NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN
TRONG
CÁC THẾ KỈ VII – IX

I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1/ Kiến thức
- Từ đầu thế kỉ VII ( 618) nước ta chịu sự thống trị của nhà Đường. Nhà
Đường sắp đặt lại bộ máy cai trị, chia lại các khu vực hành chính, chúng
siết chặt hơn bộ máy cai trị để đô hộ, thực hiện chính sách đồng hóa,
tăng cường bóc lột và đàn áp các cuộc khởi nghĩa.
- Trong suốt 3 thế kỉ thống trị của nhà Đường, nhân dân ta đã nhiều lần
nổi dậy, tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan và Phùng
Hưng.
2/ Tư tưởng
- Bồi dưỡng cho HS tinh thần chiến đấu vì độc lập dân tộc.
- Biết ơn tổ tiên đã kiên trì chiến đấu chống giặc ngoại xâm để giành lại
độc lập dân tộc.
3/ Kĩ năng
- Qua bài học, HS biết phân tích, đánh giá công lao của các nhân vật
lịch sử.
- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng đọc và vẽ bản đồ lịch sử.
II/ NỘI DUNG
1/ Ổn định lớp: ( TG) 1 Phút
2/ Kiểm tra bài củ: ( TG) 4 Phút
- Cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược đã diễn ra như thế
nào?
- Vì sao Triệu Quang Phục đánh bại được quân Lương, giành lại độc
lập cho dân tộc?
3/ Bài mới
* Triều đại nhà Đường đã siết chặt hơn nữa chế độ cai trị tàn bạo,
thẳng tay bóc lột và đàn áp nhân dân ta. Dưới ách thống trị của nhà

trị của chúng có gì thay đổi?
HS trả lời

GV: Dùng lược đồ nước ta dưới
thời Đường đã phóng to để giới
1/ Dưới ách đô hộ của nhà
Đường nước ta có gì thay đổi? - Năm 679 Nhà Đường đổi Giao
Châu thành An Nam đô hộ phủ.
- Các châu, huyện do người Hán
cai trị, dưới huyện là các hương,
xã do người Việt tự quản lý.
- Chúng chia nước ta thành 12
châu.
- Chúng cho sửa các đườnh giao
thông thủy, bộ nối từ Tống Bình
sang Trung Quốc và từ Tống Bình
đến các quận, huyện.
- Ở một số nơi quan trọng chúng
cho xây dựng thành đắp lũy. của nhà Đường ( An Nam đô hộ

- Ngoài thuế ruộng đất, nhà
Đường còn đặt ra nhiều loại thuế:
thuế muối, sắt, đay, gai, tơ, những chính sách gì khác trước?
HS trả lời
GV giải thích thêm
- Nhà Đường thực hiện ở nước
ta 3 thứ thuế là: tô, dung, điệu.
+ Tô: đánh vào ruộng đất
+ Dung: hàng năm mỗi người


10

nhân dân ta còn phải làm gì cho
chính quyền đô hộ?
HS trả lời

GV giải thích thêm: Nhà
Đường rất thích vải ở nước ta,
mỗi năm đến mùa vải, ta phải
gánh vải sang Trung Quốc cống
nạp, đường xa, đi lại, gánh gồng
vất vả, phải giữ cho quả vải tươi
ngon cho nên nhân dân ta rất
khốn khổ về nạn cống nạp vải (
quả) hàng năm.
GV: Theo em, chính sách bóc
lột của nhà Đường có gì khác
trước?
HS trả lời
cống nạp.

+ Chúng chia lại bộ máy hành
chính.
+ Đặt tên mới, biến nước ta
thành phiên thuộc của Trung
Quốc.
+ Bóc lột tô thuế cống nạp nặng
nề.
GV sơ kết
+ Những chính sách tàn bạo
đó đã nay nhân dân ta đến chỗ
khốn cùng, họ không còn con
đường nào khác là vùng lên đấu
tranh giành quyền sống của
mình, đó là nguyên nhân chính
dẫn đến những cuộc khởi nghĩa
của bhân dân từ thế kỉ VII đến
thế kỉ IX. 2/ Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (
722)

HS trả lời
+ Mai Thúc Loan người làng
Mai Phụ ( làng làm muối) huyện
Thạch Hà – Hà Tĩnh. Sau, mẹ
con ông sang sống ở Nam Đàn –
Nghệ An.
+ Gia đình Mai Thúc Loan rất
cực khổ, thuở nhỏ ông phải
kiếm củi, chăn trâu, cày ruộng
thuê cho nhà giàu. Nhưng ông
rất khôi ngô, tuấn, có chí lớn.
GV: Cuộc khởi nghĩa Mai Thúc
Loan nổ ra trong hoàn cảnh nào? - Mai Thúc Loan kêu gọi những
người dân phu gánh vải cống nạp
cho Trung Quốc bỏ về quê chuẩn
bị khởi nghĩa.
- Những dân phu này bị dồn đến
đường cùng, họ không còn có con

GV: Gọi 1 HS khác đọc bài
Chầu văn trong trang 64 SGK kể
tranh. Cho nên nghe Mai Thúc
Loan kêu gọi, họ sẵn sàng đứng
lên. * Diễn biến khởi nghĩa
+ Năm 722 khởi nghĩa bùng nổ.
+ Nghĩa quân nhanh chóng
chiếm Hoan Châu.
+ Nhân dân Ái Châu và Diễn
Châu hưởng ứng.
+ Mai Thúc Loan xây dựng căn
cứ Sa Nam ( Nam Đàn). Ông
xưng đế nhân dân thường gọi là
( Malaixia) để chống giặc.
+ Ông cho quân tấn công thành
Tống Bình.
+ Trước tình hình đó Thứ sử
Giao Châu
( Quang Sở Khách) phải chạy về
Trung Quốc.

- Nhà Đường đem 10 vạn quân (
Dương Tư Húc chỉ huy) sang đàn
áp khởi nghĩa.


Mai Hắc Đế hiện nay ở núi Vệ
và trong thung lũng Hùng Sơn
vẫn còn đền thờ ông.
GV yêu cầu HS đọc mục 3
trang 65 SGK và đặt câu hỏi
+ Em biết gì về Phùng Hưng?
HS trả lời
+ Phùng Hưng quê ở xã Đường
Lâm ( Ba Vì, Hà Tây). Ông xuất

đánh được hổ) thông minh, tuấn
tú, giàu lòng thương người, hay
giúp người nghèo cho nên dân
trong vùng rất kính phục.
+ Ông rất căm ghét bọn phong
kiến nhà Đường tham tàn bạo
ngược, nên ông đã kêu gọi nhân
dân đứng lên đầu tranh lật đổ
ách thống trị của nhà Đường.
GV: Cuộc khởi nghĩa Phùng
Hưng diễn ra như thế nào?
HS trả lời và em là Phùng Hải phát cờ khởi

GV: Theo em, vì sao cuộc khởi
nghĩa Phùng Hưng được mọi
người hưởng ứng?
HS trả lời
+ Vì họ căm ghét chế độ thống
trị của nhà Đường.
+ Nhân dân vô cùng cực khổ, bị
dồn ép đến bước đường cùng, họ
không còn con đường nào khác
là vùng lên đấu tranh giành lại
quyền sống của mình.
+ Phùng Hưng là người rất có
uy tín với nhân dân địa phương,
cho nên khi ông phất cờ khởi
nghĩa nhân dân khắp nơi hưởng
ứng.

- Sau đó Phùng Hưng kéo về bao
vây phủ Tống Bình, viên đô hộ
Cao chính Bình ( nổi tiếng gian
ác) đã rút vào cố thủ trong thành,
rồi sinh bệnh mà chết.
- Phùng Hưng chiếm được thành,
rồi sinh bệnh mà chết.
- Phùng Hưng chiếm được thành,
ông sắp đặt việc cai trị
- Bảy năm sau, Phùng Hưng mất,

chuyện “ Phùng Hưng giết hổ”
cho bài học sinh động. 4 / CŨNG CỐ BÀI: ( TG) 4 Phút
- Nước ta thời thuộc Đường có gì thay đổi?
- Diễn biến của cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan.
- Diễn biến của cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng.
5 / DẶN DÒ HỌC SINH: ( TG) 1 Phút
- Học sinh học theo những câu hỏi cuối bài trong SGK.
- Sưu tầm những mẩu chuyện lịch sử về Mai Hắc Đế và Phùng Hưng,
về coi bài 24.