Thuốc ức chế bơm proton:

Độc tính và những tương tác cần chú ý

Hình ảnh loét dạ dày.

Thuốc ức chế bơm proton (PPI) như omeprazol, lanzoprazol,
pantoprazol, rabeprazol esomeprazol được dùng khá rộng rãi cho người viêm
loét dạ dày, hội chứng mạch vành. Tuy nhiên, khi sử dụng chúng có nhiều tác
dụng phụ và những tương tác bất lợi khi dùng cùng với các thuốc khác....
Sau hội chứng mạch vành cấp (HCMVC), người bệnh được cho dùng thuốc
kháng tập kết tiểu cầu (aspirin, clopidogrel) và thường cho dùng thêm PPI, nhằm
giảm nguy cơ xuất huyết tiêu hóa do dùng liệu pháp kháng tập kết tiểu cầu.
Trong một nghiên cứu hồi cứu thuần tập (công bố 3/2009) trên 8.205 người
bệnh (2003-2006) đã dùng kháng tập kết tiểu cầu (clopidogrel) cho biết: Trong số
này có 64% người có dùng PPI và 36% không dùng PPI. Những người có dùng
kèm PPI có xu hướng già hơn, có nhiều bệnh đi kèm hơn (đái tháo đường, nhồi
máu cơ tim, mạch máu ngoại biên, viêm phổi).
So sánh nhóm 1 dùng clopidogrel cùng lúc với dùng PPI (có 5.244 người)
và nhóm 2 dùng clopidogrel nhưng không dùng PPI (có 2.961 người) thì thấy tất
cả các bệnh tim mạch thứ cấp liên quan ở nhóm 1 đều cao hơn nhóm 2 có ý nghĩa
thông kê.
Nguyên nhân làm tăng các bệnh tim mạch thứ cấp có thể là do PPI trực
tiếp làm giảm sự ức chế kết dính tiểu cầu, hoặc PPI cản trở tác dụng của
clopidogrel (ức chế sự biến đổi của clopidogrel tại gan thành các chất có hoạt tính
ức chế tập kết tiểu cầu).
Một số nghiên cứu sau này cũng cho thấy: sự ức chế tập kết tiểu cầu ở
nhóm dùng PPI có sự giảm sút hơn so với nhóm không dùng PPI và sự khác biệt
này gần sát với mức có ý nghĩa thống kê.
Từ đó đưa ra khuyến cáo, giữa các kháng tập kết tiểu cầu và các PPI thực
sự có tương tác. Tương tác này tuy không dẫn đến tăng có ý nghĩa tử vong chung,

có hồi phục, kích động, trầm cảm, rối loạn thính giác; gây vú to ở đàn ông, gây co
thắt phế quản, đau khớp, viêm thận kẽ (chỉ mức thấp 1%o). Các tác dụng không
mong muốn của lasoprazol trên gan, thần kinh, tiêu hoá, máu tương đương như
omeprazol.
Lasoprazol có gây ung thư với chuột nhắt khi dùng liều cao kéo dài, bài tiết
qua sữa. Tuy nhiên chưa thấy điều này ở các động vật thực nghiệm khác và trên
người. Vì vậy, không dùng cả hai thuốc trong 3 tháng đầu thai kỳ và người cho
con bú. Không lạm dùng PPI đặc biệt là với người bị bệnh tim mạch, việc dùng
càng phải thận trọng.