LUYỆN NÓI GIỌNG THỰC QUẢN CHO BỆNH NHÂN CẮT BỎ THANH
QUẢN TOÀN PHẦN

TÓM TẮT
Mục tiêu: Đối với bệnh nhân cắt bỏ thanh quản toàn phần, việc mất đi giọng nói
là điều đau khổ nhất, không chỉ ảnh hưởng đến đời sống vật chất của họ mà còn
gây tổn thương tâm lý rất nhiều. Chúng tôi giới thiệu phương pháp luyện nói giọng
thực quản để giúp bệnh nhân hòa nhập lại vào cuộc sống đời thường với khả năng
giao tiếp bằng lời nói.
Đối tượng và phương pháp: Hồi cứu 44 Bệnh nhân tham gia luyện giọng thực
quản theo một phác đồ chung từ 1999 đến 2006 tại BV Tai mũi họng TP HCM,
đánh giá kết quả và các yếu tố ảnh hưởng
Kết quả: Kết quả luyện tập cho thấy tỉ lệ đạt khá và tốt là 29/44, 66%. Đa số phát
âm ở tần số 80-120Hz. Những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả luyện tập là:
tuổi tác, sức khỏe, phẫu thuật và thời gian luyện tập. Việc luyện nói bằng giọng
thực quản, về lý thuyết tuy chỉ gồm các bước đơn giản nhưng thực hành tương đối
khó, đòi hỏi thời gian, sự tận tâm động viên của người hướng dẫn và sự kiên trì
vượt khó của bệnh nhân.
Kết luận: Phương pháp luyện nói giọng thực quản rất hữu hiệu, Nếu đạt kết quả,
giọng nói bệnh nhân sẽ có âm sắc tự nhiên hơn nhiều so với trường hợp sử dụng
các thiết bị trợ âm, và bệnh nhân cũng không phải tốn kém tiền bạc để mua thiết bị
hoặc tốn kém thời gian để bảo trì thiết bị.
ABSTRACT
OESOPHAGEAL VOICE REHABILITATION FOR LARYNGECTOMIES
Nguyen Thi Ngoc Dung, Bui Thi Duyen
* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 13 – Supplement of No 2 - 2009: 113 - 117
Objectives: With the laryngectomees, one of the most misery is loosing voice
communication, it is not only affect the finance status (loosing job) but also give
them deep psychology wounds. These patients can have the oesophageal voice
rehabilitation to reintegrate in the society with voice communication.
Patients &Method: Review 44 patients who follow the oesophageal voice

chúng tôi không liên lạc được.
Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát
Bệnh nhân có thể tạo cho chính mình giọng mới, gần giống giọng tự nhiên để có
thể giao tiếp, tiếp tục đi làm. Đây chính là mong ước của bệnh nhân, đặc biệt là
những người lao động chính trong gia đình .
Mục tiêu cụ thể
- Rút ngắn thời gian, phương pháp luyện tập cần thiết để có được kết quả tối ưu.
- Biết được những yếu tố ảnh hưởng đến việc phát âm, từ đó tìm cách khắc phục.
Phương pháp luyện nói giọng thực quản

Sau cắt bỏ thanh quản tòan phần, phần khí quản phía dưới được khâu vắt ra trước
cổ, tạo thành một đường thở mới, hoàn toàn biệt lập với đường hô hấp trên (họng -
mũi xoang). Điều này tạo ra những biến đổi quan trọng cho bộ máy phát âm, như:
bộ phận rung thanh, cụ thể là 2 dây thanh nằm trong thanh quản, không còn nữa.
Bộ phận cấu âm (lưỡi, môi, màn hầu ) còn nguyên vẹn. Nhưng do không còn có
sóng âm từ dưới thanh quản dẫn truyền lên nên người bệnh chỉ có thể nói thì thào
với mức âm lượng quá nhỏ, không thể nghe được.
Nguyên lý của phương pháp luyện giọng thực quản
Đưa một lượng không khí thích hợp vào trong thực quản rồi điều tiết lượng hơi đó
để nói (theo kiểu ợ hơi ra). Người bệnh cần được huấn luyện kỹ thuật "nén hơi":
đưa từng hớp không khí (khoảng 75 ml/lần) vào trong thực quản, rồi nhờ áp lực
tăng dần của lồng ngực mà đẩy hơi trở lại qua miệng thực quản để tạo ra cộng
hưởng, làm khuếch đại tiếng nói thì thào, có thể nghe được. Có nhiều kỹ năng để
"nén hơi" vào thực quản (chủ yếu dùng môi và lưỡi làm van). Với kỹ thuật "bơm
hơi", người bệnh dùng lưỡi để đẩy không khí từ khoang miệng vào khoang họng,
rồi dùng lưng lưỡi (tức đáy lưỡi) tiếp tục đẩy không khí xuống thực quản. Sự hiệp
đồng tốt của 2 bước này có tầm quan trọng lớn để chuyển được không khí vào
thực quản.
Cách luyện tập

Hồi cứu, bệnh nhân được gởi bảng trả lời trắc nghiệm đến nhà, sau khi trả lời gởi
lại bệnh viện để lấy số liệu thống kê, hoặc bệnh nhân đến bệnh viện để được đánh
giá và hỏi trực tiếp.
Đối tượng
Tất cả BỆNH NHÂN đã đến luyện giọng thực quản tại bệnh viện Tai Mũi Họng
TP Hồ Chí Minh.
Thời gian nghiên cứu
Từ 11/1999 đến 11/2006
Phác đồ luyện giọng theo các bước cơ bản sau
Bệnh nhân được tập tại phòng Thanh Học mỗi tuần một lần, mỗi lần 01 tiếng.
Bệnh nhân tự tập tại nhà mỗi lần 30 phút, không giới hạn số lần tập.
Bước 1: Luyện tập thể dục, thở bụng, rữa mũi, phát âm ra nguồn âm từ thực quản.
Bước 2: Tập phát âm nguồn âm + 05 nguyên âm.
Bước 3: Tập phát âm 05 nguyên âm + tập nói số thứ tự.
Bước 4: Tập nói số thứ tự + phát âm từ.
Bước 5: Luyện tập nói “từ” chậm rõ.
Bước 6: Luyện tập “từ” với cường độ và tần số cao hơn.
Bước 7: Luyện tập “từ” với cường độ và tần số cao tốt hơn
Bước 8: Tập nói liên tục 02 – 03 từ một lúc.
Bước 9: Tập nói nhiều từ hơn, tập nói để có thể giao tiếp.
Tiêu chuẩn đánh giá kết quả luyện giọng
A. Chưa đạt Chưa phát ra được nguồn âm thực quản.
B. Đạt Phát âm được tiếng “ợ”.
C. Trung bình Phát âm được 5 nguyên âm.
D. Khá Nói được từng từ.
E. Tốt Giao tiếp được (có thể nói liên tục 03 từ trở lên)
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Đặc điểm đối tượng khảo sát
Tuổi ≤ 50 tuổi : 28/45 > 50 tuổi: 17/45
Giới tính

Trong số 44 bệnh nhân có trả lời về kết quả luyện tập, chúng tôi nhận thấy:
Kết quả
Nh
ững
y
ếu tố
liên
quan A

B
C
D

E

Có luyện tập tiếp tục tại nhà 3 2 3 4 10
Số lần luyện tập tại nhà(> 5 lần) 1 0 1 3 7
Có tập thể dục mỗi buổi sáng 4 3 7 13 10
Thời gian luyện giọng ≤ 03 tháng 1 2 2 5 4
Ho đàm nhiều 2 2 6 4 5
Không khó nu
ốt hoặc không bị nuốt đau
trong thời gian luyện tập
3 3 6 17 11
Còn mang ống canule 1 0 1 2 1
Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả luyện tập
Chúng tôi ghi nhận những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả luyện tập như sau:

Tần số này chỉ khảo sát được trên 14 bệnh nhân đã phát âm tốt, thành câu dài và
người nghe hiểu ra ý nghĩa câu nói. Tần số được đánh giá bằng máy soi hoạt
nghiệm dây thanh khi thu tiếng nói của bệnh nhân. Đa số bệnh nhân phát âm giọng
trầm với khoảng dao động trong dây tần số 80-120 Hertz.
KẾT LUẬN
Khuynh hướng ngày nay trên thế giới, ngành y không chỉ điều trị bệnh mà còn có
trách nhiệm phục hồi chức năng cho bệnh nhân. Đối với bệnh nhân cắt bỏ thanh
quản toàn phần, việc mất đi giọng nói là điều đau khổ nhất, không chỉ ảnh hưởng
đến đời sống vật chất của họ mà còn gây tổn thương tâm lý rất nhiều. Luyện nói
giọng thực quản sẽ giúp bệnh nhân hòa nhập lại vào cuộc sống đời thường với khả
năng giao tiếp bằng lời nói. Kết quả luyện tập cho thấy tỉ lệ đạt khá và tốt là 29/44,
66%. Việc luyện nói bằng giọng thực quản, về lý thuyết tuy chỉ gồm các bước đơn
giản nhưng thực hành tương đối khó, đòi hỏi thời gian, sự tận tâm động viên của
người hướng dẫn và sự kiên trì vượt khó của bệnh nhân. Nếu đạt kết quả, giọng
nói bệnh nhân sẽ có âm sắc tự nhiên hơn nhiều so với trường hợp sử dụng các thiết
bị trợ âm, và đây là phương pháp rất ít tốn kém so với các phương pháp khác.