CÓ PHẢI CÁC THUỐC ỨC CHẾ BƠM PROTON
CÓ TÁC DỤNG NHƯ NHAU KHÔNG?

Những bệnh liên quan đến rối loạn sự tiết acid ở đường tiêu hóa như
loét dạ dày tá tràng, trào ngược dạ dày thức quản (GERD) là những bệnh
mãn tính ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuốc sống bệnh nhân. Số liệu từ các
nghiên cứu trong thập kỷ qua cho thấy các thuốc ức chế bơm proton (PPI –
proton pump inhibitor) là liệu pháp hiệu quả nhất trong việc kiểm soát các
triệu chứng trên trong thời gian dài & mang lại hiệu quả điều trị cao hơn so
với các thuốc kháng histamine H
2
hoặc các thuốc antacid.
Các thuốc ức chế bơm proton (PPI):
Các thuốc ức chế bơm proton là các dẫn chất benzimidazole. Hiện nay
trên trên thị trường có 5 PPI bao gồm :
Thế hệ 1: omeprazole, lansoprazole, pantoprazole.
Thế hệ 2: rabeprazole, esomeprazole.
Tất cả các PPI đều có cùng một cơ chế tác dụng là ức chế men
H
+
K
+
ATPase
(Error! Reference source not found.)
. Tuy nhiên, giữa các PPI có sự khác
nhau về các tính chất dược lý, điều này đã tạo nên sự khác biệt về hiệu quả
lâm sàng.
Sự hoạt hóa của các PPI
PPI là các tiền dược & là các base yếu. Sau khi uống, chúng được hấp
thu vào máu & phân phối đến các khoảng vi kênh. Tại đây, chúng bị ion hóa &
chuyển thành dạng hoạt động – dạng sulfenamid với các nguyên tử sulfur bộc

Với pH từ 1 – 2, thì tốc độ hoạt hóa các PPI rất nhanh & như nhau
(2)
.
Nhưng với pH cao hơn, pH=5 thì bắt đầu có sự khác biệt.
Ta có : [B
+
]

=
10
pKa -5

[BOH]
Rabeprazole có pK
a
cao nhất (pK
a
= 5) so với các PPI khác nên tỉ số
này có giá trị lớn nhất. Do vậy, rabeprazole có tốc độ hoạt hóa nhanh nhất.
Vì thế, đáp ứng của rabeprazole sau liều đầu tiên nhanh hơn so với các PPI
khác
(1,4)
. Tác dụng này đã được chứng minh trên cả in vivo & in vitro. Trong
một nghiên cứu được tiến hành trên tế bào dạ dày heo, tương tự tế bào dạ
dày người. Kết quả cho thấy rabeprazole có tác dụng ức chế bơm proton
100% chỉ sau 5 phút & kéo dài suốt 45 phút của quá trình nghiên cứu.
Omeprazole chỉ ức chế được 43% sự tiết acid vào giai đọan đầu & phải sau
45 phút ủ với tế bào thì sự ức chế tiết acid đạt 83%.
Cường độ ức chế bơm proton sau liều đầu tiên của các PPIs