Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 7 Đại học Đà Nẵng năm 2010
511
BƢỚC ĐẦU THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG PHƢƠNG PHÁP GRAP NHẰM
NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG DẠY – HỌC CHƢƠNG “CHUYỂN HÓA
VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƢỢNG” – SINH HỌC 11 NÂNG CAO – THPT
INITIAL DESIGN AND METHODS USED TO IMPROVE THE QUALITY GRAP
TEACHING THE CHAPTER “METABOLIC MATTER AND ENERGY” –
ADVANCED BIOLOGY 11 – HIGH SCHOOL

SVTH: Trần Thị Ngọc Hương
Lớp 06SS, Trường Đại học Sư phạm
GVHD: ThS. Đỗ Thi Trường
Khoa Sinh – Môi trường, Trường Đại học Sư phạm

TÓM TẮT
Phương pháp Grap là một trong những phương pháp dạy học với mục đích tổ chức rèn
luyện nhằm tạo những sơ đồ học tập trong tư duy của học sinh, là cơ sở để hình thành phong
cách tư duy khoa học mang tính hệ thống cho học sinh. Đề tài này đã thiết kế được 24 Grap thuộc
chương “Chuyển hóa vật chất và năng lượng” – là tài liệu cho giáo viên và học sinh tham khảo
nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.
ABSTRACT
Grap is a method in the teaching methods with the aim of training institutions, was created
to study the diagrams in the minds of students, as a basis to help them shape the thinking style of
systematic science. This theme has designed Grap Chapter 24, “Metabolic matter and energy” – a
document for teachers and students refer to improving the quality of teaching and learning.
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Trong xu thế chung hiện nay, việc đổi mới tất cả các lĩnh vực là hết sức cần thiết.
Trong đó, đổi mới giáo dục được xem là nhiệm vụ hàng đầu với mục tiêu là nâng cao chất
lượng dạy và học. Để thực hiện tốt mục tiêu đề ra đòi hỏi ngành giáo dục phải đổi mới một
cách toàn diện, đặc biệt cần chú trọng đến vấn đề đổi mới phương pháp dạy học (PPDH)

- Giai đoạn chuẩn bị
Bước 1: Phân tích mục tiêu, kiến thức cơ bản của bài, của chương; Phân tích mối
liên hệ giữa các nội dung kiến thức của một phần, các phần trong bài.
Bước 2: Lựa chọn kiến thức có thể tiến hành Grap
Bước 3: Lựa chọn cách sử dụng PP Grap trong bài học
- Giai đoạn thiết kế Grap
Bước 4: Lập Grap nội dung
Bước 5: Lập Grap hoạt động.
Bước 6: Kiểm tra sự phù hợp giữa Grap nội dung và Grap hoạt động. Nếu chưa phù
hợp trở về giai đoạn 1.
- Giai đoạn hoàn thiện
Bước 7: Lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động học tập của HS
Bước 8: Tiến hành quá trình dạy học
c. Phƣơng pháp điều tra cơ bản.
d. Phƣơng pháp thực nghiệm.
- Sử dụng Grap thiết kế được dạy học bài 1, 20 thuộc chương “Chuyển hoá vật chất
và năng lượng” – Sinh học 11 nâng cao, tại trường THPT Thái Phiên trên 4 lớp: 11/4, 11/6
(nhóm TN) và 11/2, 11/8 (nhóm đối chứng)
e. Phƣơng pháp xử lí số liệu.
- Sử dụng PP Toán thống kê trong Sinh học
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 7 Đại học Đà Nẵng năm 2010
513
2.2. Kết quả và biện luận
2.2.1. Kết quả điều tra về thực trạng dạy - học Sinh học ở các trường phổ thông thành phố
Đà Nẵng.
+ Đa số các GV đã được tiếp cận với PP Grap, có chung nhận xét là PP này có hiệu
quả tốt
+ Một số ít GV chưa nghe đến hoặc chỉ mới nghe qua, mong muốn được tiếp cận PP
Grap.
+ GV ở các trường THPT đều rất muốn được cung cấp tài liệu về PP Grap.

514
: Khối lượng nước trong cơ thể
tăng, sẽ xuất hiện những kích thích
gì?
,: Các bộ phận điều khiển sẽ kích
thích cơ quan đáp ứng nào? Bằng
cách nào? Kết quả đáp ứng ra sao?
- Kết quả lập được như Grap hình
bên.
Ví dụ 1: Sử dụng Grap trong khâu
củng cố bài 20: Cân bằng nội môi.
- GV: cho Grap cân bằng nội môi ở
dạng điền khuyết:
- GV nêu câu hỏi gợi ý cho HS hoàn
thành.
 - : Để đảm bảo cân bằng nội môi
có những cơ chế điều hòa chủ yếu
nào?
 - : Kể tên các cơ quan, hệ cơ
quan tham gia tham gia trong các cơ
chế điều hòa đó.
 - 11: Vai trò của các cơ quan, hệ cơ
quan trong các cơ chế điều hòa?
- GV nêu đáp án: hình Grap ở dưới.

1.75
28.36
2
TN
106
7.23 0.17
1.71
23.65
0.93
4.09
ĐC
104
6.3 0.18
1.83
29.05
Tổng
hợp
TN
212
7.15 0.12
1.70
23.78
0.91
5.35
ĐC
208
6.24 0.12
1.79
28.69
Qua bảng số liệu thống kê ở bảng 3.5 cho thấy:

35
44
46
43
9
Tần suất
CD
0
0.014
0.019
0.028
0.104
0.165
0.208
0.217
0.203
0.042

ĐC
Tần số
0
7
9
15
38
46
40
31
18
4

Lớp
Số bài
Yếu, kém (%)
Trung bình (%)
Khá (%)
Giỏi (%)
1
TN
106
5.66
28.30
44.34
21.70
ĐC
104
15.38
41.35
33.65
9.62
2
TN
106
6.60
25.47
40.57
27.36
ĐC
104
14.42
39.42

Đề xuất một số biện pháp sử dụng và hình thức tổ chức hoạt động học tập theo PP
Grap.
Thiết kế được 2 giáo án mẫu (bài 1, bài 20)
Chứng minh tính hiệu quả của việc sử dụng PP Grap.

Đồ thị 2.2. Biểu diễn kết quả phân phối tần suất
theo xếp loại trình độ HS qua 2 bài kiểm tra

- Nhận xét:
Qua bảng 2.3 và đồ thị 2.2
cho thấy, tỉ lệ % điểm khá, giỏi
nhóm TN luôn có tỉ lệ cao hơn lớp
ĐC đặc biệt là tỉ lệ % điểm giỏi.
Chứng tỏ khả ăng lĩnh hội kiến thức
của nhóm TN cao hơn nhóm ĐC.
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 7 Đại học Đà Nẵng năm 2010
517

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] TS. Nguyễn Phúc Chỉnh (2005), Phương pháp Grap trong dạy học Sinh học, NXB
Giáo Dục.
[2] Nguyễn Thị Nguyệt (2005), Giáo dục học II, Đà Nẵng.
[3] Đỗ Thị Trường (2007), Chuyên đề tổ chức hoạt động học tập trong dạy học Sinh học
ở trường trung học phổ thông, Đà Nẵng.
[4] Đỗ Thị Trường (2008), Bài giảng lý luận dạy học Sinh học – phần đại cương, Đà
Nẵng.
[5] Đỗ Thị Trường (2009), Chuyên đề phát triển các phương pháp dạy học tích cực trong
dạy học Sinh học ở trường THPT, Đà Nẵng.