trao đổi nghiệp vụ thông qua tổ chức đoàn cán bộ ra nước ngoài tham quan, học tập
4
hoặc đón các đoàn quốc tế tới thăm quan, tập huấn.
Mỗi năm Đài TNVN đón khoảng 20 đoàn tới thăm đài theo chương trình hợp tác,
trao đổi với các đài, tổ chức phát thanh truyền hình khu vực và quốc tế và hàng chục đoàn
tới thăm ngoài kế hoạch từ các Đại sứ quán, các tổ chức quốc tế hoặc các hãng sản xuất
thiết bị phát thanh, công nghệ thông tin. Đài cũng cử khoảng 30 đoàn với trên dưới 100
lượt người ra nước ngoài theo chương trình trao đổi, học tập ngắn hạn.
Thông qua trao đổi đoàn, Đài TNVN có thể cập nhật thông tin về kỹ thuật, nghiệp
vụ và mở rộng hợp tác, và có thể đặt vấn đề nhờ các đối tác giúp đỡ, tư vấn những vấn đề
Đài TNVN quan tâm và chưa có khả năng thực hiện. như việc tổ chức thực hiện hệ phát
thanh, công nghệ đa phương tiện truyền thông (DMB)…
d. Trao đổi chương trình phát thanh, đồng sản xuất chương trình phát thanh, trao đổi tin
tức
Từ nhiều năm nay Đài TNVN duy trì đều đặn trao đổi chương trình phát thanh,
chương trình âm nhạc với các đài phát thanh trong khối Xã hội Chủ nghĩa và các nước
ASEAN.
Một số năm gần đây hình thức đồng sản xuất chương trình với một đài đối tác theo
một số chủ đề cùng quan tâm đã được triển khai thành công, đặc biệt với Đài quốc tế Đức