của mức bình thờng.
330
Copyright@Ministry Of Health
IFG va IGT la những yếu tố nguy cơ cho đái tháo đờng typ 2 do
mối
quan hệ của chúng với sự kháng insulin va bản thân chúng không
liên quan
trực tiếp đến biến chứng tim mạch trong đái tháo đờng nhng nó
giữ vai trò
yếu tố nguy cơ do sự phối hợp mối liên quan giữa các rối loạn nay
va hội chứng
kháng insulin nh đã nói trên.
1.5. Quan niệm của y học cổ truyền về bệnh ĐTĐ
Để ngăn chặn đái tháo đờng, điều quan trọng la phát
hiện các rối loạn dung nạp glucose va béo phì để chẩn đoán
sớm va có quyết định điều trị phù hợp
Trong y văn của y học cổ truyền (YHCT) không có bệnh danh đái
tháo
đờng nhng những triệu chứng lâm sang của đái tháo đờng
nh: khát nớc
nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, cảm giác đói, thèm ăn, gầy, tê bì dị
cảm ngoai
da, mờ mắt, cũng đợc YHCT mô tả trong một số chứng trạng
nh tiêu khát,
h lao, ma mộc v v
1.5.1. Chứng tiêu khát
Theo một số t liệu nh: sách Nội kinh, Tố vấn chơng kỳ bệnh
luận: Ăn
nhiều chất béo ngọt sinh mập phì, chất béo sinh nội nhiệt, chất ngọt
gây trung
mãn, khí trao lên sinh chứng tiêu khát. Sách Ngoại đai bí yếu nêu:

chứng theo YHCT nh đã nêu trên có thể gặp trong cả đái tháo
đờng va đái
tháo nhạt
Trong quá trình phát triển bệnh tật, ngời xa cũng cho la bệnh
thờng
hay chuyển biến, cần phải biết để phòng chữa cẩn thận. Trơng
Trọng Cảnh
từng nêu bệnh tiêu khát có thể chuyến biến thanh chứng phế nuy.
Ch bệnh
331
Copyright@Ministry Of Health
nguyên hậu luận cũng nói bệnh có thể phát ra hoại th hoặc lỡ
ngoai da hoặc
phù thũng. Lu Ha Gian thì cho rằng phần nhiều kiêm thêm điếc,
lãng tai, mờ
mắt, mù, mụn lở, rôm sẩy, chân tay bị tê liệt
1.5.2. Chứng h lao
Do nhiều nguyên nhân nh tiên thiên bất túc, ăn uống không
chừng
mực, lao tâm, lao lực quá độ lam tổn hại âm dơng, khí huyết;
âm h sinh
nội nhiệt, nhiệt tích hóa hỏa lại thơng âm sinh ra các chứng khát
nớc, nóng
nảy bứt rứt, gầy rốc, da khô tê bì, miệng lỡi lỡ
1.5.3. Chứng ma mộc
Ma mộc (tê bì) la da ở chi thể hoặc ở một bộ phận nao đó trên cơ
thể
không có cảm giác nữa. Bệnh chia lam 2 mức:
+ Tê (ma) la mức độ nhẹ la cơ phu bất nhân (da cơ không nhận biết
đợc

thiếu các
yếu tố tự miễn với tế bao beta, không kết hợp với nhóm HLA, bệnh
nhân
có lúc cần insulin để sống sót có lúc không.
Ngoai ra sự thiếu sót acid amin (acid aspartic) ở vị trí 57 của chuỗi
DQ
dễ mắc bệnh ĐTĐ typ 1 hơn những ngời có acid amin nay.
332
Copyright@Ministry Of Health
Yếu tố thuận lợi phát động bệnh:
+ Các yếu tố môi trờng có tác động khởi động hoạt tính miễn
dịch gây
bệnh có thể la nhiễm virus (Coxackie B, quai bị ), nhiễm trùng,
hoặc
một kháng thể nội sinh do các tổn thơng mô do độc chất (nh
thuốc
diệt chuột).
+ Stress.
2.1.2. Đái tháo đờng typ 2
ảnh hởng của di truyền va môi trờng: ảnh hởng của yếu tố
di truyền
lên bao thai rất mạnh, dựa trên các quan sát sau
+ Tỷ lệ anh chị em sinh đôi cùng trứng cùng bị ĐTĐ typ 2 la 90
100%.
+ Bệnh nhân ĐTĐ typ 2 thờng có liên hệ trực hệ cùng bị ĐTĐ.
+ Có sự khác nhau rất nhiều về tỷ lệ mắc bệnh ĐTĐ giữa các
chủng tộc,
các sắc dân khác nhau.
+ Mập phì va thiếu vận động la 2 yếu tố quan trọng ảnh hởng đến
tỷ lệ

333
Copyright@Ministry Of Health
hiện đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bao. Các kháng thể độc tế
bao nay
sẽ đợc tạo thanh va phá hủy tế bao beta tuyến tụy.
Nh vậy, cơ chế bệnh sinh của đái tháo đờng typ 1 liên quan đến
hệ
thống kháng nguyên HLA, DR3, DR4, B8, B15.
Kháng nguyên B8 rất đáng chú ý vì liên quan nhiều đến các bệnh
tự miễn
nh Basedow, suy thợng thận, bệnh nhợc cơ.
Ngời ta cũng mô tả kháng thể chống mang tế bao trên ngời bị
đái tháo
đờng thể trẻ nhng không rõ chính những kháng thể tự miễn nay
sinh ra
bệnh hay nó chỉ sinh ra do kháng nguyên xuất hiện từ tụy tạng bị
viêm.
2.2.2. Bệnh sinh đái tháo đờng typ 2
Ngời ta nhận thấy rằng có 3 rối loạn cùng song song tồn tại trong
cơ chế
bệnh sinh của đái tháo đờng typ 2 la:
Rối loạn tiết insulin.
Sự kháng insulin ở mô đích.
Sự tăng sản xuất glucose cơ bản ở tại gan.
Trên ngời bình thờng, duy trì hằng định về glucose tuỳ thuộc
vao sự
tiết insulin, sự thu nạp insulin ở mô ngoại vi va ức chế sự sản xuất
insulin từ
gan va ruột.
Sau khi ăn, glucose sẽ tăng lên trong máu va tụy sẽ tăng tiết