TỔ CHỨC SINH HOẠT NGOẠI KHÓA
Trong hoạt động TỔ VĂN I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Trong hoạt động của tổ bộ môn Văn, ngoài chức năng tổ chức việc thực hiện chương
trình chính khóa, cần phải có những hoạt động ngoại khóa hỗ trợ nhằm hướng tới việc nâng
cao hiệu quả giảng dạy bộ môn. Đó là việc tạo những môi trường sinh hoạt thực tế sinh động
để học sinh có cơ hội kiểm tra, vận dụng kiến thức, kỹ năng và năng lực của mình một cách
hứng thú, vui tươi phù hợp đặc trưng bộ môn – môn học gắn liền đời sống văn hóa, xã hội.
Là một sinh hoạt quan trọng cần thiết nhưng do không có tính chất pháp chế như
chương trình giảng dạy cho nên việc tổ chức ngoại khóa hoàn toàn phụ thuộc vào sự tùy tiện
của mỗi trường. Riêng tổ Văn trường THPT Châu Văn Liêm đã cố gắng sinh hoạt ngoại
khóa nhiều năm và thấy được kết quả rất tốt.
II. CƠ SỞ CỦA VẤN ĐỀ :
Tổ chức sinh hoạt ngoại khóa bộ môn Văn trong hoạt động Tổ cần phải nhằm vào
mục đích đáp ứng yêu cầu giáo dục của bộ môn và việc gắn liền với đời sống xã hội, cụ thể
là :

- Củng cố và nâng cao kiến thức văn học để hiểu tốt một chân dung văn học, một
giai đoạn, một xu hướng văn học … phục vụ cho yêu cầu thi cử, cảm thụ, thưởng thức văn
chương … Với hình thức tổ chức thực hiện như tổ chức ôn tập, triển lãm chân dung văn học,
thi tìm hiểu.
- Rèn luyện các năng lực tư duy và sử dụng ngôn ngữ để nói, viết với hình thức tổ
chức hội thảo, thi hùng biện, sáng tác thơ văn, bình thơ …
- Diễn xướng, thể hiện tác phẩm văn học (sinh hoạt câu lạc bộ văn học : diễn kịch,
hát, ngâm thơ, ca múa …)
* Tổ chức sinh hoạt ngoại khóa nhằm mục đích phát huy tính tích cực học tập của
học sinh; tinh thần tự học và phát huy năng lực, năng khiếu, nâng cao khả năng hiểu biết
cảm thụ văn chương.

- Kết hợp với sinh hoạt kỷ niệm những ngày lễ lớn : 50 năm chiến thắng Điện Biên,
30 năm ngày Giải phóng miền Nam.
- Tổ chức : Phối hợp với các tổ có môn thi như Toán, Hóa (tối đa 3 môn)
Hình thức thi kiến thức và kỹ năng giải bài tập nhỏ.
Nội dung chương trình ôn thi TNPTTH với chủ đề “Hành quân về Điện Biên”
(năm 2004). Cuộc thi chia 3 chặng :
* Chặng 1 : Tập kết, xuất kích : 90đ (10đ x 3 học sinh x 3 môn)
1 lớp tham gia 3 học sinh cho 3 môn Văn, Toán, Hóa (được bóc số theo thứ tự danh
sách lớp)
- Mỗi học sinh sẽ trả lời nhanh 3 câu hỏi cho 1 môn trong 1 phút.
- Lần lượt từng môn cho các môn lớp 12. Hết môn Văn tới môn Toán, môn Hóa …
* Chặng 2 : Tiến quân : 60 điểm (3 môn x 20 đ)
Mỗi lớp 2 học sinh (gọi theo danh sách lớp) thực hiện câu hỏi bài tập trên bảng theo
yêu cầu, thời gian 5 phút (1 vòng cho 1 môn)
* Chặng 3 : Xung phong, chiếm lĩnh trận địa : 120đ (20đx3câux2vòng)

- Hình thức : thi chạy tiếp sức. Mỗi lớp cử 1 học sinh nhận đề và cờ lên bảng – giải
bài tập xong quay về trao cờ cho học sinh thứ hai lên nhận đề môn khác và lên bảng giải bài
tập …
- Thực hiện 2 vòng các môn trong vòng 15 phút
- Tổng số điểm tối đa về đích là : 210 điểm
- Lớp dẫn đầu sẽ được trao cờ Quyết thắng vẫy trên nắp hầm tướng De Castrie.
- Kết quả : Học sinh có điều kiện rà soát lại kiến thức để xem lại việc học, không khí
thi đua sôi nổi. Chương trình văn nghệ với các bài hát kháng chiến thời chống Pháp đan xen
góp phần tạo thêm sự hào hứng, phấn khích.
3/ Triển lãm chân dung văn học : NGUYỄN DU & TRUYỆN KIỀU
- Mục đích yêu cầu : Nguyễn Du là một tác giả lớn trong văn học nhưng với số tiết
dạy 8 tiết của phân phối chương trình chưa giúp học sinh đi sâu vào tác giả tác phẩm, hoạt
động ngoại khóa sẽ cung cấp cho các em điều kiện hiểu thêm.
- Đối tượng học sinh khối 10

nước, về mùa Xuân, những tấm gương người tốt việc tốt … khơi sâu những chất liệu lấy từ
đời sống thực trên sinh hoạt riêng của cá nhân, tập thể lớp. Mỗi tờ bào là một góc sinh hoạt,
một sân chơi và học tập thể hiện chân dung của lớp với những hình ảnh thầy cô kính yêu và
bạn bè thân thương.
* Thể loại đề tài : Truyện, thơ, tùy bút, phóng sự, tản văn, các bài phỏng vấn, tin tức
thời sự, các mục vui chơi giải trí (kịch, nhạc, tranh vẽ, ô chữ, đố vui …)
* Hình thức trình bày : Mỗi lớp thực hiện một tờ đặc san 20-11 trên khổ giấy A4 :
viết tay hoặc in đóng thành tập (không làm hình thức báo tường vì không lưu giữ bảo quản
được). Để thực hiện tốt tờ báo, mỗi lớp thành lập một Ban biên tập, các nhóm bút, phân công
viết bài, trang trí, chép bài, phỏng vấn … hoàn thành đúng thời hạn 15-11 tham dự giải. Ban
giám khảo công bố và phát các giải thưởng tập thể và cá nhân trong ngày lễ 20-11.
* Báo Xuân : Tập hợp những bài viết tốt trong đặc san 20-11 của các lớp và một số
bài khác cần thiết thành tuyển tập Xuân, phát hành vào đúng dịp tết.
* Kết quả : Phong trào sáng tạo được đẩy mạnh, nhiều học sinh có năng khiếu có
điều kiện phát triển, nhà trường trở thành một vườn ươm, hình thành nhiều nhóm sáng tác,

câu lạc bộ văn học hoạt động thường xuyên, các “tác phẩm” được giới thiệu trên báo, trên
góc sinh hoạt câu lạc bộ hoặc trên các báo Mực Tím, Ao Trắng, hoặc dự thi giải văn chương
Thủ Khoa Nghĩa.
5/ Tổ chức trình diễn tác phẩm văn học trong nhà trường :
* Mục đích yêu cầu : Cho học sinh có điều kiện tự thể hiện và thưởng thức những
tác phẩm văn học, do đó hứng thú học tập bộ môn được nâng cao.
* Các hình thức và thời điểm tổ chức :
- Diễn ngâm những bài thơ hay (theo chủ đề tổ chức), ca hát (bài thơ được phổ
nhạc), hoạt cảnh, múa, diễn kịch (trích đoạn tác phẩm văn học : Chí Phèo, Số đỏ, Rừng Sà
nu, Hồi trống cổ thành, Tây du ký, Tắt đèn, Am mưu và ái tình …)
- Có thể tổ đăng ký tổ chức hoặc kết hợp với nhà trương trong hoạt động chào mừng
những ngày lễ lớn – liên hoan văn nghệ chào mừng ngày lễ nhà giáo 20-11, đêm lửa trại 26-
3 ngày thành lập Đoàn, hoặc đêm Nguyên tiêu.
* Cách tổ chức : Tổ lên kế hoạch cho học sinh các lớp đăng ký tham gia. Giáo viên

- Qua sinh hoạt ngoại khóa, giáo viên có điều kiện rà soát hiệu quả giảng dạy và phát
hiện những học sinh có năng lực, năng khiếu về nhiều mặt để bồi dưỡng, hướng dẫn.
- Sinh hoạt ngoại khóa của tổ là hoạt động ở tầm “vĩ mô” nên huy động được sự
tham gia nhiều người, nhờ Ban giám hiệu, giáo viên, học sinh và các bộ phận khác trong
trường nên hiệu quả hoạt động rất cao rất hứng thú, không thể thiếu được trong việc giáo dục
ngày nay.
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
- Hoạt động ngoại khóa cần đưa vào kế hoạch hoạt động chung của tổ được xây
dựng từ đầu năm học, được Ban giám hiệu duyệt để có thể chủ động chuẩn bị trước về nhiều
mặt như cơ sở vật chất, kinh phí, chương trình, đối tượng tham gia.
- Cần xây dựng được một tập thể Tổ đoàn kết, nhiệt tình và có tinh thần vì học sinh
để có thể tích cực tham gia hoạt động.
- Nếu có thể xây dựng được nguồn quỹ, nguồn tài trợ thì hoạt động sẽ tốt hơn và có
thể phát triển thêm hoạt động như đưa học sinh tham quan du lịch, dã ngoại, sinh hoạt giao
lưu, mời khách nói chuyện chuyên đề …

Trong quá trình thực hiên hoạt động ngoại khóa, chúng tôi vừa làm và cũng vừa học
tập thêm kinh nghiệm sáng tạo của các trường bạn để hoạt động tổ ngày càng mạnh hơn.
Mỹ Luông, ngày 10 tháng 3 năm 2005
Người viết

Nguyễn Văn Đằng