NGHIÊN CứU Xử Lý NƯớC THảI TậP TRUNG LàNG NGHề TRIềU KHúC
BằNG CÔNG NGHệ WETLANDS ĐốI VớI DòNG CHảY ĐứNG

Trịnh Xuân Báu
Bộ môn Kỹ thuật Môi trờng
Viện Khoa học v Môi trờng Giao thông

Tóm tắt: Nghiên cứu xử lý nớc thải tập trung lng nghề Triều Khúc bằng công nghệ
wetlands đối với dòng chảy đứng đã cho những kết quả khả thi. Hiệu quả xử lý COD đạt 85,3%,
BOD5 đạt 83,2% v NH4-N đạt 53%. Kết quả ny mở ra một hớng áp dụng công nghệ thân
môi trờng trong xử lý nớc thải lng nghề tập trung của nớc ta
Summary: Research on Trieukhuc traditional villages centralized wastewater treatment
by vertical flow constructed wetland technology gave some feasible results. Removal efficiency
of COD, BOD5 and N-NH4 were achieved 85,3%, 83,2% and 53%. These results direct a way
that applies environment-friendly technology in treating centralized wastewater of traditional
villages in Vietnam.

I. ĐặT VấN Đề
Quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nớc kết hợp với nhu cầu sử dụng nớc trong
sinh hoạt của con ngời ngày một tăng, làm phát sinh ra một lợng nớc thải lớn. Nớc thải sinh
hoạt tại ở các khu vực dân c đô thị, nông thôn và các làng nghề phần lớn cha đợc xử lý hoặc
xử lý cha đúng quy cách, cha đạt yêu cầu xả thải ra môi trờng. Do vậy đã gây ô nhiễm môi
trờng nớc, làm lây lan bệnh tật và ảnh hởng đến sức khỏe cộng đồng.
CT 2
Tại các làng nghề, ô nhiễm môi trờng nớc đã và đang là một vấn đề bức xúc. Theo kết
quả phân tích của Viện khoa học và công nghệ môi trờng (Đại học Bách khoa Hà Nội) thì
100% mẫu nớc thải ở các làng nghề đều vợt quá tiêu chuẩn cho phép. Hầu hết các hộ nghề
cha có hệ thống xử lý nớc thải sản xuất, các làm nghề cha có hệ thống xử lý nớc thải tập
trung nên mức độ ô nhiễm ngày càng trở nên nghiêm trọng.
Wetland là công nghệ xử lý nớc thải bằng việc áp dụng các điều kiện tự nhiên, thân thiện

-N đều vợt quá TCCP nhiều lần (bảng 1).
Bảng 1. Chất lợng nớc thải tập trung lng nghề Triều Khúc (Khu vực ao lng)
STT Chỉ tiêu Đơn vị Giá trị TCVN 5942: 1995 (cột B)
1 pH - 6,52
5,5 ữ 9
2 COD mg/l 156 35
3 BOD
5
mg/l 95 25
4 SS mg/l 55 80
5 NH
4
-N mg/l 1,81 1
CT 2
Nớc thải trong tái chế nhựa là nguồn nớc gây ô nhiễm nhất của làng nghề. Nhựa thải
đợc đa vào máy rửa, rồi nghiền nên toàn bộ nớc thải nguyên liệu bẩn và độc hại xả thẳng
xuống hệ thống cống thoát nớc công cộng và đi vào hệ thống ao, hồ chứa nớc thải tập trung.
Ước tính lợng nớc thải do quá trình xay nhựa của làng nghề là 3.900 ữ 4.000 m
3
nớc/ngày.
III. PHƯƠNG PHáP Xử Lý
Nhóm nghiên cứu đã tiến hành xây dựng mô hình thí nghiệm xử lý nớc thải tập trung làng
nghề Triều Khúc bằng bãi lọc ngầm trồng cây dòng chảy thẳng đứng. Mô hình bao gồm ba bể
thí nghiệm (hình 1).
Bể 1 chứa nớc thải sơ cấp lấy trực tiếp từ nguồn nớc thải tập trung của làng nghề (ao
làng), bể là 1 thùng xốp kích thớc 40 x 50 x 40 (cm), trong bể này kết hợp thả bèo cái. Bể 2 là
bể tiếp nhận nớc thải xử lý sơ cấp từ bể 1, bể bể là 1 thùng xốp kích thớc 40 x 50 x 40 (cm),
trong bể gồm có các lớp vật liệu lọc và cỏ lồng vực, tại đây nớc thải đợc xử lý nhờ bãi lọc
trồng cây ngập nớc với dòng chảy thẳng đứng. Bể 3 là bể tiếp nhận nớc thải sau khi đã qua
xử lý ở bể 2, bể là 1 thùng xốp kích thớc 40 x 50 x 40 (cm), tại đây nớc sẽ đợc tiếp tục lắng

chất hữu cơ, kim loại, khoáng có trong nớc. Nớc đợc chảy theo phơng thẳng đứng khi đi từ
trên bề mặt bể xuống đáy bể qua các lớp vật liệu lọc sẽ đợc các vi sinh vật trên bề mặt vật liệu
xử lý thông qua việc phân huỷ và hấp thụ các chất thải đồng thời nớc thải sẽ đợc lọc qua các
lớp cát, đá.
* Bớc 3: Nớc đợc xử lý ở bể hai sẽ đợc tháo xuống bể ba một cách liên tục. Nớc đợc
lu ở đây trớc khi xả thải ra môi trờng.
Quá trình lấy mẫu và phân tích mẫu: Mẫu nớc thải đợc lấy trực tiếp từ ao làng (nơi các
nguồn thải đổ về) để tiến hành thí nghiệm. Các mẫu nớc thải trong quá trình xử lý và sau xử lý
đợc lấy tại bể 1 và sau bể 3. Các chỉ tiêu phân tích gồm pH, SS, COD, BOD
5
, NH
4
-N. Phơng
pháp lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản và phân tích mẫu đợc áp dụng theo TCVN.
IV. KếT QUả NGHIÊN CứU
Kết quả lấy mẫu và phân tích mẫu nớc thải trong quá trình làm thí nghiệm đợc thể hiện
tại bảng 2 dới đây:
Bảng 2. Chất lợng nớc thải v khả năng xử lý của hệ thống thí nghiệm
Giá trị
TT Chỉ tiêu Đơn vị
Trớc xử lý Xử lý tại bể 1 Nớc sau xử lý
TCVN 5942:
1995 (cột B)
1 pH - 6,52 6,50 6,51
5,5 ữ 9
2 COD mg/l 156 62 23 35
3 BOD
5
mg/l 95 43 16 25
4 SS mg/l 55 26 5 80

5
của hệ thống đạt 83,2%. Hiệu quả xử lý BOD
5
của thí nghiệm đợc thể
hiện tại hình 5. Nh vậy, cũng nh COD, khả năng xử lý BOD
5
của hệ thống thí nghiệm là rất
khả thi.

0
20
40
60
80
100
120
140
160
180
Trc x lý Ti modun 1 Sau x lý
Thi gian
Nng COD (mg/l)
Nng COD TCVN 5942:1995

0
10
20
30
40
50

-N của hệ thống đạt 53%. Hiệu quả xử lý NH
4
-N của thí nghiệm đợc thể hiện tại
hình 5. Nh vậy, so với COD và BOD
5
, khả năng xử lý NH
4
-N của hệ thống thí nghiệm là kém
hơn nhng vẫn đạt đợc tính khả thi cao.
CT 2
0
0.2
0.4
0.6
0.8
1
1.2
1.4
1.6
1.8
2
Trc x lý Ti modun 1 Sau x lý
Thi gian
Nng NH4-N (mg/l)
Nng NH4- N TCVN 5942:1995

Hình 6. Hiệu quả xử lý NH
4
-N trong thí nghiệm


trờng toàn quốc, Hà Nội, 2005.
[2]. Nguyễn Việt Anh. Xử lý nớc thải sinh hoạt bằng bãi lọc ngầm trồng cây dòng chảy thẳng đứng trong điều
kiện Việt Nam, Tạp chí Bảo vệ Môi trờng (ISSN 0868-3301), số 80, 2006.
CT 2
[3]. Kỷ yếu Hội thảo khoa học: Bãi lọc trồng cây xử lý nớc thải, Trung tâm kỹ thuật môi trờng đô thị và
khu công nghiệp, Trờng Đại học Xây dựng, 2006.
[4]. Trần Văn Nhân, Ngô Thị Nga. Giáo trình công nghệ xử lý nớc thải. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ
thuật, 1999.
[5]. Trần Hiếu Nhuệ, Nguyễn Việt Anh, Trần Đức Hạ v những ngời khác:. Nghiên cứu đề xuất các mô
hình thoát nớc và xử lý nớc thải phân tán cho các đô thị loại 3, 4, 5 của Việt Nam, Đề tài QLNN về
BVMT. Bộ TN&MT - Bộ GD&ĐT, 2002.
[6]. Donald S. Brown et al. (2000), Constructed Wetlands Treatment of Municipal Wastewaters, USEPA-
NRMRL, September 2000.
[7]. P. F. Cooper, G. D. Job et al. (1996), Reed beds & constructed wetlands, Arc plc., Swidon, SN5 8 YF.
[8]. Moshiri, G. A. (ed.). Constructed wetlands for water quality improvement, CRC Press, Boca Raton, FL,
1993.
[9]. Hammer, D. A. (ed.). Constructed wetlands for wastewater treatment: municipal, Industrial and
Agricultural, Lewis Publishers, Chelsea, MI, 1989.
[10]. USDA USEPA. A Handbook of constructed wetlands, a guide to creating wetlands, 1994.
[11]. USEPA. Constructed wetlands treatment of municipal wastewater, Ohio 45268, September, 2000.
[12]. USEPA. Constructed wetlands for wastewater treatment and wildlife habitat, Case study, 832-R9,
September, 2003
Ă