Chuyên đề cuối khoá lớp kế toán trởng
Lời mở đầu
Trong nền kinh tế thị trờng, cạnh tranh luôn là một quy luật tất yếu, ở đó
giá cả, chất lợng sản phẩm luôn là vũ khí sắc bén trong cạnh tranh. Một doanh
nghiệp muốn tồn tại trong nền kinh tế thị trờng thì trớc hết doanh nghiệp phải có
một phơng án sản xuất kinh doanh tốt, phải có một mức giá và chất lợng đợc ngời
tiêu dùng chấp nhận. Chính vì vậy, các doanh nghiệp phải giám sát từ khâu đầu
đến khâu cuối của quá trình sản xuất, tức là từ khi tìm kiếm nguồn mua đến khi
tìm đợc thị trờng tiêu thụ sản phẩm. Để thực hiện đợc điều đó, doanh nghiệp phải
tiến hành đồng bộ các biện pháp quản lý mọi yếu tố liên quan đến quá trình sản
xuất kinh doanh. Hạch toán kế toán là công cụ quan trọng không thể thiếu đợc để
tiến hành các hoạt động kinh tế, kiểm tra sử dụng tài sản, vật t, tiền vốn nhằm đảm
bảo tính năng động, sáng tạo tự chủ trong sản xuất kinh doanh, tính toán và xác
địng hiệu quả sản xuất.
Chi phí nguyên vật liệu thờng chiếm một tỷ lệ tơng đối lớn trong toàn bộ
chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.Việc tổ chức công tác kế toán nguyên vật
liệu góp phần nâng cao năng suất, chất lợng và hạ giá thành sản phẩm.
Xuất phát từ vấn đề trên em quyết dịnh nghiên cứu đề tài: Hoàn thiện tổ
chức công tác hạch toán kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản
xuất kinh doanh.
Trong khuôn khổ đề tài này , em xin trình bày những vấn đề sau:
phần I: Lý luận chung về tổ chức hạch toán kế toán nguyên vật liệu trong
các doanh nghiệp sản xuất.
phần II: Thực trạng tổ chức hạch toán kế toán nguyên vật liệu trong các
doanh ngiệp sản xuất.
phần III: Phơng hớng hoàn thiện tổ chức công tác hạch toán kế toán
nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất.
Đề tài này đợc xây dựng dựa trên phơng pháp tìm hiểu, nghiên cứu kết hợp
với những kiến thức lý luận đợc trang thiết bị trong nhà trờng. Tuy nhiên do thời
gian đi sâu tìm hiểu thực tế cùng với nhận thức còn hạn chế nên bài viết này chắc
chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Em mong đợc sự đóng góp ý kiến của

doanh nghiệp mới nắm đủ chính xác tình hình thu mua , dự trữ và xuất dùng vật
liệu cả về kế hoạch lẫn thực hiện , từ đó có những biện pháp quản lý thích hợp.
Tính chính xác, kịp thời của công tác hạch toán NVL có ảnh hởng không nhỏ tới
chất lợng của công tác hạch toán tính giá thành và xác định kết quả hoạt động
2
Chuyên đề cuối khoá lớp kế toán trởng
kinh doanh. Cho nên để hạch toán giá thành chính xác thì cần phải hạch toán NVL
chính xác và khoa học.

II . Phân loại và đánh giá nguyên, vật liệu:
1. Phân loại nguyên, vật liệu:
Trong các DNSX vật liệu bao gồm rất nhiều loại, có hình thái hiện vật khác
nhau. Để có thể quản lý và hạch toán chính xác NVL đòi hỏi phải tiến hành phân
loại NVL. Trong các DN thờng phân loại NVL theo các tiêu thức sau :
- Căn cứ vào nội dung kinh tế và yêu cầu kế toán quản trị trong DNSX
Nguyên, vật liệu đợc chia thành các loại sau :
+ Nguyên vật liệu chính
+ Vật liệu phụ
+ Nhiên liệu
+ Phụ tùng thay thế
+ Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản
+ Phế liệu
+ Vật liệu khác
- Căn cứ vào mục đích công dụng của NVL cũng nh nội dung quy định phản
ánh chi phí NVL trên các tài khoản kế toán thì NVL của doanh nghiệp đợc chia
thành
+ NVL trực tiếp dùng cho sản xuất, chế tạo sản phẩm
+ NVL dùng cho các nhu cầu khác .
Với cách phân loại này kế toán có thể kiểm tra, theo dõi việc sử dụng NVL
có đúng mục đích hay không, đồng thời giúp cho công tác kế toán tập hợp chi phí

quân cuối kỳ trớc Lợng thực tế NVL tồn kho đầu kỳ (hoặc cuối kỳ trớc)
Giá NVL Số lợng NVL Giá đơn vị bình quân
xuất dùng xuất dùng cuối kỳ trớc
Cách 3: Giá đơn vị bình quân sau mỗi lần nhập (giá bình quân liên hoàn)
Giá đơn vị bình quân Giá thực tế NVL tồn kho sau mỗi lần nhập
sau mỗi lần nhập Lợng thực tế NVL tồn sau mỗi lần nhập
Giá thực tế NVL Số lợng NVL Giá thực tế bình quân
xuất dùng xuất dùng sau mỗi lần nhập
4
=
+
+
_
=
=
X
=
=
X
=
=
X
Chuyên đề cuối khoá lớp kế toán trởng
III - Hạch toán chi tiết nguyên, vật liệu:
1. Sổ kế toán chi tiết nguyên, vật liệu:
Sổ kế toán dùng để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế trên cơ sở chứng từ kế
toán hợp lý, hợp pháp. Sổ kế toán chi tiết NVL phục vụ cho việc hạch toán chi tiết
các nghiệp vụ chi tiết liên quan đến NVL tuỳ thuộc vào phơng pháp kế toán NVL
áp dụng trong doanh nghiệp mà sử dụng các sổ ( thẻ ) kế toán chi tiết sau :
- Sổ ( thẻ ) kho

hình hiện có, biến động tăng, giảm hàng tồn kho một cách thờng xuyên, liên tục
trên các tài khoản phản ánh từng loại hàng tồn kho. Theo phơng pháp này, tại bất
kỳ thời điểm nào kế toán cũng có thể xác định đợc lợng nhập, xuất, tồn kho từng
loại hàng tồn kho nói chung và NVL nói riêng .
Phơng pháp này có độ chính xác cao và cung cấp thông tin về hàng tồn kho
một cách kịp thời và cập nhật .
1.1 - Tài khoản sử dụng :
Để theo dõi tình hình hiện có, tình hình tăng, giảm của NVL theo phơng
pháp kê khai thờng xuyên, kế toán sử dụng các tài khoản sau :
- TK 152 " Nguyên liệu, vật liệu "
Tài khoản này đợc dùng để theo dõi giá trị hiện có, tình hình tăng, giảm của
các NVL theo giá thực tế. Có thể mở chi tiết theo từng loại, thứ, nhóm ... tuỳ theo
yêu cầu quản lý và phơng tiện tính toán .
- TK 151 " Hàng đang đi đờng ".
Tài khoản này dùng để theo dõi các loại NVL, công cụ, hàng hoá ... mà
doanh nghiệp đã mua hay chấp nhận mua, đã thuộc quyền sở hữu của doanh
nghiệp nhng cuối tháng cha về nhập kho (kể cả số đang gửi kho ngời bán )
- Tài khoản 133 (1331) " Thuế GTGT đợc khấu trừ "
TK này dùng để theo dõi thuế GTGT đợc khấu trừ cho doanh nghiệp
Ngoài ra trong quá trình hạch toán kế toán còn sử dụng một số tài khoản liên
quan nh :
- TK331 " Phải trả ngời bán
- TK 111 " Tiền mặt "
- TK 112 " Tiền gửi ngân hàng "
...
1.2- Phơng pháp hạch toán trên sơ đồ tài khoản theo phơng pháp kê khai th-
ờng xuyên.
Sơ đồ 1.2.1: Sơ đồ hạch toán tổng hợp NVL theo phơng pháp kê khai th-
ờng xuyên (đối với DN tính thuế GTGT theo PP khấu trừ ) .
6

Phát hiện thiếu trong kiểm kê
Vay cá nhân, nội bộ
7
Chuyên đề cuối khoá lớp kế toán trởng
TK 412
Chênh lệch đánh giá giảm
chênh lệch đánh giá tăng
Sơ đồ 1.2.2 : Sơ đồ hạch toán tổng hợp NVL theo phơng pháp kê khai th-
ờng xuyên ( đối với DN tính thuế GTGT theo PP trực tiếp ) .
TK 152
TK 111,112,331,311 TK 621
NVL mua ngoài nhập kho Xuất NVL cho SX sản phẩm
giá có thuế VAT TK151 TK 627,641,642

Hàng đi đờng Xuất phục vụ quản lý PX, B/hàng
về nhập kho QLDN, XDCB
TK111,112,331
TK411
Giảm giá hàng mua
Nhận cấp phát, tặng thởng Hàng mua trả lại (giá có thuế)
góp vốn LD

TK128,222
TK128,222
Nhận lại vốn góp LD
Xuất NVL góp vốn LD
TK154

pháp kê khai định kỳ kế toán sử dụng những tài khoản sau :
- TK 611.1 " Mua nguyên, vật liệu "
9
=
+
-