CÁCH KHÁM VÀ LÀM BỆNH ÁN Bệnh án là một văn bản ghi chép tất cả những gì cần thiết cho việc nắm tình
hình bệnh tật từ lúc bắt đầu vào nằm bệnh viện cho đến lúc ra. Ngoài tác dụng về
chuyên môn, Bệnh án còn là một tài liệu giúp cho công tác nghiên cứu khoa học,
tài lịêu hành chính và pháp lý.
Yêu cầu đối với bệnh án là :
Phải làm kịp thời. Làm ngay khi bệnh nhân vào viện. Sau đó tiếp tục được
ghi chép hàng ngày về diễn tiến bệnh tật và cách xử trí
Phải chính xác và trung thực
Phải khám toàn diện, không bỏ sót triệu chứng và mỗi triệu chứng cần được
mô tả kỹ lưỡng
Phải được lưu trữ bảo quản để có thể đối chiếu những lần sau, truy cứu khi
cần thiết
Bệnh án gồm 2 phần chính : Hỏi bệnh và khám bệnh
I. HỎI BỆNH :
1. Mục đích của hỏi bệnh : để khai thác các triệu chứng cơ năng, là những
triệu chứng do bản thân người bệnh kể ra cho thầy thuốc.
Do là triệu chứng chỉ bệnh nhân cảm nhận và kể lại nên thầy thuốc cần phải
đánh giá các triệu chứng này được mô tả có đúng hay không ? mức độ nặng nhẹ có
phù hợp không ?
Muốn khai thác triệu chứng cơ năng chính xác, thầy thuốc cần phải khai thác kỹ
một triệu chứng. Ví dụ 1 triệu chứng đau phải hỏi về vị trí, tính chất, cường độ,
nhịp độ xuất hiện, các dấu hiệu đi kèm, cách làm giảm hoặc làm tăng thêm đau…
Đồng thời thầy thuốc cần phải đối chiếu với triệu chứng thực thể xem có phù hợp
hay không ?
2. Các phần của hỏi bệnh
Phần hành chính : gồm
- Họ tên
- Giới, tuổi
của bệnh đi kèm, ngoài các triệu chứng chính đã khai thác trong phần lý do nhập
viện và bệnh sử, cần hỏi các triệu chứng cơ năng khác của các hệ:
- Đầu : nhức đầu, chóng mặt …
Mắt : nhìn mờ, nhìn đôi, xốn đau …
Tai : ù tai, đau, giảm thính lực, chảy dịch bất thường …
Họng, miệng : nuốt đau, khàn tiếng, khạc đàm, chảy máu nướu răng …
Mũi : nghẹt mũi, chảy mũi …
- Hô hấp : ho, khạc đàm(màu sắc, số lượng, tính chất, mùi) khạc máu,
khó thở, thở khò khè, đau ngực …
Đau cách hồi, tê đầu chi…
- Tiết niệu : tiểu gắt, buốt, lắt nhắt, tiểu khó mô tả nước tiểu(màu sắc,
số lượng, mùi …), phù …
- Thần kinh : yếu liệt chi, co giật, chóng mặt, giảm trí nhớ …
II. KHÁM BỆNH :
Khám bệnh là 1 nội dung rất quan trọng trong công tác của thầy thuốc, quyết
định chất lượng của chẩn đoán và từ đó quyết định chất lượng của điều trị
Mục đích của khám bệnh là phát hiện đầy đủ chính xác các triệu chứng
thực thể của người bệnh.Để đạt được mục đích này, người thầy thuốc cần tôn
trọng nguyên tắc khám bệnh toàn diện, khám bệnh có hệ thống: khám từ đầu đến
chân, từ ngoài vào trong theo đúng các bước nhìn, sờ, gõ, nghe …
Ngày nay mặc dù có sự tiến độ và phát triển của các phương pháp cận lâm
sàng, vai trò của khám bệnh lâm sàng vẫn rất quan trọng không gì thay thế được,
vì nó cho hướng chẩn đoán để từ đó chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết,
tránh tình trạng làm xét nghiệm tràn lan hoặc ngược lại không làm những xét
nghiệm cần thiết.
Mặt khác, y học ngày càng có xu hướng chia ra thành các chuyên khoa sâu,
nhưng việc khám toàn diện bao giờ cũng cần thiết vì bệnh ở 1 cơ quan có thể biểu
hiện ra bằng nhiều triệu chứng ở nhiều vị trí khác nhau, và 1 triệu chứng có thể
gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau.
A. Điều kiện cần có cho công tác khám bệnh :
+ Vành tai : nốt tophi
+ Tai trong : chất tiết (mủ, máu …)
- Mũi:
+ Hình dạng: sóng mũi thẳng hay vẹo, cánh mũi phập phồng
+ Quan sát niêm mạc mũi, xoăn mũi: màu sắc, chất tiết, polyp
- Miệng và họng:
+ Môi : xanh tím, nứt môi, Herpes
+ Nướu : sưng, ápxe
+ Răng: chảy máu chân răng, hư răng
+ Niêm mạc má : vết loét, tăng sắc tố, đẹn …
+ Lưỡi: đóng bợm, mất gai, phù …
+ Họng và amidan
- Cổ :
+ Hệ thống hạch: dưới hàm, dưới cằm, dọc ơ ức đòn chũm, thượng đòn, vùng
chẵm, trước và sau tai
+ Tuyến giáp: nhìn, sờ, nghe xác định kích thước, nhân, âm thổi, rung miu
+ Khí quản: vị trí chính giữa hay bị kéo lệch
+ Hệ mạch máu: tĩnh mạch cổ nổi ở tư thế Fowler ổ đập bất thường của phình
động mạch cảnh
+ Tuyến nước bọt : trước tai và trước hàm
4. Ngực :
- Nhìn : hình dạng cân đối, độ dãn nở của lồng ngực, sử dụng cơ hô
hấp phụ, tuần hoàn băng hệ, ổ đập bất thường
- Sờ: rung thanh, rung mui, xác định mõm tim
- Gõ: lồng ngực phát hiện đục hay vang của phổi, bờ trên của gan
- Nghe: âm thở thanh khí phế quản, rì rào phế nang, các tiếng ran phế
nan, phế quản. Xác định T
1
T
2
Ngày nhập viện
II.LÝ DO NHẬP VIỆN
III.BỆNH SỬ
IV.TIỂU SỬ
1.Bản thân
2.Gia đình
V.LƯỢC QUA CÁC CƠ QUAN
VI.KHÁM THỰC THỂ
1.DHTS
Tổng trạng
2.Đầu mặt cổ
3.Ngực
4.Bụng
5.Tứ chi – cột sống
6.Thần kinh
7.Thăm khám trực tràng, âm đạo
VII. TÓM TẮT BỆNH ÁN
VIII. CHẨN ĐOÁN