1
MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài
Hạch toán kế toán giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình và tính toán kết quả sản
xuất kinh doanh. Công tác kế toán giúp người quản lý biết được hiệu quả cũng như lợi
nhuận sau một ký kinh doanh.
Để đem lại hiệu quả cao cũng như lợi nhuận sau một kỳ kinh doanh người quản
lý phải năng động lựa chọn những bước đi phù hợp, tận dụng tối đa những nguồn lực
sẵn có, tiết kiệm hay nói đúng hơn là kiểm soát chặt chẽ các chi phí phát sinh. Doanh
nghiệp phải thường xuyên kiểm tra đánh giá đầy đủ chính xác mọi diễn biến và kết quả
của hoạt động sản xuất kinh doanh. Có như vậy thì hoạt động kinh doanh mới mang lại
lợi nhuận, giúp doanh nghiệp có thể tồn tại và ngày càng vững mạnh trên thị trường, đủ
sức cạnh tranh với các doanh nghiệp khác, vừa có điều kiện tích lũy vốn mở rộng sản
xuất kinh doanh, vừa đảm bảo đời sống cho người lao động vừa thực hiện đầy đủ đối
với Nhà nước. Nhận thức được tầm quan trọng này do vậy em đã chọn nghiên cứu đề
tài: “Nghiên cứu công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại
Khách sạn Quê Hương” dưới sự hướng dẫn của thầy cô trong khoa Kế Toán – Tài
Chính và Ban lãnh đạo Khách sạn Quê Hương.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài này nghiên cứu về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả
kinh doanh tại Khách sạn Quê Hương, bên cạnh đó học hỏi thêm kinh nghiệm thực tế
cho bản thân qua thời gian tìm hiểu công tác kế toán tại Khách sạn. Đồng thời đề tài
xin đóng góp một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu, chi
phí và xác định kết quả kinh doanh tại Khách sạn. 2
dẫn cùng các anh chị tại Khách sạn Quê Hương.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện Lê Thị Bảo Tiên
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN
DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT
QUẢ KINH DOANH
5
1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH
KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
1.1.1 Khái niệm, vai trò của việc xác định doanh thu, chi phí và xác định
kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
a) Khái niệm doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
- Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế
toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp,
góp phần làm tăng vốn chủ sỡ hữu.
- Chi phí là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí về lao động sống và lao động
vật hóa và một số chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các
hoạt động sản xuất kinh doanh trong ký kinh doanh nhất định.
- Kết quả kinh doanh hàng hóa, sản phẩm là khoản chênh lệch giữa doanh thu và
chi phí.
b) Vai trò của việc xác định doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh
doanh trong doanh nghiệp
- Doanh thu từ hoạt động kinh doanh phản ánh quy mô của quá trình tái sản
xuất. Ngoài ra doanh thu bán hàng còn là nguồn vốn quan trọng để doanh nghiệp trang
trải các khoản chi phí về tư liệu lao động, đối tượng lao động đã hao phí trong quá trình
sản xuất kinh doanh, trả thưởng cho người lao động, nộp thuế…
- Căn cứ vào nơi phát sinh chi phí: 5 khoản mục.
+ Chi phí vật tư trực tiếp: gồm các chi phí về nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu
tiêu dùng trực tiếp cho sản xuất sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp.
+ Chi phí nhân công trực tiếp: gồm tiền lương, tiền công, chi phí ăn giữa ca và
các khoản phụ cấp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn.
+ Chi phí sản xuất chung: là chi phí phát sinh ở các phân xưởng, bộ phận kinh
doanh của doanh nghiệp trực tiếp tạo ra sản phẩm hay dịch cụ như : tiền lương phụ cấp
7
cho nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu, khấu hao TSCĐ ở phân xưởng, chi phí dịch
vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền phát sinh ở phân xưởng.
+ Chi phí bán hàng: là toàn bộ chi phí liên quan tới việc tiêu thụ sản phẩm, hàng
hóa hay dịch vụ, gồm: chi phí đóng gói, chi phí môi giới, hoa hồng…
+ Chi phí quản lý doanh nghiệp: là các chi phí quản lý kinh doanh, quản lý hành
chính và các chi phí chung khác có liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp như : tiền lương, phụ cấp, các khoản trích theo lương cho nhân viên quản lý, chi
phí khấu hao TSCĐ phục vụ cho quản lý…
1.2 KẾ TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG
1.2.1 Khái niệm và điều kiện ghi nhận doanh thu
a) Khái niệm:
Doanh thu: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế
toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp,
góp phần làm tăng vốn chủ sỡ hữu.
b) Điều kiện ghi nhận doanh thu:
- Đối với doanh thu bán hàng: Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời
thỏa mãn cả 5 điều kiện sau:
+ Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sỡ
hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua.
+ Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sỡ hữu
hoặc quyền kiểm soát.
chịu thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch
vụ là tổng giá thanh toán.
+ Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc
biệt, hoặc thuế xuất khẩu thì doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là tổng giá thanh
toán ( bao gồm cả thuế tiêu thụ đặc biệt, hoặc thuế xuất khẩu).
9
+ Những doanh nghiệp nhận gia công vật tư, hàng hóa thì chỉ phản ánh vào
doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ số tiền công thực tế được hưởng, không bao
gồm giá trị vật tư, hàng hóa nhận gia công.
+ Đối với hàng hóa nhận bán đại lý, ký gởi theo phương thức bán đúng giá
hưởng hoa hồng thì được hạch toán vào doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ phần
hoa hồng bán hàng mà doanh nghiệp được hưởng.
+ Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp thì doanh nghiệp ghi
nhận doanh thu bán hàng theo giá bán trả ngày và ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài
chính.
+ Những sản phẩm, hàng hóa được xác định là tiêu thụ, nhưng vì lý do về chất
lượng, về quy cách kỹ thuật… người mua từ chối thanh toán gửi trả lại người bán hoặc
yêu cầu giảm giá và được doanh nghiêp chấp thuận, hoặc người mua hàng với khối
lượng lớn được chiết khấu thương mại thì các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng này
được theo dõi riêng biệt trên các tài khoản 531 – Hàng bán bị trả lại hoặc tài khoản 532
– Giảm giá hàng bán, tài khoản 521 – Chiết khấu thương mại.
1.2.3 Chứng từ:
- Hóa đơn giá trị gia tăng loại 3 liên khổ lớn ( mẫu 01 – GTGT – 3LL)
- Hóa đơn bán hàng loại 3 liên khổ lớn (Mẫu số 02 – GTGT – 3LL)
- Hóa đơn kiêm phiếu xuất kho;
- Hóa đơn cước vận chuyển;
- Hóa đơn vận chuyển;
- Hóa đơn dịch vụ;
- Thẻ quầy hàng (Mẫu số 02 – BH )
- Tài khoản 5122: Doanh thu bán sản phẩm.
- Tài khoản 5123: Doanh thu cung cấp dịch vụ.
* Tài khoản 511, 512 không có số dư cuối kỳ
11
1.2.5 Sơ đồ hạch toán kế toán doanh thu bán hàng
Việc hạch toán doanh thu bán hàng tùy thuộc vào từng phương thức tiêu thụ và phương
thức thanh toán:
Bán hàng thông thường:
+ Nếu là đối tượng chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ:
511(512) 111,112,131
Doanh thu bán hàng
(giá bán chưa thuế GTGT)
3331
Thuế GTGT phải nộp
+ Nếu là đối tượng chịu thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp:
511(512) 111,112,131
Doanh thu bán hàng
(giá bán có thuế GTGT)
Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp:
+ Đối với hàng hóa chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ
511 111, 112
Doanh thu bán hàng số tiền trả
(giá bán chưa có thuế GTGT) lần đầu
3387 131
Chênh lệch giữa tổng giá bán trả góp
Với giá bán trả tiền ngày chưa thuế Số tiền còn
+ Đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ:
511 131 152, 156
Doanh thu bán hàng Nhập kho nguyên vật liệu (NVL),
hàng hóa
3331 3331
Thuế GTGT phải nộp Thuế GTGT được khấu trừ
13
+ Đối với hàng hóa chịu thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp:
511 131 152, 156
Doanh thu bán hàng Nhập kho NVL, hàng hóa
(có thuế GTGT) (có thuế GTGT)
Bán hàng thông qua đại lý, ký gửi:
Tại trụ sở giao hàng
511 111,112,131 641
Doanh thu thực tế thu của số Tiền hoa hồng thanh toán
hàng giao đại lý bán được cho đại lý
3331
Thuế GTGT phải nộp
Tại cơ sở nhận hàng:
331 111,112 641
Tiền bán hàng thu được Thanh toán tiền hàng
cho bên có hàng
511 131
+ Cuối kỳ kết chuyển sang tài khoản doanh thu để xác định doanh thu thuần
Nợ TK 511: Doanh thu bán hàng
Nợ TK 512: Doanh thu bán hàng nội bộ
Có TK 532: Giảm giá hàng bán
* Tài khoản 532 không có số dư cuối kỳ.
1.2.6.3 Hàng bán bị trả lại
Khi phát sinh nghiệp vụ hàng bán bị trả lại kế toán phải phản ánh các bút toán liên
quan đến việc nhận hàng, những chi phí liên quan đến hàng bị trả lại, thanh toán với
người mua và xử lý hàng bị trả theo quy định.
15
+ Phản ánh doanh thu bị trả lại
Nợ TK 531: Hàng bán bị trả lại
Nợ TK 3331: Thuế GTGT phải nộp
Nợ TK 811: Nếu ở niên độ trước
Có TK 111: Tiền mặt
Có TK 131: Phải thu khách hàng.
+ Cuối kỳ kết chuyển sang tài khoản doanh thu để xác định doanh thu thuần.
Nợ TK 511: Doanh thu bán hàng
Có TK 531: Hàng bán bị trả lại
Hoặc Nợ TK 711: Thu nhập khác
Có TK 531: Hàng bán bị trả lại
* Tài khoản 531 không có số dư cuối kỳ.
911 511 111,112
Kết chuyển doanh thu thuần Khách hàng mua trả tiền ngay
131
521,531,532 Mua chịu Ứng trước
3331
- Phản ánh giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ.
- Phản ánh chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công vượt định mức bình
thường và chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ không được tính vào trị giá
hàng tồn kho mà phải tính vào giá vốn hàng bán của kỳ kế toán.
- Phản ánh khoản hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi thường
do trách nhiệm cá nhân gây ra.
- Phản ánh chi phí tự xây dựng, tự chế TSCĐ vượt trên mức bình thường không
được tính vào nguyên giá TSCĐ hữu hình xây dựng, tự chế hoàn thanh.
17
- Phản ánh khoản chênh lệch giữa số dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải lập
năm nay lớn hơn khoản đã lập dự phòng năm trước.
Bên Có:
- Phản ánh khoản hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho cuối năm tài chính
( chênh lệch giữa số phải lập năm nay nhỏ hơn khoản đã lập năm trước).
- Kết chuyển giá vốn gốc của thành phẩm, hàng hóa, lao vụ, dịch vụ đã tiêu thụ
trong kỳ vào tài khoản xác định kết quả kinh doanh (TK911)
* Tài khoản 632 không có số dư cuối kỳ.
1.3.5 Sơ đồ hạch toán
155,156,157 632 155
Xuất kho thánh phẩm,hàng hóa Nhập kho thành phẩm đã tiêu
Hàng gửi bán thụ bị trả lại
627,154
159
Phần CPSXC phát sinh trong kỳ Hoàn nhập dự phòng giảm giá
không phân bổ hàng tồn kho
152,153,156,1381 911
Các khoản hao hụt mất mát của
hàng tồn kho đã trừ bồi thường
TK 6411 – Chi phí nhân viên bán hàng ( Chi phí NVBH)
TK 6412 – Chi phí vật liệu, bao bì.
TK 6413 – Chi phí dụng cụ, đồ dùng.
TK 6414 – Chi phí khấu hao TSCĐ.
TK 6415 – Chi phí bảo hành.
TK 6417 – Chi phí dịch vụ mua ngoài.
TK 6418 – Chi phí bằng tiền khác.
d) Sơ đồ hạch toán: Sơ đồ 3: Hạch toán chi phí bán hàng. 19
334,338 641 111,112,138
Tiền lương và các khoản Các khoản làm giảm chi
trích theo lương của NVBH phí bán hàng
152,153,142
Xuất vật liệu, CCDC cho 911
bộ phận bán hàng
214 Cuối kỳ kết chuyển CPBH để
Khấu hao TSCĐ thuộc xác định kết quả kinh doanh
bộ phận bán hàng
111,112,331
Chi phí dịch vụ mua ngoài
1.4.2 Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
a) Nội dung:
Chi phí quản lý doanh nghiệp (chi phí QLDN) là toàn bộ chi phí có liên quan
đến hoạt động quản lý kinh doanh, quản lý hành chính và các chi phí điều hành chung
của toàn doanh nghiệp như: tiền lương và các khoản phụ cấp ăn ca, bảo hiểm xã hội
(BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), kinh phí công đoàn (KPCĐ) của bộ phận quản lý
doanh nghiệp, chi phí vật liệu, đồ dùng văn phòng, khấu hao TSCĐ dùng cho toàn bộ
Khấu hao TSCĐ
333
Thuế GTGT đầu ra không được
khấu trừ và các thuế khác
159, 139
Lập dự phòng nợ phải thu
khó đòi, hàng tồn kho
111,112,331
Chi phí dịch vụ mua ngoài
21
1.5 KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ DOANH THU TÀI CHÍNH.
1.5.1 Kế toán chi phí hoạt động tài chính.
a) Nội dung:
Chi phí hoạt động tài chính bao gồm các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên
quan đến các hoạt động tài chính, chi phí cho vay và đi vay vốn, chi phí góp vốn liên
doanh, khoản lập và hoàn nhập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán, đầu tư khác,
khoản lỗ về chênh lệch tỷ giá ngoại tệ và bán ngoại tệ…
b) Chứng từ:
Các chứng từ liên quan đến chi phí tài chính: Phiếu chi , bảng tính lãi…
c) Tài khoản sử dụng:
Tài khoản 635 – Chi phí tài chính.
- Đối với khoản thu nhập từ hoạt động mua, bán ngoại tệ, doanh thu được ghi
nhận là số chênh lệch giữa giá mua vào và giá ngoại tệ bán ra.
- Đối với các khoản thu nhập từ hoạt động kinh doanh bất động sản, doanh thu
được ghi nhận là tổng số tiền thu được do bán bất động sản.
d) Tài khoản sử dụng:
Tài khoản 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.
Bên Nợ: + Số thuế GTGT phải nộp theo phương pháp trực tiếp.
+ Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần sang tài khoản 911 để xác
định kết quả kinh doanh.
Bên Có: + Doanh thu hoạt động tài chính phát sinh trong kỳ.
* Tài khoản 515 không có số dư cuối kỳ. 23
d) Sơ đồ hạch toán:
333 515 111,112,131,121,221
Thuế GTGT phải nộp theo Thu lãi đầu tư chứng khoán
phương pháp trực tiếp 111,112,131,128,222
Thu lãi hoạt động góp vốn
911
liên doanh (GVLD)
111,112,131,3387
Thu tiền cho thuê TSCĐ
Phương thức hoạt động
nhượng bán TSCĐ, tiền phạt do vi phạm hợp đồng, bị truy thu thuế, các khoản chi phí
do kế toán bị nhầm hay bỏ sót khi vào sổ…
b) Chứng từ:
Các chừng từ liên quan đến chi phí khác: Biên bản thanh lý, nhượng bán TSCĐ,
phiếu chi…
c) Tài khoản sử dụng:
Tài khoản 811 – Chi phí khác.
Bên Nợ: + Các khoản chi phí phát sinh.
Bên Có: + Cuối kỳ kết chuyển toàn bộ chi phí khác phát sinh trong kỳ sang tài
khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh.
* Tài khoản 811 không có số dư cuối kỳ.
d) Sơ đồ hạch toán: Sơ đồ 7: Hạch toán chi phí khác.
111,112,152,211 811 911
Chi phí thanh lý nhượng bán
TSCĐ
111,112,3388
Chi tiền phạt do vi phạm Cuối kỳ kết chuyển chi phí khác
hợp đồng kinh tế để xác định kết quả kinh doanh
111,112,141
Chi khắc phục tổn thất do
gặp rủi ro trong kinh doanh
3333
Truy thu thuế
25
1.6.2 Kế toán thu nhập khác.
a) Nội dung:
Copyright: Tài liệu đại học ©