Giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi
Ðầu tháng bảy vừa qua,
Chương trình Khí sinh học
(KSH) của Việt Nam đã
được công nhận là một
trong những dự án năng
lượng hàng đầu thế giới khi
nhận giải thưởng Ashden
danh giá tại Luân Ðôn (Anh). Nhưng thiết thực hơn
Chương trình KSH đã mở hướng cho việc giải quyết vấn đề
ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi và đem lại lợi ích kinh
tế cho người nông dân từ việc sử dụng nguồn năng lượng
sạch và rẻ tiền này.
Nông thôn sạch nhờ bi-ô-ga
Theo ước tính, có khoảng hơn hai triệu hộ chăn nuôi
trong cả nước đang chăn nuôi gia súc, tạo ra lượng chất thải
vô cùng lớn, mà ở đó đồng thời cũng tiềm ẩn nguy gây ô
nhiễm môi trường cho chính các vùng chăn nuôi. Năm
2003, được sự giúp đỡ của Chính phủ Hà Lan, Cục Chăn
nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) phối hợp
với Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) đã triển khai Chương
trình KSH, nhằm cải thiện cuộc sống cho người dân nông
thôn Việt Nam thông qua khai thác các lợi ích về kinh tế -
xã hội và môi trường của công trình KSH quy mô hộ gia
đình. Mục tiêu của chương trình tới năm 2012 sẽ xây dựng
166.000 công trình KSH. Cho đến nay, 88 nghìn công trình
KSH trên địa bàn 45 tỉnh, thành phố đã được hoàn thành.
Theo Cục trưởng Cục Chăn nuôi Hoàng Kim Giao
(đồng Giám đốc dự án KSH), trải qua rất nhiều lần nghiên
cứu và thử nghiệm, Cục Chăn nuôi và SNV đã thiết lập
được hai mô hình thiết kế công trình KSH (còn gọi là hầm

giúp họ quản lý nguồn phân chuồng một cách vừa đơn giản
vừa hiệu quả, không chỉ giữ cho nhà cửa sạch sẽ, không có
mùi khó chịu, ít ruồi mà các phụ phẩm KSH dùng để bón
cho cây trồng còn tốt hơn nhiều so với phân tươi, lại thay
thế được một số phân bón hóa học và làm tăng năng suất
cây trồng. Hiện đã có 60% số nông dân trong số 78 nghìn
hộ làm hầm KSH đã sử dụng phụ phẩm của hầm KSH để
bón cho cây trồng, góp phần tiết kiệm chi phí, tăng thu
nhập cho hộ gia đình. Nhờ công trình KSH, tiết kiệm được
thời gian và tiền bạc vì không phải đun nấu bằng bếp củi
hoặc bếp than. Ông Nguyễn Văn Vách (thôn Thượng Ðỗ,
tỉnh Hải Dương) cho biết: "Gia đình tôi đã xây dựng hầm
bi-ô-ga vào năm 2008, bây giờ ngoài việc làm sạch môi
trường chung quanh, chúng tôi còn có nguồn năng lượng
miễn phí để nấu các bữa ăn rất nhanh, mà không bị khói
vào mắt khi đun nấu". Cũng theo khảo sát của Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn, chi tiêu của các hộ gia đình
sau khi xây dựng công trình KSH cho các loại năng lượng
(mua gas, củi đốt, điện, thắp sáng) từ 3,6 triệu đồng giảm
xuống còn 1,4 triệu đồng mỗi năm, tức là tiết kiệm được
bình quân 2,2 triệu đồng/năm, chi phí năng lượng còn lại
chỉ phải trả là tiền điện. Chương trình cũng góp phần tạo
công ăn việc làm cho hơn 1.800 thợ xây ở các vùng nông
thôn.
Hướng tới thị trường khí sinh học
Nhận thấy rõ hiệu quả thiết thực từ hầm bi-ô-ga, trong
thời gian qua, chương trình KSH đã nhận được sự hưởng
ứng tích cực từ các địa phương và người chăn nuôi. Trong
thời gian ngắn, chương trình đã triển khai đồng bộ từ 12
tỉnh năm 2003 lên tới 45 tỉnh, thành phố năm 2010 và sẽ