1
LI NểI U

Vai trũ ca nh nc bt k mt quc gia no cng u rt to ln. Phng
thc v hiu qu qun lý ca nh nc cú nh hng trc tip v quyt nh i vi
s phỏt trin v mi mt ca quc gia ú.
Vit Nam ó la chn cho mỡnh con ng tin lờn ch ngha xó hi v xõy
dng nh nc xó hi ch ngha. ng v Ch tch H Chớ Minh t lõu ó cú quan
im rừ rng v ỳng n v nh nc xó hi ch ngha ú l: Nh nc ca dõn,
do dõn, vỡ dõn. T khi i mi t nc, ng ta li cng chỳ trng vn dng,
phỏt trin, c th hoỏ vn nh nc ca dõn, do dõn, vỡ dõn. Do vy, s qun lý
ca nh nc i vi mi mt ca i sng xó hi li cng nh hng mnh m i
vi s phỏt trin v b mt ca t nc. Vn nõng cao vai trũ ca nh nc l
mt vn ht sc h trng; luụn c ng, Nh nc ta quan tõm, chỳ ý v a
ra trong cỏc k i hi ng.
Mc dự nh nc ta ó phỏt huy vai trũ ca mỡnh mt cỏch cú hiu qu trong
nhiu lnh vc ca t nc, nhng khụng phi khụng cú nhng hn ch.
Nh nc v vn xõy dng nh nc nc ta hin nay
Cu trỳc ti bao gm:
Chng I: Lý lun v nh nc
Chng II: Vn nõng cao vai trũ ca nh nc trong iu kin hin
nay nc ta

THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
2

THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
3
2. Bản chất của nhà nước
Người lập ra và sử dụng bộ máy nhà nước là giai cấp mạnh nhất, giai cấp giữ
địa vị thống trị về mặt kinh tế. Nhờ có nhà nước, giai cấp này trở thành giai cấp
thống trị về mặt chính trị. Bản chất nhà nước, do đó là quyền lực chính trị của giai
cấp thống trị về mặt kinh tế hay nói cách khác : “Nhà nước chẳng qua chỉ là một bộ
máy của một giai cấp này dùng để trấn áp một giai cấp khác”, là bộ máy dùng để
duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác, là cơ quan quyền lực của
một giai cấp đối với tồn xã hội, là cơng cụ chun chính của một giai cấp. Khơng
có và khơng thể có nhà nước đứng trên các giai cấp hoặc nhà nước chung cho mọi
giai cấp.
Theo bản chất trên, nhà nước khơng thể là lực lượng điều hồ sự xung đột
giai cấp, mà trái lại, nó càng làm cho mâu thuẫn giai cấp ngày càng gay gắt.
Nhà nước, cũng theo bản chất đó, là bộ máy quan trọng nhất của kiến trúc
thượng tầng trong xã hội có giai cấp. Tất cả các hoạt động chính trị, văn hố, xã hội
do nhà nước tiến hành xét cho cùng, đều xuất phát từ lợi ích của giai cấp thống trị.
Tuy nhiên cũng có trường hợp, nhà nước giữ được một mức độ độc lập nào
đó đối với cả hai giai cấp đối địch, khi cuộc đấu tranh giữa chúng đạt tới thế cân
bằng nhất định; hoặc nhà nước có thể thực hiện sự thoả hiệp về quyền lợi tạm thời
giữa các giai cấp để chống lại một giai cấp khác. Những trường hợp trên có tính
chất ngoại lệ và tạm thời. Đến một lúc nào đó, khi thế cân bằng giữa các giai cấp
thù địch bị phá vỡ, sự thoả hiệp tạm thời giữa các giai cấp thù địch với nhau cũng
khơng còn nữa tất yếu sẽ tập trung quyền lực vào tay một giai cấp nhất định.
II. Đặc trưng cơ bản của Nhà nước
Bản chất của nhà nước được thể hiện ở đặc trưng của nó. Bất kỳ nhà nước
nào cũng có 3 đặc trưng cơ bản như sau:
1. Nhà nước quản lý dân cư trên một vùng lãnh thổ nhất định
Nhà nước được hình thành trên cơ sở phân chia dân cư theo lãnh thổ mà họ
cư trú (khác với tổ chức thị tộc, bộ lạc thời ngun thuỷ được hình thành trên cơ sở

5
Chức năng xã hội của nhà nước là chức năng nhà nước thực hiện sự quản lý
những hoạt động chung vì sự tồn tại của xã hội, thoả mãn một số nhu cầu chung
của cộng đồng dân cư nằm dưới sự quản lý của nhà nước.
Trong hai chức năng trên thì chức năng thống trị chính trị là cơ bản nhất,
chức năng xã hội phải phụ thuộc và phục vụ cho chức năng thống trị chính trị. Giai
cấp thống trị bao giờ cũng biết giới hạn chức năng xã hội trong khn khổ lợi ích
của mình. Song chức năng giai cấp chỉ có thể được thực hiện thơng qua chức năng
xã hội. Ph.Ăngghen viết: “ở khắp nơi, chức năng xã hội là cơ sở của sự thống trị
chính trị; và sự thống trị chính trị cũng chỉ kéo dài chừng nào nó còn thực hiện
chức năng xã hội đó của nó”.
2. Chức năng đối nội và chức năng đối ngoại
Sự thống trị chính trị và sự thực hiện chức năng xã hội của nhà nước thể hiện
trong lĩnh vực đối nội cũng như trong đối ngoại.
a) Chức năng đối nội
Chức năng đối nội của nhà nước nhằm duy trì trật tự kinh tế, xã hội, chính trị
và những trật tự khác hiện có trong xã hội theo lợi ích của giai cấp thống trị. Thơng
thường điều đó phải được pháp luật hố và được thực hiện nhờ sự cưỡng bức của
bộ máy nhà nước. Ngồi ra, nhà nước còn sử dụng nhiều phương tiện khác như bộ
máy thơng tin, tun truyền, các cơ quan văn hố, giáo dục để xác lập, củng cố tư
tưởng, ý chí của giai cấp thống trị, làm cho chúng trở thành chính thống trong xã
hội.
b) Chức năng đối ngoại
Chức năng đối ngoại của nhà nước nhằm bảo vệ biên giới lãnh thổ quốc gia
và thực hiện các mối quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội với các nhà nước khác vì lợi
ích của giai cấp thống trị cũng như lợi ích quốc gia, khi lợi ích quốc gia khơng mâu
thuẫn với lợi ích của giai cấp thống trị. Trong xu thế hội nhập khu vực và quốc tế
ngày nay, việc mở rộng chức năng đối ngoại của nhà nước có tầm quan trọng đặc
biệt.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

7
mỏy nh nc, cũn v bn cht chỳng u l nh nc ca giai cp ch nụ, nhm
thc hin s chuyờn chớnh i vi nụ l.
Nh nc phong kin: l nh nc ca giai cp a ch phong kin. Nh
nc phong kin cng c t chc di nhiu hỡnh thc khỏc nhau. phng
Tõy ph bin hỡnh thc quõn ch phõn quyn. Quyn lc nh nc c chia thnh
quyn lc c lp, a phng phõn tỏn. phng ụng, hỡnh thc quõn ch tp
quyn l hỡnh thc nh nc ph bin da trờn ch s hu nh nc v rung
t.Trong nh nc ny, quyn lc ca vua c tng cng rt mnh, hong cú
uy quyn tuyt i. Tuy nhiờn, tớnh tp quyn ú trong thc t lch s l da vo
sc mnh quõn s l ch yu. Do vy, nguy c cỏt c phõn quyn vn luụn thng
trc. Mi khi chớnh quyn nh nc trung ng suy yu thỡ nguy c cỏt c lp tc
xut hin bin thnh cỏc cuc ni chin tranh ginh quyn lc gia cỏc th lc a
ch cỏc a phng.
Nh nc t sn: l nh nc ca giai cp t sn thớch ng vi hỡnh thỏi kinh
t- xó hi t bn ch ngha. Nh nc t sn cng c t chc di nhiu hỡnh
thc khỏc nhau. Trong ú, hai hỡnh thc c bn nht l hỡnh thc cng ho v hỡnh
thc quõn ch lp hin. Hỡnh thc cng ho li c t chc di nhng hỡnh thc
khỏc nhau nh cng ho i ngh, cng ho Tng thng trong ú, ph bin nht l
hỡnh thc cng ho i ngh.
Hỡnh thc ca nh nc t sn l rt phong phỳ nhng khụng lm thay i
bn cht ca nú-l cụng c ca giai cp t sn dựng búc lt, ỏp bc, thng tr
giai cp vụ sn v qun chỳng lao ng.
V. Nh nc vụ sn-tớnh tt yu v bn cht
Tng kt kinh nghim lch s ca cuc u tranh giai cp ca giai cp vụ sn
v xột a v kinh t ca giai cp ú trong nn sn xut hin i, C.Mỏc kt lun:
i ti mt xó hi khụng cũn giai cp, giai cp vụ sn phi tr thnh giai cp thng
tr v nm ly quyn lc chớnh tr thc hin s thng tr chớnh tr ca mỡnh. Giai
cp vụ sn phi p tan b mỏy quõn phit quan liờu ca nh nc c, thay th
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN

THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN