VẬN CHUYỂN NGƯỜI BỊ THƯƠNG
Nghiêm Đình Phàn 1. Đại cương.
Vận chuyển người bị thương (gọi tắt là chuyển thương) nhằm đảm bảo đưa
người bị thương từ nơi bị thương về tới được cơ sở y tế và quân y có khả năng cứu
chữa tốt nhất. Trên bậc thang điều trị, việc chuyển thương thực hiện theo tuyến.
Khi có các điều kiện cho phép và theo các chỉ dẫn đã quy định trong các quy định
chuyên môn, có thể tổ chức chuyển thương vượt tuyến về các cơ sở điều trị có khả
năng xử trí thích hợp nhất, theo tính chất chuyên khoa của vết thương.
Vận chuyển người bị thương là một nội dung công tác rất quan trọng, có ảnh
hưởng trực tiếp đến tính mạng nạn nhân và đến kết quả điều trị.
2. Nguyên tắc.
2.1. Cứu chữa liên tục:
Với các nạn nhân, nhất là đối với các nạn nhân nặng, được chuyển tới tuyến
điều trị có chất lượng thì tại mỗi tuyến, phải tiến hành các biện pháp khẩn cấp cần
thiết, để có thể tiếp tục vận chuyển nạn nhân nặng về tới tuyến điều trị có chất
lượng, mà tình trạng toàn thân của nạn nhân không bị xấu đi, đáp ứng hai yêu cầu:
nhanh chóng và an toàn.
Tranh thủ vận chuyển sớm được các nạn nhân nặng đến các cơ sở điều trị thích
hợp sẽ có hiệu quả tốt về mặt điều trị và tiên lượng. Trên đường vận chuyển cần
tiến hành các biện pháp bảo đảm an toàn và săn sóc chu đáo. Các cán bộ y tế, làm
công tác hộ tống, các nhân viên làm công tác chuyển thương, phải ứng dụng các
biện pháp cấp cứu và bảo vệ sinh mạng của nạn nhân trên đường vận chuyển.
2.2. Công tác chuyển thương phải kết hợp chặt chẽ với công tác chọn lọc, phân
loại nạn nhân:
Phải ưu tiên vận chuyển các nạn nhân có chảy máu trong, có garô ở các chi, vết
thương thấu bụng, tràn khí màng phổi mở hoặc kiểu van, vết thương vùng đầu, cổ,
có rối loạn hô hấp, sốc nặng, vết thương bị nhiễm chất độc hoá học, chất phóng xạ.
Không vận chuyển các nạn nhân đang hấp hối, các nạn nhân này phải được

+ Cho người bị thương ôm vào cổ y tá, y tá dùng hai chân quặp vào chân người
bị thương.
+ Y tá chuyển từ tư thế nằm nghiêng sang nằm sấp, khi chuyển dùng tay túm
vào quần người bị thương và dùng 2 chân để kéo 2 chân người bị thương lên, rồi
bò theo tư thế bò thấp. Khi bò chỉ dùng một chân đạp đất để cho người bị thương
khỏi bị lắc lư hoặc lết đầu 2 bàn chân và 2 tay.
3.3. Cõng người bị thương trên lưng:
Động tác tuy đơn giản nhưng không đi được xa vì người cõng rất mỏi.
3.4. Dìu người bị thương:
Chỉ áp dụng với người bị thương nhẹ, đi được.
3.5. Vác người bị thương trên vai.
Có thể thực hiện đối với người bị thương nhẹ, không tự đi được.
3.6. Bế người bị thương.
Động tác này đơn giản nhưng cũng chỉ đi được một đoạn ngắn, vì người bế rất
chóng mệt.
4. Chuyển người bị thương bằng cáng.
Đây là cách vận chuyển phổ biến nhất ở hoả tuyến cũng như ở nơi xảy ra tai
nạn từ trước đến nay.
4.1. Các loại cáng:
+ Cáng bạt khiêng tay (hình3):

Hình 3
+ Cáng tre hình thuyền (hình 4):

Hình 4
+ Cáng chõng (hình 5):

Hình 5
+ Cáng võng đay (hình 6):