Website: Email : Tel : 0918.775.368
Kịch bản và vai trò của kịch bản trong sáng tạo tác phẩm phỏng vấn
truyền hình
Trước khi tìm hiểu về vai trò của kịch bản trong việc sáng tạo tác
phẩm phỏng vấn truyền hình chúng ta nên tìm hiểu đôi nét về kịch bản
truyền hình.
I. Kịch bản truyền hình
1. Khái niệm kịch bản
Kịch bản bắt nguồn từ tiếng La tinh senario, có nghĩa là văn bản
kịch hặc văn bản viết có tính kịch dùng để chỉ một bộ phận cấu thành rất
quan trọng của tác phẩm văn học, điện ảnh hay truyền hình. Theo từ điển
tiếng Việt do giáo sư Hoàng Phê chủ biên, nhà xuất bản khoa học định
nghĩa: “Kịch bản - đó là vở kịch ở dạng văn bản”.
Tuy nhiên nếu đưa ra khái niệm này vào các dạng kịch bản văn học,
kịch bản điện ảnh và kịch bản truyền hình thì việc gia nghĩa trên đây là
chưa thật đầy đủ, đặc biệt đối với kịch bản truyền hình.
Thuật ngữ kịch bản còn tại đã lâu. Từ dùng để chỉ một chương trình
đã được phác thảo hoặc bản đề cương một tác phẩm kịch. Nó được hiểu
như một bản miêu tả trật tự các lớp của vở diễn. Bản thân từ senario xuất
hiện thêm thuật ngữ sân khấu “senarius”, chỉ người đứng sau sân khấu chỉ
đạo cho các diễn viên bao giờ đến lượt họ ra biểu diễn, đồng thời theo dõi
để những hành động diễn ra kịp lúc, kịp thời.
Để tồn tại với một diện mạo phong phú và cách thức ứng dụng linh
hoạt như hiện nay, kịch bản đã có một lịch sử về nguồn gốc của nó. Kịch
bản xuất hiện cùng với sự ra đời của loại hình sân khấu kịch, cũng có thể
coi nguồn gốc của nó là kịch bản văn học. Người viết kịch bản phải biết
xuất phát từ những sự đối lập đang âm ỷ hay đã vùng trỗi dậy trong hiện
thực đời sống để sáng tạo những tình huống xung đột vừa khái quát vừa
cụ thể. Trải qua nhiều bước kế thừa và phát triển, kịch bản dần dần đã có
sự biến hoá linh hoạt để thích ứng với từng loại hình sáng tác. Lịch sử
1

vai rò như một yếu tố liên hệ giữa cá nhân có liên quan đến công việc,
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
liên hệ giữa yếu tố kỹ - nghệ thuật thống nhất thanh một phương tiện biểu
hiện ăn khớp tạo nên một sản phẩm hoàn hảo.
Kịch bản là một vở kịch, một bộ phim, một chương trình được phác
hình hoá, trên văn bản là mọt đề cương hay chi tiết đến từ những chi tiết
nhỏ (tuỳ theo yeu cầu của mỗi loại hình), là cơ sở chính cho tập thể tác
giả làm nên, hoàn thiện tác phẩm của mình.
2. Nguồn gốc kịch bản
Theo định nghĩa trên thì kịch bản là “một vở kịch dạng văn bản”
kịch bản ra đời cùng với sự xuất hiện của loại hình kịch (hay phương thức
kịch).
Kịch thường được hiểu vừa theo nghĩa “là một loại hình nghệ thuật
sân khấu vừa có nghĩa là một kịch bản văn học”.
Như vậy nguồn gốc của kịch bản truyền hình là kịch bản văn học. Nghiên
cứu kịch bản văn học qua phương thức kịch. Là một thể loại văn học nằm trong
thể loại kịch, tác phẩm kịch nói chỉ thực sự được khai thác trọn vẹn khi được
trình diễn trên sân khấu. Kịch cũng là một loại hình sâ khấu. Sau lao động của
nhà văn - người sáng tác kịch bản văn học là chặng đường sáng tạo thứ hai của
đội ngũ nghệ sỹ sân khấu gồm đạo diễn, diến viên, hoạ sỹ sân khấu, nhạc sỹ.
Bằng những ưu thế riêng của dàn dựng, diễn xuất, âm nhạc, trang trí… họ đã tái
hiện sinh động, trực tiếp nội dung của kịch bản văn học trên sân khấu. Kịch bản
văn học có đầy đủ những đặc trưng riêng trong cấu trúc hình tượng, trong
phương thức thể hiện, trong ngôn ngữ nghệ thuật nên người ta vẫn có thể thưởng
thức tác phẩm kịch bằng cách đọc kịch bản văn học. Khác với kịch múa, kịch
hát, kịch sân khấu truyền thống (như chèo, tuồng, cải lương)… là những loại
hình chỉ có thể thưởng thức được nếu chúng được trình diễn trên sân khấu. Bởi
lẽ phương tiện chủ yếu của những loại hình này mang tính đặc thù cao: những
động tác múa nếu đó là kịch múa, là làn điệu đó là kịch hát. Tuy nhiên kịch bản

Vậy làm thế nào để có sự thống nhất giữa các khâu và tập thể tác
giả đó? Về mặt này truyền hình đã học tập kinh nghiệm điện ảnh: kịch
bản truyền hình.
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Kịch bản có thể coi như xương sống của một sản phẩm truyền hình.
Mỗi thể loại truyền hình lại có những kịch bản mang đặc trưng, tính chất
riêng, phù hợp với thể loại đó.
Kịch bản báo chí truyền hình mang tính dự báo, dự kiến chứ không
phải ở dạng ổn định. Bởi vì phần lớn các chi tiết trong kịch bản đều là
những dự kiến của phóng viên về những cái sắp xảy ra trong một tương
lai gần. Mặt khác nó không được hư cấu, vì vậy nó luôn dựa trên cơ sở
người thật, việc thật.
Kịch bản truyền hình bao giờ cũng dự kiến được những nét chung
nhất của vấn đề mà nó đề cập. Các sự kiện, vấn đề, đặc biệt là những chi
tiết của các sự kiện, vấn đề mà truyền hình đề cập thường hay thay đổi.
Thông thường cho đến lúc dựng được một tác phẩm hay chương trình
truyền hình thì bản thân tác phẩm và chương trình đó có khác nhiều so với
kịch bản lúc đầu. Vì thế mà có nhiều kịch bản chỉ hoàn thiện sau khi đưa
vào giai đoạn hậu kỳ.
Kịch bản báo chí truyền hình được xây dựng trên cơ sở các sự kiện có thật
và nghệ thuật rát nối các sự kiện bằng tư duy logic của tác giả. Nó thường được
thể hiện dưới dạng: vừa là kịch bản văn học, vừa là kịch bản đạo diễn, trong
kịch bản toát lên toàn bộ nôi dung của tác phẩm và biện pháp thể hiện tác phẩm.
Kịch bản truyền hình được sử dụng tất cả các biện pháp nghệ thuật của kịch bản
điện ảnh để thể hiện tác phẩm nhưng chất liệu của nó là những sự kiện, con
người… có thật không được hư cấu. Hơn nữa, nó được viết ra nó được viết ra ở
dạng đề cương và sử dụng trong phạm vi hẹp nên nó không được thưởng thức
như một tác phẩm điện ảnh hay tác phẩm văn học nói chung.
Kịch bản ngoài những tác dụng là “kim chỉ nam” cho hoạt động của

phải đến rạp xinê hay nhà hát để thưởng thức. Màn ảnh nhỏ đã đáp ứng
được nhu cầu này, nó thực sự là người bạn thân thiết của mọi gia đình và
đó là sự tuyệt diệu của khoa học kỹ thuật.
Một chương trình truyền hình là tổng hợp của nhiều loại hình báo
chí và loại hình nghệ thuật khác nhau (sân khấu, điện ảnh) nên kịch bản
các thể loại này cũng hết sức đa dạng. Tuy nhiên truyền hình trước hết là
một thể loại báo hình, nó mang các đặc tính của báo chí.
6