ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG V - ĐIỀU TRỊ :
1/ Mục đích:
- Hạn chế đến mức thấp nhất các biến chứng,
- Đưa đường máu về giới hạn bình thường,
- Đưa cân nặng về bình thường nhất là những người béo phì,
- Nâng cao chất lượng cuộc sống của BN.
2/ Chế độ ăn:
+ Hạn chế ăn Glucid, giảm thức ăn chứa acid béo, bảo hòa tỷ lệ Lipid không quá
30% tổng số Calo
+ ăn nhiều rau và các trái cây có vỏ, nhiều xơ: chất xơ giúp tiêu hóa các thức ăn
khác và bổ sung các vitamin cần thiết cho cơ thể chống táo bón , giảm Triglycerit,
Cholesterol sau ăn.
+ ăn vừa phải Protid vì ảnh hưởng đến thận
- Lượng protid cần thiết 0,7-0,8g/kg/24h
- Nếu có HCTH đi kèm thì phải bù lại lượng Protid mất đi ( bù 4-6g/kg/24h)
+ Tỷ lệ các thức ăn tính theo số Calo cung cấp do mổi loại trong tổng số Calo
hàng ngày:
- Glucid: 55-60%
- Protid : 15-20%
- Lipid : 30%
+ Nên chia nhỏ bữa ăn( 4-6 bữa/ ngày) không ăn quá nhiều trong một bữa
+ Nên ăn thêm bữa tối để tránh hạ đường huyết ban đêm nhất là BN đang điều trị
bằng Insulin
+ Không nên uống rượu bia vì nó ức chế tân tạo đường
+ ăn nhạt khi có THA, chỉ ăn 2-4g/ 24h
3/ Thể dục liệu pháp:
- Làm giảm cân nặng bằng tập thể dục, thể thao thường xuyên( đi bộ, tập dưỡng
sinh, đạp xe, tập nhẹ, không nên tập quá sức)

Để tránh kháng Insulin cần : khống chế chế độ ăn, phối hợp thuốc uống, luyện tập
thể thao
*Một số dạng Insulin :
+ Insulin uống,
+ Insulin dạng xịt,
+ Insulin dạng bút tiêm: tiện lợi , khống chế liều chính xác
4.2/ Thuốc hạ đường huyết nhóm Sunfonylurea( Sunfamid)
Điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường týp 2, nếu chế độ ăn và luyện tập thể thao
mà đường huyết không về bình thường được.
*Cơ chế tác dụng:
+ Kích thích tb õ- Langerhans sản xuất Insulin
+ Làm tăng nhạy cảm với Insulin
+ Làm giảm đề kháng với Insulin
+ Giảm sự kết dính tiểu cầu hạn chế gây đông máu
+ Làm bình thường quá trình tiêu Fibrin nội mạc
*Sunfamid hạ đường huyết thế hệ 1:
*Tolbutamide( Diabetol, Tolbucal, Xyclamid):
+Chlorpropramide( Diabiner, Galiron, Melliner…)
+Carbutamide:
*Sunfamid hạ đường huyết thế hệ 2:
+Gliclamid( Diamicron, Predian)
- Viên 35mg x 2v/24h.
+Glibonlamid( Daonil, Maninil)
- Viên 5mg x 2-4 v/ 24h.
+Glimepirid ( thuốc hạ đường huyết mạnh nhất)
- Viên 2mg, 4mg x 1-2v/24h
4.3/ Nhóm Bigunamid:
* Cơ chế tác dụng :
+ ức chế tân tạo Glucose ở gan
+ Tăng nhạy cảm của Insulin đối với tổ chức ngoại vi

+ Độ nhạy với Insulin được cải thiện
+ Làm giảm Triglycerit máu
-> Mediator không độc với gan, không gây nhiễm toan acid Lactic, không gây
hạ đường huyết.
*LL&CD:
150mg x 2-3v/24h
5/ Đơn cụ thể:
- BN nữ 60 tuổi với chẩn đoán:
ĐTĐ type-2, RL lipid máu, tổn thương thận, THA độ II/ VKDT, giãn PQ
- XN: Glucose máu lúc đói: 18,3 mmol/l
Cholesterol: 5,3mmol/l
Glucose niệu: 500mg/dl
Protein niệu: 100mg/dl
HC niệu (+), BC niệu(-)
- Đơn:
1.Insulin chậm : 10UI/24h chia làm 2 lần tiêm dưới da
2.Insulin nhanh:10UI/24h Tiêm trước ăn 30p
3.Diamicron: 35mg x 2v/24h uống s,c.
4.Mediator150mg x 2v/24h uống s,c.
5.Coversyl 4mg x 1v/24h
6.Arperic0,1 x 1v/24h
7.Lipitor10mg x 1v/24h
8.Cefotaxim1g x 2lọ/24h Tiêm bắp s,c ( Test)
1.Hôn mê do nhiễm toan ceton (Keto acidosis Coma).
- Hôn mê do nhiễm toan ceton được đặc trưng bằng các triệu chứng như đường
huyết tăng cao >20 mmol/l. Dự trữ kiềm giảm < 15 mEq/l, pH máu giảm < 7,2.
+ Điều trị tấn công:
- Truyền tĩnh mạch insulin nhanh với liều 0,1 đơnvị/kg/1 giờ.
- Dung dịch Kaliclorua 10% fa với NaCl 0,9% với liều 5 mmolkali/giờ
NaCl 0,9% + insulin + kali (dd N- I- K).

Kiểm tra glucose máu, điện giải đồ, áp lực thẩm thấu 2-3 giờ/ 1 lần cho đến khi
bệnh nhân thoát khỏi tình trạng hôn mê.
3. Hôn mê do nhễm toan acid lactic ( Lactpacidosis Coma).
3.1. Định nghĩa: nhiễm toan acid lactic là một bệnh nhiễm toan chuyển hoá nặng
do tăng acid lactic trong máu.
Là một bệnh hiếm gặp, tỷ lệ tử vong cao, thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường
týp 2.
- Điều trị nguyên nhân gây nhiễm toan acid lactic.
- Thông khí tốt, phục hồi huyết áp và chống trụy tim mạch.
* Chống toan hoá máu:
Truyền Natri bicarbonat với liều như sau:
HC03 = (25 mEq/l HC03 - HC03 đo được) x 0,5 (cân nặng tính bằng kg).
* Insulin nhanh truyền giống như liều điều trị hôn mê do nhiễm toan ceton.
* Điều trị suy tim bằng ouabain hoặc digoxin, nếu huyết áp tụt phải nâng huyết áp
bằng các thuốc (Dopamin, Dobutrex, Heptamyl).
* Bồi phụ nước và điện giải bằng truyền dung dịch NaCl 0,9%, Ringerlactat hoặc
glucose 5%.
* Nếu có suy thận: lọc máu hoặc thẩm phân phúc mạc.
BS. Nguyễn Văn Thanh