- 1 -
Một vài biện pháp giúp trẻ học tốt môn Làm Quen Chũ Cái

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”.
Con người dù lớn hay nhỏ, muốn sinh tồn cần phải ăn, ngủ và làm việc.
Muốn nhận thức cần phải có kiến thức; Để tiếp nhận được kiến thức thì phải học,
kiến thức đi vào trong con người khởi từ đôi mắt, qua suy nghĩ và đọng lại trong trí
nhớ, để được như vậy con người cần phải biết chữ. Nhưng biết như thế nào và biết từ
lúc nào? Đây là điều mà những người có trách nhiệm về giáo dục nói chung và cô
giáo mầm non nói riêng đang phải tìm ra những biện pháp để trẻ 5 -6 tuổi làm quen
với việc đọc – viết một cách hợp lý.
Trẻ em 5-6 tuổi là lứa tuổi tiền học đường để vào lớp một. Các cháu lớp Lá
cần được giáo dục phát triển toàn diện về các mặt: Đức, trí, thể, mỹ, lao động và rèn
luyện năng lực tiếp thu của các môn học mà trẻ sẽ được học ở lớp một, nhất là môn
đọc và viết. Thế nhưng một mặt các cháu vẫn chỉ “Học bằng chơi, chơi mà học”, mặt
khác chữ viết vẫn thuộc phạm vi trừu tượng. Thế thì giáo viên lớp Lá phải làm sao để
trẻ tiếp cận việc làm quen với cách đọc, cách viết một cách hợp lý mà mang lại hiệu
quả tích cực?

- 2 -
Các cháu lớp Lá tiếp nhận việc đọc, viết một cách gián tiếp thông qua việc
phát âm và tô chữ dưới sự hướng dẫn của cô giáo. Do vậy với vai trò của giáo viên
dạy lớp Lá, bản thân tôi luôn trăn trở phải tìm ra những biện pháp trong bộ môn làm
quen chữ cái. Nói một cách cụ thể hơn là giúp trẻ đọc – viết một cách tích cực và có
hiệu quả hơn.
II. THỰC TRẠNG TẠI LỚP:
Nhằm đáp ứng được những yêu cầu trên trong học tập cũng như trong vui
chơi và ở mọi nơi mọi lúc, tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:

dục tổ chức.

- 4 -
Tham khảo thêm sách báo, tư liệu qua mạng; Đầu tư và làm nhiều đồ dùng đồ
chơi, tạo các góc học chữ cái trong lớp để trẻ được tiếp cận và học hỏi mọi nơi mọi
lúc.
2. Tạo môi trường chữ viết:
Tạo môi trường chữ viết trong và ngoài lớp dưới dạng các băng từ, câu đối,
thơ, các bảng chữ cái, thẻ chữ cái, góc chữ cái … ở các vị trí thuận lợi nhất. Qua đó
trẻ làm quen dần với 29 chữ cái, nên trong các hoạt động có chủ định trẻ không bị bỡ
ngỡ.
VD: Khi cô phân tích chữ b có một nét thẳng và một nét cong bên phải, trẻ
dễ dàng nhận biết và chỉ cần học thuộc chữ b.
Để cũng cố chữ cái đã học ở góc chữ cái tôi gắn các hình và kèm chữ cái.
VD: Hình cái ca, có chữ “cái ca” kèm theo, hoặc mỗi bài thơ trong chủ điểm, cho trẻ
tô màu vào các chữ cái đã học. Để nâng cao yêu cầu chữ viết, tôi gắn hình con cá
trong chủ điểm động vật, bên cạnh là khoảng trống, trẻ có thể viết chữ con cá vào …
Mỗi chủ điểm tôi lại thay vào nhiều hình ảnh khác nhau để tránh sự nhàm chán và
kích thích sự khám phá ham muốn học hỏi nơi trẻ.
Vấn đề tạo ra môi trường chữ không khó nhưng để môi trường mang tính
thẩm mỹ thu hút sự quan sát, tìm tòi của trẻ là vấn đề khó hơn. Do đó tôi không
ngừng nghiên cứu để tạo ra môi trường phong phú đa dạng, thẩm mỹ và thay đổi
thường xuyên ở các góc tranh chuyện, góc chữ cái. Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm

- 5 -
những bộ tranh chuyện, thơ, tạp chí, họa báo với nhiều hình ảnh đẹp, có chữ cái to
kèm theo, có chủ đề phù hợp các hoạt động theo từng chủ điểm. Về chuyện, tôi sưu
tầm các chuyện cổ tích, chuyện dân gian, để trẻ kể chuyện theo tranh, kể chuyện sáng
tạo, Ngoài ra còn có các bộ chữ cái, tranh lô tô chữ cái, bàn cờ chữ cái, tranh kèm nội
dung theo chủ đề.

cách cầm bút …
Thực hiện việc này tuy đơn giản nhưng phải có nghệ thuật. Nét mặt, cử chỉ
của cô khi hướng dẫn trẻ phải linh hoạt tạo sự gần gũi với trẻ, giải thích rõ ràng,
không ê a kéo dài, cô ý thức tư thế và giọng nói, phát âm của cô luôn chuẩn để trẻ
làm đúng. Việc này không chỉ trên tiết học chữ cái mà còn trên các tiết học khác như
tạo hình và mọi nơi mọi lúc.

- 7 -
4. Thông qua hoạt động mọi lúc mọi nơi:
Để khắc sâu những chữ cái đã học, tôi tổ chức cho trẻ nặn đất sét những chữ
cái qua những đường nét cơ bản, viết bằng phấn trên sân xi măng của trường, hoặc
dùng dây mềm để bẻ, gấp các đường nét của chữ cái đó, tạo chữ cái bằng bàn tay
(VD: Tạo dáng chữ o …)
Để tạo môi trường ngôn ngữ nói phong phú, tôi xây dựng những nhóm bạn
nhỏ trong lớp có cháu yếu, cháu giỏi để các cháu cùng chơi, nói chuyện với nhau, vì
cháu hay bắt chước nên các cháu yếu sẽ bắt chước các cháu giỏi. Từ đó ngôn ngữ
mạch lạc sẽ được phát triển nhanh ở trẻ.
Chương trình Kidmarts có nhiều nội dung hấp dẫn, giúp các cháu đọc, viết
các chữ cái theo cách rất mới lạ trên những trò chơi trên máy.
VD: Các cháu tự tìm ghép các từ sao cho đúng với các hình ảnh trên màn
hình
Tôi còn có một thư viện sách nho nhỏ trong góc lớp, có rất nhiều chuyện
tranh hấp dẫn, cháu lựa chọn theo ký tự cô đã làm sẵn. Cô hướng dẫn các cháu kỹ
năng lật, giở sách, cách xem tranh, cách đọc chữ cái theo thứ tự từ trên xuống và từ
trái qua phải …
Mỗi chủ điểm, tôi viết các bài thơ treo ở góc lớp và cho trẻ tô màu vào các
chữ cái đã học…
5. Hoạt động ngoài trời:

- 8 -

các hình thức cũng như lồng ghép trong phương pháp giảng dạy, biết tận dụng những
cái mới lạ vào các hoạt động để các cháu hứng thú hơn.
Khoảng 80% cháu trong lớp mạnh dạn, năng động, sáng tạo và tự tin trong
các hoạt động, vui thích đến lớp; ngôn ngữ của trẻ phát triển đáng kể và cháu tiến bộ
rõ rệt trong việc đọc và viết, không những biết đọc, viết mà còn đọc đúng, chuẩn và
đúng tư thế.
Phụ huynh dần hiểu ra được phương pháp học tập của chương trình Mẫu giáo
tuy đơn giản như trò chơi nhưng lại mang nhiều kết quả tích cực.
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Muốn cho trẻ làm quen với việc đọc và viết cách tích cực, giáo viên cần phải:
Tạo môi trường chữ viết trong và ngoài lớp một cách phong phú, với nhiều
hình thức hấp dẫn và được thay đổi thường xuyên theo chủ đề.

- 10 -
Tạo tình cảm gần gũi giữa cô và cháu, nắm bắt tâm lý, trình độ và cá tính của
từng trẻ, kiên nhẫn và nhẹ nhàng giúp trẻ theo phương pháp “Chơi mà học, học bằng
chơi”.
Tận dụng mọi nguyên vật liệu đơn giản để làm nhiều học cụ, đồ dùng đồ chơi
và cho trẻ học ở mọi lúc mọi nơi: Bằng giây mềm, bằng phấn vẽ trên sân, tạo chữ
bằng những đường nét trên cơ thể trẻ …
Thường xuyên trao đổi với phụ huynh, tạo sự gần gũi, tạo niềm tin, và thống
nhất trong việc hướng dẫn trẻ làm quen với việc đọc và viết chữ cái.
Bản thân cô giáo phải hy sinh nhiều thời gian để tham khảo, đầu tư từ cách
tổ chức cách hoạt động sao cho phù hơp với các cháu cho đến việc làm thêm nhiều
tranh ảnh đồ dùng đồ chơi, Cô giáo không ngừng rèn luyện cho mình tác phong, học
hỏi nơi đồng nghiệp, tham dự hội thi khi có dịp và luôn phát huy tính tích cực ở mọi
nơi mọi lúc có thể.
VI.KẾT LUẬN
Trên đây là một vài biện pháp tôi đã vận dụng và có hiệu quả cho lớp Lá 1 của
tôi. Đây là một công việc tôi đã thực hiện và tôi vẫn còn đang nghiên cứu, tiếp tục