ĐỀ TÀI: TIẾP TỤC ĐỔI MỚI CƠ CHẾ CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY SỰ PHÁT
TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN
-----***-----
I - PHẦN MỞ ĐẦU
Đối với mọi quốc gia, khu vực kinh tế tư nhân có vai trò hết sức
quá trình trong phát triển kinh tế của đất nước. Đối với nước ta, mặc dù
trong quá trình phát triển trải qua nhiều thăng trầm song bước vào thời
kỳ đổi mới kinh tế tư nhân đã khẳng định là một bộ hận cấu thành, có vị
trí quá trình lâu dài của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.
Nền kinh tế của nước ta đang trong quá trình đổi mới mạnh mẽ để
vươn tới nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Trong sự
đổi mới đó, kinh tế Nhà nước vẫn đóng vai trò chủ đạo, nhưng đóng góp
cho quá trình phát triển đó có sự tham gia tích cực của kinh tế tư nhân.
Kinh tế tư nhân với các loại hình đa dạng, hoạt động linh hoạt góp phần
giải quyết nhiều vấn đề bức xúc của xã hội, trong đó nổi cộm là giải
quyết việc làm cho người lao động mà kinh tế Nhà nước chỉ giải quyết
được hạn hẹp. Kinh tế tư nhân làm đa dạng hóa nền kinh tế, đáp ứng các
nhu cầu vốn rất lớn cả về phía người tiêu dùng lẫn chủ sở hữu, tính đa
dạng đó là ưu thế rất lớn để đưa nền kinh tế từ sản xuất nhỏ đi lên sản
xuất hàng hóa lớn như nước ta. Kinh tế tư nhân vốn phạm vi hoạt động
rộng lớn trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận
tải.... cần có sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Nhà nước. Nhận định vai trò
của kinh tế tư nhân Nhà nước đã đổi mới cơ chế chính sách để phát triển
thành phàn kinh tế này. Trong những năm gần đây, nhờ quan điểm đổi
mới tích cực với cơ chế tác động rõ ràng, dứt khoát đã thúc đẩy kinh
tế tư nhân ngày càng phát triển.
1
Với những hiểu biết còn nhiều hạn chế, trong phạm vi đề tài cho
phép em rất mong nhận được sự giúp đỡ, chỉ dẫn của thầy cô giáo về
những sai sót trong quá trình làm bài.
Em xin chân thành cảm ơn!

doanh nghiệp tư nhân, tăng 9276 doanh nghiệp và trên 2137,7 nghìn cơ
sở cá thể (chưa kể nông, lâm, thủy sản) tăng 121,4 nghìn cơ sở. Tại thời
điểm tháng 12 năm 2000 các cơ sở kinh tế tư nhân có 4643 lao động
đang làm việc tăng 20,1% so với năm 1996 và có gần 173000 tỷ đồng
vốn đang dùng vào kinh doanh sản xuất (doanh nghiệp tư nhân 16.000
tỷ). Do có quy mô hoạt động và tiềm lực như vậy nên hàng năm kinh tế
tư nhân thu hút thêm hàng vạn lao động (1996 thu hút thêm 3,1 vạn lao
động, năm 2000 thêm 90.000 lao động) tạo ra khoảng 40% tổng sản
phẩm trong nước và đóng góp 6,4 nghìn tỷ). Những con số thống kê ở
trên khẳng định kinh tế tư nhân ở nước ta là một nguồn nội lực quá trình
đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước. Kinh tế tư nhân có sự tăng trưởng đáng
kể về số lượng, phát triển rộng khắp trong cả nước và trong các ngành cá
thể đến năm 2000 là 9,8 triệu hộ với 20,1 triệu lao động. Trong đó có 7,7
triệu hộ nông nghiệp ngoài HTX (với 16,3 triệu lao động) và 2,1 triệu hộ
kinh doanh phi nông nghiệp. Số hộ kinh doanh cá thể phân bố rộng khắp
trong các ngành nghề đặc biệt trong nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,
ngư nghiệp. Trong công nghiệp với mô hình VAC, kinh tế trang trại góp
phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập đáng kể, các trang trại thu hút
được 363.048 lao động, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ thuần
nông, phá thế độc canh, đặc biệt tạo ra mô hình cây công nghiệp, chuyên
4
phục vụ cho xuất khẩu. Trong tiểu thủ công nghiệp với ngành nghề
truyền thống được khơi dậy đặc biệt là ngành mây tre xuất khẩu, đồ gỗ
mỹ nghệ - đã xuất khẩu đi nhiều nước. Ngành nuôi trồng thủy sản với
mô hình nuôi tôm của các hộ gia đình thực sự tạo hiệu quả kinh tế cao
phục vụ cho xuất khẩu. Nghị quyết Đại hội Đảng IX đã khẳng định
"Kinh tế cá thể, tiểu chủ cả ở nông thôn và thành thị có vị trí quá trình
lâu dài. Nhà nước tạo điều kiện và giúp đỡ phát triển, khuyến khích các
hình thức tổ chức hợp tác tự nguyện, làm vệ tinh cho các doanh nghiệp
hoặc phát triển lớn hơn". Ở khu vực thành thị, kinh tế cá thể thực sự

có thể tìm việc làm phù hợp, phấn đấu nâng cao trình độ và tăng thu
nhập. Các doanh nghiệp ngày càng mở rộng về số lượng chất lượng đòi
hỏi nhân lực có trình độ chuyên môn vững vàng. Tuy nhiên ở nước ta đã
và còn thực trạng rất đau lòng cho xã hội và đông đảo gia đình lao động
do "cung về lao động rất lớn, nhưng cầu chưa đủ mạnh" khiến quá nhiều
người dân chưa có cơ hội tìm việc làm, càng khó tìm việc làm phù hợp.
Nạn thừa người thiếu việc trước hết rơi vào lớp người đến tuổi ra trường,
vào đời. Từ nhiều năm nay nghề nông vẫn giữ tỷ trọng trên 60% lao
động xã hội khiến đời sống nhà nông rất kho cải thiện. Biết bao gia đình
thu nhập trung bình và thấp chủ yếu là nông dân, đang vét cạn vốn liếng
đầu tư cho con em ăn học và tìm việc làm, ly nông. Hàng triệu người lao
động, nam và nữ đã tự phát dấn thân vào cuộc di cư và du cư tìm kế sinh
nhai, chấp nhận mọi khó khăn để tìm việc làm có thu nhập. Mọi tầnglớp
thuộc độ tuổi lao động đều cố gắng để tìm được một việc làm, có việc
làm hợp pháp ổn định đã là sự đổi đời. Thực tế đó chứng tỏ người lao
động nước ta rất năng động cần cù, nhẫn nại. Đồng thời cũng nói lên
chính sách và môi trường xã hội chưa đủ sức tăng cầu lao động với tốc
6
độ cao và hợp lý. Hiện nay do rất thiếu khả năng, nên Hiến pháp chưa
thể đặt nhiệm vụ Nhà nước và xã hội bảo đảm quyền có việc làm của
công dân, càng chưa thế bảo hiểm thất nghiệp với mọi người lao động.
Gánh nặng này đang buộc các gia đình tự lo. Chiến lược phát triển kinh
tế xã hội năm 2000 - 2010 được Đại hội IX thông qua mỗi năm cần tạo
ra trên 1 triệu việc làm mới cho số lao động mới tăng thêm, chưa kể việc
giảm thất nghiệp. Hơn nữa còn có nhu cầu rất bức bách rút bớt lao động
từ nông nghiệp sang các lĩnh vực ngoài nông nghiệp - trong 10 năm tới
phải phấn đầu rút trên 10 triệu lao động chỉ như vậy đời sống nông dân
mới có thể cải thiện.
Chính trên con đường đó, nước ta càng sớm càng tốt phải đi tới
trình độ phát triển đến mức cầu lao động lớn hơn cung, tức là khan hiếm

giảm nghèo ở nước ta đã thực hiện rất thành công ở các vùng nông thôn,
trung du, miền núi, đây là bộ phận dân cư chiếm tỷ lệ cao, tỷ lệ nghèo
đói trước đây khá lớn nhưng hiện nay đã giảm nhiều đạt được nhờ chính
sách đúng đắn của Nhà nước với các mô hình kinh tế phù hợp với điều
kiện của nhân dân như cho vay vốn, hỗ trợ kỹ thuật phương hướng, điều
đó đã mở ra một cuộc sống tuy chưa đầy đủ nhưng là tín hiệu đáng mừng
cho nhiều hộ gia đình đối với vùng ven biển khuyến khích nuôi trồng
thủy sản.
Kinh tế tư nhân góp phần quá trình vào thúc đẩy chuyển dịch cơ
cấu kinh tế, nâng cao cạnh tranh của nền kinh tế, tăng quy mô của kim
ngạch xuất khẩu. Với đặc điểm và ưu thế riêng của mình, sự phát triển
kinh tế tư nhân trực tiếp khơi dậy nhiều ngành nghề truyền thống trong
các ngành, vùng ở các địa phương tạo ra nhiều chủng loại hàng hóa đa
8
dạng, phong phú và cung cấp nhiều hơn hàng hóa phục vụ cho xuất
khẩu. Các ngành nghề truyền thống là thủ công mỹ nghệ đồ gỗ, đồ gốm
sứ, mây tre đan, tranh sơn mài... đã tạo được tiếng vang trên trường quốc
tế. Chỉ tính riêng năm 2000 con số thống kê của tổng cục hải quan, kim
ngạch xuật nhập khẩu trực tiếp của khu vực, phi nông nghiệp trong kinh
tế tư nhân đã tăng khá. Thông qua việc mở rộng sản xuất, nâng cao sức
cạnh tranh của từng doanh nghiệp ở khu vực này, trong điều kiện nền
kinh tế đất nước ngày càng tham gia đầy đủ hơn vào quá trình hội nhập
với khu vực và thế giới, giúp cho việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra
mạnh mẽ hơn. quá trình hội nhập tác động rất lớn vào chuyển dịch cơ
cấu kinh tế, làm tăng các ngành có hàm lượng kỹ thuật cao, đặc biệt
ngành công nghệ thông tin, ngành công nghệ sinh học trong tương lai sẽ
rất phát triển, các ngành phục vụ cho xuất khẩu cũng tăng mạnh, các
Công ty tư nhân hoàn toàn với nước ngoài có xu hướng tăng. Những
ngành sản phẩm có khả năng cạnh tranh khai thác được lợi thế so sánh ở
các vùng, miền được chú trọng phát triển, nhờ đó khả năng cạnh tranh