Dinh dưỡng cho người bị tai biến mạch máu não
Mỗi năm, có khoảng 0,2% dân số thế giới bị tai biến
mạch máu não. Riêng đối với người trên 65 tuổi, tỷ lệ
này là 5%. Số người tử vong do bệnh này đứng hàng
thứ ba, sau ung thư và bệnh tim. BS CK I Phạm Văn
Chín – khoa Dinh dưỡng lâm sàng (Trung tâm Dinh
dưỡng TP.HCM) sẽ hướng dẫn cách chăm sóc dinh
dưỡng tại nhà cho bệnh nhân bị tai biến mạch máu
não.
 Ăn óc coi chừng tai biến mạch máu não
Đối với người ăn được
Cho người bệnh ăn uống như người bình thường, nếu
ăn ít thì tăng thêm bữa. Thực phẩm chế biến phải phù
hợp với khả năng nhai: cắt nhỏ, băm nhuyễn, nấu
mềm Thức ăn phải cân đối và đáp ứng các chất
dinh dưỡng cần thiết như chất đạm từ thịt, cá, trứng,
đậu ; chất bột đường từ gạo, mì, bánh mì ; chất béo
như dầu, mỡ ; rau củ quả và trái cây.
Đa số người bệnh đều nằm tại giường hoặc đi lại hạn
chế nên nhu cầu năng lượng sẽ thấp hơn so với bình
thường. Năng lượng cần trong ngày khoảng 25 - 30
kcal/kg. Ví dụ, một người nặng 50kg thì tỷ lệ khẩu
phần dinh dưỡng trong ngày là: chất bột đường: 60%
- 65% (bốn chén cơm); chất đạm: 15% – 20% (200g
thịt nạc hoặc cá); chất béo (sáu muỗng cà phê);
vitamine và chất xơ: 400g rau củ quả (hai trái cà chua
hoặc 1/2 bó rau muống hoặc ba cây cải), 200g trái
cây (nửa trái thanh long hoặc bốn múi bưởi).

Mỗi ngày cung cấp khoảng 1.800 - 2.000 ml sữa (nên
dùng sữa bột) hoặc một lít cháo xay (nên sử dụng
men amylaz để làm lỏng cháo, nhằm tránh nghẹt
ống). Ngoài ra, còn có các loại bột dinh dưỡng cao
năng lượng, cần 750 - 1.500 ml/ngày.
Tư thế khi cho ăn là nửa nằm nửa ngồi, chia đều
lượng thực phẩm ra thành năm bữa ăn trong ngày;
bơm 15 - 20 phút/bữa. Khoảng cách giữa các bữa ăn
từ hai - ba giờ tùy theo số lượng mỗi lần ăn. Kiểm tra
lượng thức ăn ứ đọng trước bữa ăn mới, nếu còn trên
một nửa thì cần hỏi ý kiến bác sĩ.
Xử trí biến chứng khi cho ăn qua ống thông: khi bệnh
nhân nôn, sình bụng, phải giảm khối lượng mỗi bữa
ăn, giảm tốc độ khi cho ăn bằng cách nhỏ giọt liên
tục. Khi tiêu chảy, phải giảm độ đậm của thức ăn,
giảm tốc độ khi cho ăn Những biến chứng trên nếu
không cải thiện, cần hỏi ý kiến bác sĩ điều trị và bác
sĩ dinh dưỡng.