3
NAÂNG ÖËC
TRÙNG
Nâng lâ mưåt vỗ ưëc trôn xoe, àêìy àùån vâ
bống lấng nhû cêy dễ ngûåa
(
*
)
. Thêåt n bònh vâ
thoẫi mấi, nâng nùçm cån trôn nhû cư mêo
nhỗ trong lông bân tay tưi. Sống sấnh vâ àng
àc, nâng àểp nhû àốa hoa mâu hưìng trïn nïìn
bêìu trúâi ma hẩ, cùng mổng nhû sùỉp mûa.
Bïì mùåt cên àưëi, mïìm mẩi ca nâng àûúåc
tư vệ vúái àưå chđnh xấc tuåt vúâi. Nhûäng
àûúâng xóỉn hoân hẫo cån trôn vâo àónh bïn
trong ca chiïëc vỗ vâ mưåt cấi chốp àen bế xđu
nhû con ngûúi trong àưi mùỉt long lanh. Nâng
nhòn chùçm chùçm vâo tưi bùçng àưåc nhận thêìn
bđ, vâ tưi cng chùm ch nhòn lẩi nâng.
Lc nây, nâng lâ vêìng trùng àún cưi trïn
nïìn trúâi àïm, vânh vẩch trôn àêìy vâ cùng trân
sûác sưëng. Lc nây, nâng lâ àưìng tûã ca ch
mêo, lùång lệ lûúát qua bậi cỗ dâi giûäa àïm
khuya thanh vùỉng. Lc nây, nâng lâ hôn àẫo
cư àún, bònh lùång giûäa mn trng àúåt sống
àang khưng ngûâng lan tỗa, ba vêy.
TRẪI NGHIÏÅM & KHẤT VỔNG CÅC SƯËNG
3 6
(*) Cêy dễ ngûåa: cêy lấ chia thânh bẫy thy vúái hoa mâu trùỉng hóåc hưìng.
Cố thïí nối, nhûäng hôn àẫo ln thêåt tuåt

trẩng thấi ta cố thïí lûåa chổn cho mònh. Nhâ
thú Rilke cng àậ tûâng nối: “Cư àưåc khưng phẫi
lâ àiïìu chng ta cố thïí lêëy ài hay àïí lẩi”.
Cố thïí bẩn khưng thđch khi phẫi nghơ rùçng
mònh khưng cố ai àïí chia sễ. Bẩn mën trưën
trấnh sûå thêåt nây. Dûúâng nhû nố chûáa àûång
sûå hùỉt hi hóåc bỗ rúi nâo àố. Tûúng tûå nhû
têm trẩng ca ngûúâi ph nûä khưng cố bẩn
nhẫy trong bíi khiïu v. Hổ sệ cố cẫm giấc
bõ bỗ rúi vâ cư àún trïn chiïëc ghïë thùèng lûng
trong khi nhûäng cư gấi khấc àậ cng bẩn nhẫy
xoay trôn trong nhûäng v àiïåu tuåt vúâi núi
sân nhẫy.
Con ngûúâi, àùåc biïåt lâ ph nûä chng ta,
thûúâng cẫm thêëy lo lùỉng khi àưëi diïån vúái cẫm
giấc cư àún vâ ln mong mën sệ khưng bao
giúâ cẫm thêëy cư àưåc. Khi nhûäng mưëi quan hïå
gêìn gi nhû gia àònh, bê bẩn khưng thïí khëy
àưång khưng gian ca mònh, chng ta thûúâng
tòm àïën ti-vi hay bấo chđ, thúâi trang nhû mưåt
TRẪI NGHIÏÅM & KHẤT VỔNG CÅC SƯËNG
3 8
phûúng tiïån àïí thay thïë. Chng ta cố thïí vûâa
lâm viïåc nhâ, vûâa theo dội bưå phim truìn
hònh dâi têåp àang àûúåc trònh chiïëu. Thêåm chđ,
nhûäng giêëc mưång ban ngây côn diïåu k hún
thïë, chng hêëp th dûúäng chêët trong cấc cêu
chuån kïí vâ sau àố quay lẩi dûúäng ni thïë
giúái tinh thêìn vâ àúâi sưëng nưåi têm ca chng
ta. Thay vò vun trưìng nưỵi cư àún vâ chúâ àúåi

cêìu tâu, ngp lùån tòm nhûäng mêíu thûác ùn mâ
tưi àậ nếm cho chng. Bíi sấng, tưi dânh
trổn thúâi gian cho cưng viïåc, vâ sau àố têån
hûúãng bûäa ùn trûa trïn búâ biïín, mưåt mònh.
Cåc sưëng nây khiïën tưi cẫm thêëy mònh trúã
nïn gêìn gi hún vúái nhûäng sinh vêåt àấng u
ca thïë giúái tûå nhiïn: tûâ ch chim dệ Bùỉc M
rt rê lâm tưí núi thy triïìu lïn xëng àïën ch
chim chóỉt chẩy xëng mùåt nûúác ven búâ lêëp
lấnh bùçng nhûäng bûúác chên nhỗ e dê, nhûäng
ch bưì nưng àêåp cấnh ụí oẫi bay lûúån theo
chiïìu giố, vâ nhûäng ch mông biïín ën cong
mònh ngùỉm nghđa àûúâng chên trúâi.
TRẪI NGHIÏÅM & KHẤT VỔNG CÅC SƯËNG
4 0
Khưng hiïíu sao lông tưi lẩi trâo dêng mưåt
cẫm giấc n bònh lẩ k khi ngùỉm nhòn chng.
Vễ àểp ca trúâi biïín bao la chúåt cố nghơa vúái
tưi rêët nhiïìu. Tưi àùỉm mònh trong vễ àểp êëy,
lông nhû mën tan ra vâ hôa vâo v tr mïnh
mưng nây.
Cẫm giấc nây côn khiïën tưi thêëy gêìn gi
hún vúái ngûúâi bẩn àúâi ca mònh, ngay cẫ
trong sûå cư àún. Búãi vò àêy khưng phẫi lâ sûå
cư àún thìn ty, khưng phẫi lâ khoẫng cấch
àõa l cng chùèng phẫi hoang àẫo hay nhûäng
vng àêët hoang vu lúãm chúãm àấ cấch ngùn
bẩn vúái ngûúâi trong mưång ca mònh. Àêy
chđnh lâ hưë sêu vïì mùåt tinh thêìn, lâ sûå cùçn cưỵi
ca têm hưìn, lâ hoang mẩc trong trấi tim mâ

thânh trùng khuët vâ sống sấnh nhû ly nûúác
trân àïën têån miïång. Quẫ thêåt, mûác àưå cùng
àêìy cng cố thïí àong àïëm, nhû Psalmist àậ
diïỵn tẫ: “Chiïëc cưëc ca tưi àậ chûåc trân”. Tưi
cêìu nguån trong niïìm hy vổng pha cht lo
êu, rùçng àûâng àïí ai àïën phấ vúä cåc sưëng tơnh
lùång nây, nïëu khưng, tưi cố thïí trân ra mêët.
TRẪI NGHIÏÅM & KHẤT VỔNG CÅC SƯËNG
4 2
Liïåu àêy cố phẫi lâ nhûäng gò vêỵn thûúâng
xẫy ra vúái ngûúâi ph nûä? Bẫn nùng ca ph
nûä chng ta – chùm lo cho con trễ, cho ngûúâi
bẩn àúâi, cho xậ hưåi – thêåt sûå lâ bẫn nùng cưëng
hiïën. Ngûúâi ph nûä ln mong mën àûúåc sễ
chia têët cẫ nhûäng gò mònh cố vúái mổi ngûúâi
xung quanh àïí rưìi theo àố, thúâi gian, sûác lûåc,
sûác sấng tẩo ca chng ta cẩn ài theo nhûäng
dông chẫy úã bêët k thúâi àiïím nâo, khi qua bêët
k khe sëi nâo. Mậi mậi, ngûúâi ph nûä nhû
dông sëi mất lânh, sùén sâng chia sễ bẫn thên
thânh tûâng “ngm” nhỗ cho nhûäng ai àang
khất – nhûäng ai àang cêìn àïën hổ, vâ rêët hiïëm
khi cho phếp mònh àûúåc vng vêỵy trong thúâi
gian, trong sûå tơnh lùång vâ an bònh, àïí mònh
àûúåc trúã lẩi trân àêìy, sống sấnh.
Àêy quẫ lâ mưåt nghõch l lẩ thûúâng.
Ngûúâi ph nûä, vïì bẫn nùng lâ mën hy sinh,
nhûng hổ lẩi chùèng hïì thoẫi mấi nïëu phẫi chia
bẫn thên mònh thânh tûâng phêìn nhỗ. Vêåy thò
vïì cú bẫn, àêy cố phẫi lâ sûå mêu thỵn? Tưi

lâm cẩn kiïåt ngìn sưëng ca ph nûä. Khi
TRẪI NGHIÏÅM & KHẤT VỔNG CÅC SƯËNG
4 4
chng ta cưëng hiïën câng nhiïìu, khẫ nùng tûå tấi
tẩo cng tùng lïn tûúng ûáng – nhû viïåc tiïët sûäa
ca ngûúâi mể ni con. Thïë nhûng, ngây nay,
khi cåc sưëng àậ tûúng àưëi àêìy à thò rêët
nhiïìu ph nûä khưng côn cẫm thêëy sûå quan
trổng ca mònh, cẫ trong nhûäng cåc àêëu
tranh sinh tưìn lêỵn trong cåc sưëng gia àònh.
Khưng côn cẫm giấc àûúåc hy sinh, àûúåc cưëng
hiïën cố mc àđch, chng ta cưìn câo àối mâ
khưng hiïíu cún àối êëy bùỉt ngìn tûâ àêu.
Chng ta lêëp àêìy sûå trưëng rưỵng ca mònh bùçng
nhûäng quët àõnh vưåi vậ àïí nhêån vïì nhûäng
nhiïåm v bùỉt båc vúái nhûäng chín mûåc xậ
hưåi mâ nhòn chung, chng àïìu vò nhûäng mc
àđch nhỗ nhoi. Vâ bưỵng nhiïn ta thêëy mổi sëi
ngìn trong ta khư cẩn, rưỵng khưng.
Têët nhiïn, ngay cẫ viïåc hy sinh cố mc
àđch cng cêìn cố nhûäng sëi ngìn ni
dûúäng. Sûäa mể àûúåc tẩo thânh khi cú thïí tiïëp
nhêån thïm dûúäng chêët. Vâ nïëu nhû bẫn nùng
ca ngûúâi ph nûä lâ hy sinh, thò têët nhiïn hổ
cng cêìn àûúåc b àùỉp. Nhûng bùçng cấch nâo?
Àố lâ sûå cư àún, nâng ưëc trùng àậ gúåi nhùỉc
tưi nhû vêåy. Thónh thoẫng, con ngûúâi nïn
NÂNG ƯËC TRÙNG
4 5
àûúåc sưëng mưåt mònh. Cố vễ nhû àưëi vúái ph

chđnh vâ hoân cẫnh sưëng cho phếp cố àûúåc
nhûäng giêy pht nghó ngúi nhûng lẩi khưng
mën têån dng cú hưåi êëy, bẩn sệ hiïíu rùçng
vêën àïì úã àêy khưng phẫi lâ kinh tïë. Nố ph
thåc vâo niïìm tin bïn trong hún lâ vâo ấp lûåc
bïn ngoâi, mùåc d sûå hiïån diïån ca nhûäng ấp
lûåc nây vêỵn đt nhiïìu tấc àưång vâ gêy ra nhûäng
khố khùn. Cú bẫn lâ thïë giúái vâ cåc sưëng hiïån
àẩi khưng quan têm àïën sûå cêìn thiïët phẫi cố
nhûäng khoẫng lùång, cẫ úã nam giúái vâ ph nûä.
Thêåt khố giẫi thđch. Dûúâng nhû bêët cûá
àiïìu gò diïỵn ra trong cåc sưëng ca chng ta
cng cố thïí àûúåc chêëp nhêån dïỵ dâng hún nhu
cêìu nây. Nïëu chng ta dânh thúâi gian cho
nhûäng cåc hển lâm ùn, nhûäng mưëi quan hïå
xậ hưåi hay ài mua sùỉm, àïën hiïåu cùỉt tốc thò
thúâi gian êëy àûúåc cho lâ bêët khẫ xêm phẩm.
Nhûng nïëu ta nối rùçng mònh cêìn dânh thúâi
gian àïí àûúåc úã mưåt mònh, ta sệ bõ cho lâ bêët
nhậ, đch k hóåc lêåp dõ. Thêåt bìn cûúâi cho
NÂNG ƯËC TRÙNG
4 7
nïìn vùn minh ca chng ta, nố àậ lâm cho
chng ta phẫi giêëu ài sûå thêåt mònh àang têån
hûúãng nhûäng pht giêy ca riïng mònh nhû
giêëu giïëm mưåt tưåi lưỵi nâo àố.
Thêåt sûå, àûúåc sưëng mưåt mònh lâ mưåt trong
nhûäng thúâi khùỉc quan trổng nhêët ca àúâi
ngûúâi. Nhûäng dông sëi trong têm hưìn ta sệ
chó àûúåc tn chẫy khi bẩn úã mưåt mònh. Cng

thẫn trong têm hưìn giûäa bưån bïì cåc sưëng. Vâ
trïn thûåc tïë, àố lâ vêën àïì ni dûúäng têm hưìn.
Cố thïí nối, ngûúâi ph nûä àûúåc thûâa hûúãng
sëi ngìn tinh thêìn tûâ cấc thïë hïå trûúác,
nhûng cåc sưëng lâm nố sùỉp cẩn kiïåt vâ khiïën
hổ vêån àưång miïåt mâi nhû mưåt cấi mấy. ÚÃ M
cng nhû mưåt sưë qëc gia tiïën bưå khấc, cåc
sưëng ca ph nûä thoẫi mấi hún, tûå do hún, cố
nhiïìu cú hưåi hún, mưåt phêìn nhúâ nhûäng cåc
àêëu tranh vïì bònh àùèng giúái. “Cùn phông ca
chđnh mònh” – thúâi khùỉc àûúåc cư àún - ngây
câng trúã nïn phưí biïën vâ ph nûä cố quìn têån
hûúãng nhûäng giêy pht mưåt mònh nhiïìu hún.
Thïë nhûng, thânh quẫ àẩt àûúåc mưåt cấch khố
khùn nây khưng à gip chng ta hổc cấch
hûúãng th quậng thúâi gian qu bấu àố nhû
thïë nâo. Nhûäng nhâ hoẩt àưång xậ hưåi chó àêëu
tranh cho nhûäng quìn lúåi vưën thåc vïì ph
nûä, côn viïåc khấm phấ phûúng thûác têån
hûúãng chng thò vêỵn côn àïí ngỗ àïí ngûúâi ph
nûä tûå kiïëm tòm. Vâ ngây nay, ph nûä vêỵn
àang trong quấ trònh tòm kiïëm êëy. Lêu nay,
qu thúâi gian rưỵi rậi tđch ly àûúåc thûúâng bõ
chng ta dng cho nhûäng hoẩt àưång sấng tẩo
hún lâ ni dûúäng, vun trưìng lẩi sëi ngìn
tinh thêìn ca mònh. Chng ta tûå lâm mònh bêån
rưån bùçng nhûäng hoẩt àưång hưåi hê, àoân thïí
hay chùm lo cho cưng danh, sûå nghiïåp. Khưng
biïët lâm thïë nâo àïí ni dûúäng tinh thêìn,
chng ta bỗ qua vâ cưë khỗa lêëp nhûäng nhu