BÀI 4
BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG CHỐNG HÃM CỨNG BÁNH XE (ABS)
VÀ BỘ ĐIỀU HÒA LỰC PHANH
Mã bài: HAR.01 32 04
GIỚI THIỆU:
Hệ thống chống hãm cứng bánh xe (ABS) và bộ điều hòa lực phanh là
một bộ phận của hệ thống phanh ô tô. Dùng để hạn chế khả năng trượt lết
của bánh xe (do bó cứng ) khi phanh và tư động điều chỉnh áp suất bánh dầu
đưa vào xi lanh bánh xe sao cho phù hợp với chế độ lăn của bánh xe nhằm,
nâng cao tính ổn định và an toàn của ô tô khi vận hành trên đường.
Điều kiện làm việc của hệ thống phanh liên tục chịu áp lực lớn và sự ăn
mòn của dầu phanh, nên các chi tiết dễ bị hư hỏng cần tiến hành kiểm tra,
điều chỉnh thường xuyên và bảo dưỡng, sửa chữa kịp thời để đảm bảo các
yêu cầu kĩ thuật và an toàn tính mạng con người nhằm nâng cao tính ổn định
và tuổi thọ của hệ thống chống hãm cứng bánh xe (ABS) và bộ điều hòa lực
phanh.
- Hệ thống chống hãm cứng bánh xe (ABS) gồm có: bộ điều khiển trung
tâm, đèn báo (ABS), Van điều áp, cảm biến tốc độ và bộ trữ năng giảm áp
- Bộ điều hòa lực phanh bao gồm: pít tông van, van điều hòa, lò xo hoặc
thanh đàn hồi.
MỤC TIÊU THỰC HIỆN:
1. Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại của hệ thống chống hãm
cứng bánh xe (ABS) và bộ điều hòa lực phanh.
2. Trình bày được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống chống hãm
cứng
bánh xe (ABS) và bộ điều hòa lực phanh.
3. Giải thích đúng các hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng của hệ thống chống
hãm cứng bánh xe (ABS) và bộ điều hòa lực phanh.
4. Trình bày được các phương pháp kiểm tra bảo dưỡng hệ thống chống hãm
cứng
bánh xe (ABS) và bộ điều hòa lực phanh.

Hệ thống chống hãm cứng bánh xe (ABS) dùng để tự động điều chỉnh áp
suất dầu đưa vào xi lanh bánh xe sao cho phù hợp với chế độ lăn của bánh

2
xe nhằm hạn chế khả năng trượt lết của bánh xe (do bó cứng) khi phanh,
nâng cao tính ổn định và an toàn của ô tô khi vận hành trên đường.
2. Yêu cầu
- Đảm bảo phanh dừng xe trong thời gian nhanh và an toàn.
- Hạn chế hiện tượng trượt lết của bánh xe khi phanh (ABS)
- Hiệu quả phanh cao và êm dịu.
- Cấu tạo đơn giản, điều chỉnh dễ dàng và có độ bền cao.
III. CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG ABS (ABS -
ANTILOC BRAKE SYSTEM )
- Hệ thống có ABS bao gồm các bộ phận giống như các hệ thống phanh
chung. Ngoài ra còn có thêm: cảm biến tốc độ bánh xe, cụm van điện từ điều
khiển, các van điều chỉnh áp suất bộ điều khiển trung tâm ECU và bộ trữ
năng giảm áp.(hình 4-2)
1. Cấu tạo
a) Cụm van điều chỉnh áp suất
Cụm van điều chỉnh áp suất được đặt giữa xi lanh chính và xi lanh bánh
xe, để tạo nên sự đóng, mở đường dầu từ xi lanh chính đến xi lanh bánh xe
tùy thuộc vào tín hiệu điều khiển của bộ điều khiển trung tâm ECU. Điều
khiển van pít tông nhờ các van điện từ, ngoài ra còn có bình dự trữ dầu áp
suất thấp, bơm dầu và các van an toàn.
b) Cảm biến tốc độ bánh xe
Cảm biến tốc độ bánh xe được lắp ở đĩa phanh, hoặc ở bánh răng bị động
của cầu chủ động, có chức năng xác định tốc độ quay của bánh xe, làm việc
như một bộ đếm số vòng quay, tín hiệu cảm biến tốc độ được đưa về bộ điều
khiển trung tâm của ABS.


a) Hiện tượng
Khi xe vận hành không tác dụng vào bàn đạp phanh và cần phanh tay,
nhưng cảm thấy có sự cản trở lớn (sờ tang trống bị nóng lên).
b) Nguyên nhân
- Bộ hãm cứng bánh xe (ABS) bị kẹt hỏng .
3. Khi phanh xe không ổn định và bị rung giật
a) Hiện tượng
Khi vừa đạp xe đã tạo lực phanh lớn làm rung giật xe.
b) Nguyên nhân
- Bộ hãm cứng bánh xe (ABS) không hoạt động.
KIỂM TRA PHANH HỆ THỐNG ABS
1. Kiểm tra bên ngoài hệ thống ABS
- Dùng kính phóng đại để quan sát các vết nứt, chảy rỉ bên ngoài các bộ
phận của hệ thống phanh và ABS.
- Kiểm tra tác dụng của bàn đạp phanh tay, nếu không có tác dụng phanh
cần tiến hành sửa chữa kịp thời cơ cấu phanh.
2. Kiểm tra khi vận hành
- Khi vận hành ô tô thử đạp phanh để kiểm tra hoạt động của hệ thống
phanh và ABS và quan sát đèn báo ABS, nếu hệ thống phanh không còn tác
dụng theo yêu cầu cần phải kiểm tra và sửa chữa kịp thời.
IV. NỘI DUNG BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ABS
1. Làm sạch bên ngoài hệ thống ABS.
2. Tháo rời các bộ phận và làm sạch.
3. Kiểm tra hư hỏng chi tiết.
4. Thay thế chi tiết theo định kỳ (các van và cảm biến).
5. Tra mỡ và các chi tiết.
6. Lắp các bộ phận của hệ thống ABS.
7. Xả không khí trong xi lanh bánh xe.
8. Kiểm tra, điều chỉnh bàn đạp và khe hở má phanh.
B. BỘ ĐIỀU HÒA LỰC PHANH

b) Nguyên tắc hoạt động
- Khi phanh, áp lực dầu trên đường ống tăng lên cao (3,0 MPa) làm cho
lực tác dụng lên bề mặt bên phải của pít tông van lớn, đẩy pít tông van, nén
lò xo làm cho mặt đầu của pít tông van tiếp xúc với đế van đóng kín lỗ thông
và cắt đường dầu cấp cho cơ cấu phanh bánh xe sau làm giảm áp suất dầu .
Khi tăng cao áp suất dầu,lực tác dụng lên mặt đầu bên phải tăng lên tạo
khả năng mở van, để cấp và tăng áp suất dầu cho bánh xe sau.
- Sự đóng và mở van liên tục tạo ra trạng thái cấp dầu nhấp nháy, nhằm
giữ nguyên trạng thái phân bổ tỉ lệ lực phanh của bánh xe sau theo một giá
trị nhất định tùy thuộc diện tích mặt dầu của pít tông van. Khả năng hạn chế
áp lực dầu phanh cho bánh xe sau đảm bảo phân bố gần đúng lực phanh tùy
thuộc vào cường độ phanh, do vậy giảm được hiện tượng bó cứng bánh xe.
Bộ điều hòa tĩnh có cấu tạo đơn giản, nhưng không đảm bảo hoàn toàn sự
trượt lết và bó cứng của bánh xe sau, do chỉ có khả năng điều chỉnh áp lực
dầu theo áp suất sau xi lanh chính, phụ thuộc diện tích mặt đầu của pít tông
van và cường độ phanh của người lái xe. Vì vậy khi tải trọng trên các bánh
xe thay đổi lớn thì áp suất dầu không thay đổi theo kịp thời, nên bộ điều hòa
tĩnh chỉ sử dụng trên các ô tô con giá thành thấp.
2. Bộ điều hòa theo tải trọng
a) Cấu tạo
Bộ điều hòa theo tải trọng lắp trên dầm cầu sau ô tô, gồm có: thanh đàn
hồi lắp nối với nhíp xe (hoặc dầm cầu), vỏ bộ điều hòa có pít tông van dạng
tán nấm chịu áp lực dầu, lò xo, các vòng đệm kín và các lỗ dầu thông với xi
lanh chính và xi lanh bánh xe.(hình 4-6)

7
b) Nguyên tắc hoạt động
- Khi không phanh, lò xo đẩy pít tông van đi lên mở thông đường dầu áp
suất nhỏ giữa khoang dưới và khoang trên.
Khi phanh làm tăng áp suất dầu (1,5-2,5 MPa) đẩy pít tông đi xuống, do

KIỂM TRA BỘ ĐIỀU HÒA LỰC PHANH
1. Kiểm tra bên ngoài bộ điều hòa lực phanh
- Dùng kính phóng đại để quan sát các vết nứt, chảy rỉ bên ngoài các bộ
phận của bộ điều hòa lực phanh.
- Kiểm tra tác dụng của bàn đạp phanhvà cần kéo phanh tay, nếu không có
tác dụng phanh cần tiến hành sửa chữa kịp thời cơ cấu phanh.
2. Kiểm tra khi vận hành

8
- Khi vận hành ô tô thử đạp phanh để kiểm tra hoạt động của hệ thống
ABS và bộ điều hòa lực phanh, nếu hệ thống phanh không còn tác dụng theo
yêu cầu cần phải kiểm tra và sửa chữa kịp thời.
IV. NỘI DUNG BẢO DƯỠNG BỘ ĐIỀU HÒA LỰC PHANH
1. Làm sạch bên ngoài bộ điều hòa lực phanh.
2. Tháo rời, làm sạch và kiểm tra các bộ phận.
3. Thay thế chi tiết theo định kỳ (các van và cảm biến).
4. Tra mỡ và lắp các bộ phận của bộ điều hòa lực phanh.
5. Xả không khí trong xi lanh bánh xe.
6. Kiểm tra, điều chỉnh bàn đạp và khe hở má phanh.
C. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Nhiệm vụ của hệ thống chống bó cưng báh xe (ABS) ?
2. Vì sao quá trình phanh thường làm cho xe mất ổn định hoặc bó cưng bánh
xe ?
3. Khi phanh, xe bị kéo lệch về một bên ?
4. (Bài tập) Trình bày cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống ABS.
5. (Bài tập) Trình bày cấu tạo nguyên tắc hoạt động của các bộ điều hòa lực
phanh.
THỰC HÀNH BẢO DƯỠNG BỘ ĐIỀU HÒA LỰC PHANH
I. TỔ CHỨC CHUẨN BỊ NƠI LÀM VIỆC
1. Mục đích:

A. QUY TRÌNH THÁO BỘ DIỀU HÒA TRÊN XE Ô TÔ
1. Chuẩn bị dụng cụ và nơi làm việc
- Bộ dụng cụ tay nghè tháo lắp và bình chứa dầu phanh.
- Kích nâng, giá kê chèn lốp xe.
2. Làm sạch bên ngoài cụm hệ thống phanh
- Dùng bơm nước áp suất cao và phun nước rửa sạch các cặn bẩn bên
ngoài gầm ô tô.
- Dùng bơm hơi và thổi khí nén làm sạch cặn bẩn và nước bám bên ngoài
cụm dẫn động phanh.(hình 4-7)
3. Tháo các cảm biến tốc độ (hoặc bộ điều hòa).
- Tháo bánh xe.
- Tháo các đầu dây điện.
- Tháo cảm biến.
- Tháo rời cảm biến tốc độ ( hoặc bộ điều hòa).
4. Tháo cụm van điều áp và bộ trữ năng giảm áp
- Tháo các đầu dây điện.
- Xả dầu phanh và tháo các ống dầu.
- Tháo cụm van điều áp.
- Tháo bộ trữ năng.
5. Tháo bộ điều khiển trung tâm ECU
- Tháo các đầu dây nối.
- Tháo bộ điều khiển trung tâm.

10
6. Làm sạch và kiểm tra các bộ phận
- Làm sạch các bộ phận.
- Kiểm tra các bộ phận.(hình 4-8)
B. QUY TRÌNH LẮP
Ngược lại quy trình tháo (sau khi sửa chữa và thay thế các chi tiết hư hỏng)
Các chú ý

- Thay thế các bộ phận và chi tiết theo định kỳ và bị hư hỏng (cảm biến,
các van…)
- Điều chỉnh bộ điều hòa (độ dài A) đúng yêu cầu kỹ thuật.
IV. SỬA CHỮA BỘ ĐIỀU HÒA LỰC PHANH
1. Hư hỏng và kiểm tra
- Hư hỏng chính của bộ điều hòa lực phanh là: nứt, mòn rỗ xi lanh, pít
tông, cúp pen, vòng kín và gãy lò xo. Thanh đàn hồi cong, gãy.
- Kiểm tra: dùng thước cặp, đồng hồ so để đo dộ mòn của xi lanh, pít
tông, độ cong của thanh đàn hồi và dùng kính phóng đại để kiểm tra các vết
nứt, rỗ và so với tiêu chuẩn kỹ thuật.
2. Sửa chữa
- Xi lanh, pít tông và các vòng đệm kín bi mòn quá tiêu chuẩn cho phép
phải thay thế.
- Thanh đàn hồi mòn có thể hàn đắp sửa nguội và điều chỉnh độ dài đạt áp
suất quy định.

12
CÁC BÀI TẬP MỞ RỘNG VÀ NÂNG CAO
I. Tên bài tập
Trình bày cấu tạo và nguyen tắc hoạt động của:
1. Hệ thống chống hãm cứng bánh xe (ABS).
2.Bộ điều hòa lực phanh.
3. Lập bảng kiểm tra, phân loại.
BẢNG KIỂM TRA CÁC BỘ PHẬN
Ngày kiểm tra: Ngày tháng năm 2005
Nhóm (người) kiểm tra:
Tên bộ phân: Hệ thống ABS và bộ điều hòa lực phanh Loại ô tô:
TOYOTA
T
T

- Mòn đ
chỉnh

4 Thanh đàn hồi
1 -
- Cong
x
Phòng kỹ thuật Người kiểm tra
II. Yêu cầu
1. Trình bày được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống ABS.
2. Vẽ đúng sơ đồ cấu tạo và giải thích nguyên tắc hoạt động của bộ điều hòa
lực phanh.
3. Lập bảng kiểm tra chi tiết của bộ điều hòa lực phanh đầy đủ và chính xác.
III. Thời gian
- Sau 2 tuần nộp đủ các bài tập.13