-Tỉì 80 200
o
C : austenit dỉ chỉa chuøn biãún. Lục ny trong mạctenxit cọ sỉû táûp
trung cạ ûi v tiãút ra dỉåïi dảng cạc bêt
y
c bon la
H
cọ cäng thỉïc Fe
x
C (x tỉì 2,0 2,4) åí
dảng táúm mng v ráút phán tạn. Lỉåüng cạc bon trong mactenxit gim tỉì úng
cn 0,25% 0,40% v t säú c/a gim âi. Cạc bêt
y
0,80% x
y
H
chỉa cọ kiãøu mảng riãng, nọ phi
täưn tải trong kiãøu mảng ca mactenxit. Häùn håüp gäm cạc bêt ư
H
v mạtenxit ngho cạc
bon gi l mactenxit ram.
Fe
D
(C)
0,80
o>Fe
D
(C)
0,25-0,40
+ Fe
2

Cúi giai âoản ny thẹp täi cọ täø chỉïc l macïtenxit ram
-Giai âoản III : (260 400
o
C)
Trong giai âoản ny c hai pha ca mạctenxit ram âãưu chuøn biãún :
-Táút c cạc bon quạ bo ho âỉåüc tiãút ra khi mactenxit âäü chênh phỉång c/a = 1
mạctenxit ngho cạc bon tråí thnh pherit.
-Cạc bêt
Hìçnh 4.16 -Täø chỉïc tãú vi ca mactenxit ram
c
y
v
H
åí dảng táúm mng biãún thnh xãmentit åí dảng hảt. Så âäư ca hai quạ
çnh ny nhỉ sau : tr
Fe
D
(C)
0,15 20
o Fe
y
D
+Fe
3
C hảt
Fe
2
y
2,4
CFe

y
v
Hìçnh 4.18- Täø chỉïc tãú vi ca xoocbit ram
Nãúu tiãúp tủc nung lã
tháúy âỉåüc bàòng kênh
4.3. V THỈÅÌNG HỌA THẸP :
4.3.1. thẹp :
1-Âënh nghéa :
102
thẹp l phỉång phạp nung nọng thẹp âãún nhiãût âäü nháút âënh, giỉỵ nhiãût v lm
ngüi cháûm cng l âãø nháûn âỉåüc täø chỉïc äøn âënh (gáưn våïi täø chỉïc cán bàòng) cọ âäü bãưn
âäü cỉïng tháúp nháút v âäü do cao.
2-Mủc âêch :
nhàòm cạc mủc âêch sau âáy :
a-Giam âäü cỉïng ca thẹp âãø dãù gia cäng càõt gt.í
n ỉïng sút bãn trong do gia cäng càõt v biãún dảng.
ång phạp :
:
b-Lm tàng âäü do âãø dãù tiãún hnh biãún dảng ngüi.
c-Lm gim hay khỉí b hon to
d-Lm âäưng âãưu thnh pháưn họa hc trãn váût âục bë thiãn têch.
e-Lm nh
hảt thẹp.
3-Cạc phỉ
a- tháúp ( non)
L phỉång phạp tiãún hnh åí nhiãût âäü tỉì 200
y
600
0
C våïi mủc âêch l gim hay

600
y700
0
C). Phỉång p
Cäng dủng : dng cho cạc thẹp qua biãún dảng ngüi, bë biãún cỉïng âãø khäi phủc lải
cå tênh nhỉ trỉọc khi biãún dảng.
Ngy nay phỉång phạp ny háưun
tinh lải láưn thỉï hai. Âãø âảt âỉåüc mủc âêch ny ta dng cạc phỉång phạp cọ chuøn
biãún pha.
c- hon ton :
L phỉång phạpu
cao hån Ac
3
. Nhiãût âäü tênh theo cäng thỉïc :
y
Mủc âêch c
-Lm nh hảt thẹp : do nung cao hån Ac
3
tỉì 30
y
50
o
C nãn hảt austenit váùn cn
nh, do âọ khi lm ngüi s nhánû âỉåüc täø chỉïc pherit - pẹclit cọ hảt nh.
-Lm gim âäü cỉïng v tàng âäü do âãø dáûp ngüi v càõt gt.
Cäng dủng : dng cho thẹp trỉåïc cng têch våïi lỉåüng cạc bon tỉì : 0,30
y
0,65%.
Sau khi hon ton ta nháûn âỉåüc täø chỉïc pherit - pẹc lit, trong âọ pẹclêtåí dảng táúm.
ton : d- khäng hon

, nung nọng lãn âãún nhiãût âäü 750 y 760
0
C giỉỵ nhiãût khong nàm phụt,
sau âọ lm ngüi xúng 650
y 660
0
C giỉỵ nhiãût khong nàm phụt Cỉï láûp âi láûp lải nhỉ
quạ trçnh cáưu họa xãmentit nãn nháûn âỉåüc hon ton l peclit hảt.
ûy âäü cỉïng cn khạ cao, khäng càõt gt âỉåüc. Lục
ỵ nhiãût xong lm ngüi xúng tháúp
âỉåüc täø chỉïc peclit
nh pháưn
ì phỉång phạp nhiãût luûn gäưm cọ nung nọng thẹp âãún trảng thại hon
sn xỉåíng. Täø
hỉïc nháûn âỉåüc khi thỉåìng họa tỉång tỉû nhỉ khi nhỉng âäü cỉïng cao hån mäüt êt v hảt
h mën hån do täúc âäü ngüi låïn hån.
T
thỉåììng họa
= Ac
3
hay Ac
cm
+ (30
váûy nhiãưu láưn tảora
Säú lỉåüng chu trçnh phủ thüc vo kêch thỉåïc chi tiãút v mỉïc âäü cáưu họa.
f- âàóng nhiãût :
Âäúi våïi thẹp håüp kim cao do austenit quạ ngüi cọ tênh äøn âënh quạ låïn nãn lm
ngüi cháûm cng l khäng nháûn âỉåüc täø chỉïc peclit âäưng nháút m cọ thãø l peclit -
xoocbit, xoocbit, xoocbit-trästit vç vá
ny ta dng phỉång phạp âàóng nhiãût. Sau khi giỉ

-Âảt âỉåüc âäü cỉïng thêch håüp âãø gia cäng càõt cho thẹp cạc bon tháúp 0,25%C. Våïi
ẹp ny nãúu âäü cỉïng quạ tháúp phoi s ráút do khọ gy, khọ càõt gt.
-Lm nh xãmentit chøn bë cho nhiãût luûn kãút thục. Khi thỉåìng họa s tảo ra täø
hỉïc peclit phán tạn hay xoocbit trong âọ kêch thỉåïc ca xãmentit nh mën nãn khi
ung nọng nháûn âỉåüc austenit nh mën. Mủc âêch ny thỉåìng ạp dủng khi täi.
c
d
th
c
n
104
-Phạ lỉåïi xãmentit hai ca thẹp sau cng têch. Trong thẹp sau cng têch xãmentit
ai thỉåìng åí dảng lỉåïi ráút cỉïng v gin. Vç váûy khi gia cäng càõt gt khọ nháûn âỉåüc bãư
àût nhàơn bọng cao. Khi thỉåìng họa do lm ngüi nhanh hån nãn xãmentit khäng këp
ãút ra åí dảng lỉåïïi nỉỵa.
.4.TÄI THẸP :
Trong táút c cạc ngun cäng nhiãût luûn täi thẹp l phỉång phạp quan trng nháút
0 50
0
C)
hi täi l mạctenxit v austenit dỉ. Do váûy âäü cỉïng ca thẹp âảt âỉåüc giạ trë
âỉåüc mạctenxit
h
m
ti
4
vç nọ tảo ra cho chi tiãút âäü bãưn, âäü cỉïng v tênh chäúng mi mn cao nháút.
H
çnh 4.19 -
K