Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
LỜI NÓI ÐẦU

Tài sản là toàn bộ tiềm lực kinh tế của đơn vị, biểu thị cho những lợi
ích mà đơn vị thu được trong tương lai hoặc những tiềm năng phục vụ cho
hoạt động kinh doanh của đơn vị. Trong số các tài sản của doanh nghiệp, tài
sản cố định đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện tình hình tài chính của
doanh nghiệp. Trong quá trình đầu tư và sử dụng, dưới tác động của môi
trường tự nhiên và điều kiện làm việc cũng như tiến bộ khoa học và kĩ thuật,
tài sản cố định bị hao mòn dần cả về giá trị và giá trị sử dụng. Ðể thu hồi lại
giá trị hao mòn của tài sản cố định, người ta tiến hành trích khấu hao. Việc
trích khấu hao có ý nghĩa lớn về các phương diện kinh tế, tài chính, kế toán và
thuế vụ. Do mức độ quan trọng của trích khấu hao, trong đề án này em muốn
đề cập tới một số vấn đề về cách tính khấu hao tài sản cố định hữu hình và
phương pháp kế toán khấu hao tài sản cố định hữu hình theo chế độ hiện
hành trong các doanh nghiệp. Kết cấu của đề án gồm ba phần:
Phần I : Những lí luận cơ bản về Khấu hao Tài sản cố định hữu hình
Phần II : Chuẩn mực kế toán Việt Nam về Khấu hao Tài sản cố định
hữu hình và việc áp dụng chuẩn mực này vào công tác hạch toán kế
toán
Phần III : Một số ý kiến nhận xét và kiến nghị về Khấu hao Tài sản cố
định hữu hình

Em xin cảm ơn thầy Phan Thanh Đức đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn,
giúp em hoàn thành đề án này.
Sinh viên
Nguyễn Ngọc Yến
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp

- Hao mòn vô hình là sự giảm giá trị của tài sản cố định do tiến bộ khoa
học kĩ thuật. Nhờ tiến bộ của khoa học kĩ thuật mà những tài sản cố định cùng
loại được sản xuất ra ngày càng có nhiều tính năng với năng suất cao hơn và
chi phí ít hơn
Ðể thu hồi lại giá trị hao mòn của tài sản cố định, doanh nghiệp phải
trích khấu hao bằng cách phân bổ giá trị hao mòn của tài sản cố định vào chi
phí theo một cách thức hợp lí và phù hợp. Việc phân bổ giá trị hao mòn của
tài sản cố định vào chi phí là phù hợp với nguyên tắc chi phí và doanh thu.
2.2. Các khái niệm liên quan đến khấu hao TSCĐ.
- Khấu hao: là sự phân bổ một cách có hệ thống giá trị phải khấu hao
của TSCĐ trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản đó vào giá trị sản
phẩm, hàng hóa, dịch vụ được sáng tạo ra.
- Giá trị phải khấu hao: là nguyên giá của tài sản cố định ghi trên báo
cáo tài chính, trừ(-) giá trị thanh lý ước tính của tài sản đó. Giá trị phải khấu
hao của tài sản cố định được phân bổ một cách có hệ thống trong thời gian sử
dụng hữu ích của chúng.
- Thời gian sử dụng hữu ích: Là thời gian mà tài sản cố định phát huy
được tác dụng cho sản xuất, kinh doanh.
+ Đối với TSCĐ còn mới (chưa qua sử dụng), doanh nghiệp phải
căn cứ vào khung thời gian sử dụng TSCĐ quy định tại Quyết định số
206/2003/QĐ-BTC ngày 12/12/2003 của Bộ trưởng BTC để xác định thời
gian sử dụng của TSCĐ.
+ Đối với TSCĐ đã qua sử dụng, thời gian sử dụng của TSCĐ
được xác định như sau:

Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Giá trị hợp lí của TSCĐ
Giá bán TSCĐ mới cùng loại
(hoặc của TSCĐ tương đương
trên thị trường)

thành nguồn vốn để đầu tư, mua sắm tài sản cố định.
II.Ý nghĩa của việc trích khấu hao
- Về phương diện kinh tế: Khấu hao cho phép doanh nghiệp phản ánh
được giá trị thực của tài sản, đồng thời làm giảm lợi nhuận trước thuế của
doanh nghiệp. Qua đó doanh nghiệp cũng có thể so sánh giá trị TSCĐ của
doanh nghiệp với giá trị thị trường để từ đó có những quyết định hợp lí về
việc tiếp tục sử dụng, nhượng bán, trao đổi, hay góp vốn…
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
- Về phương diện tài chính: Khấu hao là một phương tiện tài trợ giúp
cho doanh nghiệp thu được bộ phận đã mất của tài sản cố định, hình thành
quỹ tái tạo tài sản cố định.
- Về phương diện thuế: Khấu hao là một khoản chi phí được trừ vào lợi
nhuận chịu thuế, tức là được tính vào chi phí kinh doanh hợp lệ của doanh
nghiệp theo chuẩn mực kế toán Việt Nam.
- Về phương diện kế toán: Khấu hao là việc ghi nhận sự giảm giá của tài
sản cố định. Số liệu phản ánh giá trị TSCĐ có tính đến giá trị khấu hao là con
số chính xác, phản ánh trung thực giá trị TSCĐ mà doanh nghiệp sở hữu đáp
ứng được các yêu cầu và nguyên tắc kế toán theo chuẩn mực kế toán Việt
Nam.
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
Phần II: Chuẩn mực kế toán Việt Nam về khấu hao TSCĐ và việc áp
dụng Chuẩn mực này vào công tác hạch toán kế toán
I. Qui định về trích khấu hao tài sản cố định hữu hình.
Doanh nghiệp phải đăng ký phương pháp trích khấu hao tài sản cố định
hữu hình mà doanh nghiệp vận dụng và phải lập kế hoạch khấu hao với cơ
quan thuế trực tiếp quản lý trước khi thực hiện trích khấu hao ( thường là đầu
năm). Trường hợp việc lựa chọn của doanh nghiệp không trên cơ sở có đủ các
điều kiện quy định thì trong vòng 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế trực tiếp

nhưng đảm bảo các yêu cầu sau thì công ty vẫn được trích khấu hao TSCĐ
tính vào chi phí sản xuất kinh doanh:
+ Công ty có biên bản giao nhận TS. Biên bản định giá TS được
lập bởi các thành viên góp vốn và TS được đánh giá phù hợp với thực tế.
+ TS được theo dõi, ghi chép trên sổ kế toán, được sử dụng để
phục vụ hoạt động kinh doanh.
- Trường hợp hộ cá thể trước đây nộp thuế theo hình thức trực tiếp,
không hạch toán TSCĐ để trích khấu hao, nay có sự chuyển đổi hình thức từ
hộ cá thể lên doanh nghiệp, để TSCĐ đó được trích khấu hao thì phải đảm
bảo các yêu cầu của luật thuế TNDN.
- Trường hợp công ty mua nhà của tư nhân làm TSCĐ thì công ty phải
xác định nguyên giá TSCĐ nhà và nguyên giá TSCĐ là quyền sử dụng đất để
qua đó trích khấu hao TSCĐ cho đúng theo qui định.
- Trường hợp doanh nghiệp tư nhân do người chồng đứng tên làm chủ
có sử dụng TSCĐ là xe ô tô do người chồng đứng tên đăng kí sở hữu vào hoạt
động kinh doanh thì doanh nghiệp vẫn được phép trích khấu hao tài sản đó
vào chi phí xác định thu nhập chịu thuế nếu bảo đảm đủ các điều kiện sau:
+ Doanh nghiệp tư nhân phải khai báo rõ giá trị (giá trị còn lại)
của Tài sản với cơ quan cấp dăng kí kinh doanh và cơ quan thuế
+ Tài sản được sử dụng để phuc vụ hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
+ Tài sản phải được quản lí, hạch toán trong sổ sách kế toán của
doanh nghiệp tư nhân như mọi TSCĐ khác.
- Đối với các công ty lớn có thể trích khấu hao theo nhóm tài sản cố
định, có cùng tính chất và mục đích sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh
doanh của doanh nghiệp, gồm:
(a) Nhà cửa, vật kiến trúc;
(b) Máy móc, thiết bị;

1. Phương pháp khấu hao đường thẳng ( Straight – line method)
1.1. Nội dung của phương pháp
Áp dụng phương pháp khấu hao theo đường thẳng tức là giá trị phải
khấu hao sẽ được chia đều cho thời gian sử dụng hữu ích của TS, có nghĩa là
chi phí khấu hao TSCĐ hữu hình ở từng kì kế toán trong thời gian sử dụng
hữu ích của TS sẽ là như nhau. Trên thực tế hiện nay phương pháp khấu hao
theo đường thẳng đang được áp dụng phổ biến. Đăc biệt là đối với các công ty
lớn, hàng năm phải công khai Báo cáo Tài chính thì đa số đều áp dụng
phương pháp khấu hao theo đường thẳng, vì áp dụng phương pháp khấu hao
này sẽ giúp cho lợi nhuận của doanh nghiệp cao hơn, có sức thu hút các nhà
đầu tư hơn, đem lại niềm tin cho công nhân viên của công ty, và những đối
tượng quan tâm khác đến tình hình kinh doanh của công ty.
TSCĐ trong doanh nghiệp được trích khấu hao theo phương pháp khấu
hao đường thẳng như sau:
- Căn cứ các quy định trong chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao
TSCĐ ban hành kèm theo quyết định số 206/2003/QĐ – BTC, doanh nghiệp
xác định thời gian sử dụng của TSCĐ;
- Xác định mức trích khấu hao trung bình hàng năm cho TSCĐ theo
công thức dưới đây:
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Mức trích khấu hao trung bình
hàng năm của TSCĐ
=
Nguyên giá của TSCĐ
Thời gian sử dụng
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
Công thức tính trên không xuất hiện giá trị thanh lí ước tính là do:
Như đã đề cập ở phần trên thì giá trị phải khấu hao là nguyên giá của tài sản
cố định ghi trên báo cáo tài chính, trừ (-) giá trị thanh lý ước tính của tài sản
đó. Tuy nhiên ở Việt Nam, giá trị thanh lý ước tính là bằng 0 do giả định rằng

1.3. Ví dụ
a) Tài sản đưa vào sử dụng từ ngày 1/1/2004
Công ty A mua một TSCĐ (mới 100%) với giá ghi trên hóa đơn là 234 triệu
đồng, chiết khấu mua hàng là 2 triệu đồng, chi phí vận chuyển là 3 triệu đồng,
chi phí lắp đặt, chạy thử là 5 triệu đồng. TSCĐ có tuổi thọ kỹ thuật là 12 năm,
thời gian sử dụng của TSCĐ doanh nghiệp dự kiến là 10 năm*
Vậy:
Nguyên giá TSCĐ=234 triệu – 2 triệu + 3 triệu + 5 triệu = 240 triệu đồng
Mức Khấu hao trung bình hàng năm = 240 : 10 năm = 24 triệu đồng/ năm
Mức trích khấu hao trung bình hàng tháng = 24 : 12 = 2 triệu đồng/ tháng
Hàng năm, doanh nghiệp trích 24 triệu đồng chi phí trích khấu hao tài sản đó
vào chi phí kinh doanh
(* Thời gian sử dụng của TSCĐ đươc áp dụng theo Quyết định 206/2003/QĐ-
BTC)
b) Tài sản đưa vào sử dụng trước ngày 1/1/2004
Doanh nghiệp sử dụng một máy dệt có nguyên giá 600 triệu đồng từ ngày
1/1/2001. Thời gian sử dụng là 10 năm*. Thời gian đã sử dụng cuả máy dệt này
tính đến hết ngày 31/12/2003 là 2 năm. Số khấu hao lũy kế là 120 triệu đồng.
Giá trị còn lại trên sổ kế toán của máy dệt là 480 triệu đồng.
Doanh nghỉệp xác định lại thời gian sử dụng của máy dệt là 5 năm**
Xác định thời gian sử dụng còn lại của mấy dệt như sau:
Thời gian sử dụng
còn lại của TSCĐ
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
=
5 năm x (
(1 -
2 năm
10 năm
)

trong
tháng của TSCĐ
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
=
Số lượng sản
phẩm sản xuất
trong tháng
x
Mức trích khấu hao
bình quân tính cho
một đơn vị sản
phẩm
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
Trong đó:
Mức trích khấu hao
bình quân
tính cho một đơn vị SP
2.2. Ưu và nhược điểm.
- Ưu điểm:
+Phân bố chi phí khấu hao theo phương pháp này làm cho thu nhập phù
hợp với chi phí đã chỉ ra trong kì kế toán.
+ Phương pháp này cố định mức khấu hao trên một đơn vị sản lượng
nên có thể thu hồi vốn nhanh, khắc phục được hao mòn vô hình bằng cách
doanh nghiệp tăng ca, tăng kíp, tăng năng suất để làm ra nhiều sản phẩm.
- Nhược điểm:
+Do chạy theo sản lượng nên có thể sẽ ảnh hưởng tới chất lượng sản
phẩm.
+Do tăng ca, tăng kíp sẽ ảnh hưởng tới sức khoẻ người lao động, điều
kiện nghỉ ngơi, vui chơi của người lao động.
2.3. Ví dụ

3 5000 5 000 x 3,75 = 18 750
4 4000 4000 x 3,75 = 15 000
5 5000 5 000 x 3,75 = 18 750
6 4000 4000 x 3,75 = 15 000
7 5000 5 000 x 3,75 = 18 750
8 4000 4000 x 3,75 = 15 000
9 5000 5 000 x 3,75 = 18 750
10 4000 4000 x 3,75 = 15 000
11 5000 5 000 x 3,75 = 18 750
12 4000 4000 x 3,75 = 15 000
Tổng cộng cả năm 202 500
3. Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh
( Reducing balace method)
3.1. Nội dung của phương pháp
Việc áp dụng phương pháp khấu hao giảm dần sẽ làm cho giá trị khấu
hao ở những năm đầu nhiều hơn những năm còn lại. Phương pháp này hiện
nay đã được một số doanh nghiệp ở Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực công
nghệ cao, công nghệ mới áp dụng. Do Tài sản thuộc sở hữu của họ thuờng là
những tài sản cố định có tốc độ hao mòn vô hình cao, đòi hỏi phải khấu hao
hao, thay thế và đổi mới nhanh nhằm theo kịp sự tiến bộ của khoa học kĩ
thuật. Theo khảo sát của Viện đào tạo kiểm toán viên Hoa Kỳ, có 454 công ty
chiếm khoảng 75% trong tổng số đã nghiên cứu để chọn phương pháp khấu
hao giảm dần cho mục đích tính thuế. Vì áp dụng phương pháp khấu hao
giảm dần sẽ làm cho chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn*.
Tài sản cố định trong các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực có công
nghệ cao đòi hỏi phải thay đổi, phát triển nhanh. Các doanh nghiệp hoạt động
Nguyễn Ngọc Yến – Lớp KT13041
Vấn đề khấu hao Tài sản cố định trong các doanh nghiệp
hiệu quả kinh tế cao được khấu hao nhanh, nhưng tối đa không quá 2 lần mức
khấu hao xác định theo phương pháp đường thẳng để nhanh chóng đổi mới