ĐỀ TÀI : XÂY DỰNG KHẢ NĂNG TỰ QUẢN CỦA HỌC SINH
TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP-DẠY NGHỀ

I./ ĐẶT VẤN ĐỀ
1) Lý do chọn đề tài :
Trong những năm học gần đây, quy mô đào tạo của nhà trường không ngừng
tăng lên. Lực lượng giáo viên được bổ sung nhiều, song lực lượng giáo viên này trẻ,
mới ra trường chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy và công tác chủ nhiệm lớp
Qua thực tế công tác quản lý giáo dục và đào tạo tại trường Trung học kinh tế –
kỹ thuật An Giang tôi ghi nhận được nhiếu ý kiến của giáo viên chủ nhiệm xung
quanh công tác chủ nhiệm : Một số ý kiến cho rằng, khoảng thời gian dành cho công
tác chủ nhiệm không đủ để giải quyết hết tất cả các công việc thuộc chức năng như :
Tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số, chấm điểm rèn luyện, tổ chức tham gia các phong trào, tổ
chức quản lý chất lượng học tập, giáo dục cá biệt …. . Chính vì thế, người giáo viên
chủ nhiệm luôn đối diện với áp lực cao trong công tác quản lý, giáo dục học sinh. Mặt
khác, có tình trạng giáo viên chủ nhiệm chưa đảm nhận đầy đủ công việc thuộc phạm
vi trách nhiệm của mình nên thiếu hẳn sự kiểm tra, giúp đỡ học sinh mà mình đang
chủ nhiệm (chủ yếu là các giáo viên mới ra trường).
Với thực trạng đã nêu trên : Một bên là yêu cầu cao về công tác quản lý, giáo
dục học sinh của nhà trường; một bên là thực tiễn diễn ra đối với công tác quản lý và
giáo dục học sinh của giáo viên chủ nhiệm chưa đáp ưúng được yêu cầu .Để giải quyết
mâu thuẫn này đòi hỏi phải “xây dựng khả năng tự quản của học sinh”. Song đây là
vấn đề vô cùng khó khăn cả trong nhận thức và hoạt động thực tiễn.
2) Mục đích của đề tài :
Xây dựng khả năng tự quản của học sinh giúp cho giáo viên chủ nhiệm có được

chủ nhiệm phân công cũng chần chừ, kéo dài thời gian, thực hiện qua loa chiếu lệ .

Trong quá trình giáo dục và đào tạo, Nhà trường phải tuân thủ đúng quy chế,
quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo như : Quy chế “Kiểm tra, thi, xét lên lớp và công
nhận tốt nghiêp “ ; quy chế rèn luyện … Chính vì thế tôi cho rằng loại ý kiến thứ nhất
không thể chấp nhận được vì không có cơ sở pháp lý; ngược lại loại ý kiến thứ hai
cũng không thể thực hiện được trong thực tế . Nếu thực hiện như loại ý kiến thứ 2 thì
giáo viên chủ nhiệm chỉ tập trung vào công tác chủ nhiệm mà không còn thời gian cho
nghiên cứu và giảng dạy. Mặt khác, tạo cho học sinh tính ỷ lại. thụ động trong quá
trình học tập , rèn luyện và hoạt động các phong trào.
Nhiệm vụ đặt ra cho chúng ta là phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh để
đào tạo các em thành người thanh niên vừa hồng, vừa chuyên, góp phần xây dựng đất
nước trong tương lai . Do đó, một mặt chúng ta phải đề ra những giải pháp phù hợp để
thực hiện các quy chế, quy định của cấp trên; mặt khác phải phát huy khả năng tự quản
của các em trong quá trình thực hiện các quy chế, quy định này một cách tự giác, tiến
tới hình thành ở các em khả năng tự giải quyết mọi vấn đề của mình một cách có tổ
chức . Chính từ đây sẽ xuất hiện những thủ lĩnh thanh niên, những đoàn viên ưu tú giới
thiệu cho Đảng .

Thực tiễn cho thấy, để xây dựng khả năng tự quản của học sinh không phải là
công việc dễ dàng để có thể thực hiện một sớm, một chiều. Muốn thành công người
giáo viên chủ nhiệm phải tốn rất nhiều công sức, nhất là trong giai đoạn đầu; một khi
đã xây dựng được khả năng tự quản, vẩn còn phải tiếp tục theo dõi, giúp đỡ, bồi
dưỡng để các em ngày càng vững vàng hơn trong công tác, học tập. Điều này có ý

Ở giai đoạn 1, sau khi đã phân công ban cán bộ lớp, giáo viên chủ nhiệm tập
trung ban cán bộ lớp hương dẫn các em lập kế hoạch tổ chức buổi sinh hoạt lớp theo
đúng các yêu cầu mà nhà trường đề ra, hướng dẫn các em thực hiện các loại báo cáo
đối
với giáo viên chủ nhiệm, đối với Phòng Công tác học sinh, hướng dẫn ghi biên bản
một buổi sinh hoạt lớp.
Đến tiết sinh hoạt chủ nhiệm, giáo vên chủ nhiệm thực hiện buổi sinh hoạt mẫu
để ban cán bộ lớp học tập. Giáo viên chủ nhiệm cũng nói rõ đây là buổi sinh hoạt mẫu
để các em tham khảo và học tập, các tiết sau ban cán bộ lớp sẽ tự tổ chức thực hiện .
Đến các tiết sinh hoạt chủ nhiệm tiếp theo giáo viên chủ nhiệm yêu cầu ban cán
bộ lớp chủ trì buổi sinh hoạt, giáo viên chủ nhiệm chỉ theo dõi, hướng dẫn, nhắc nhở
và uốn nắn những sai sót. Cuối buổi sinh hoạt, giáo viên chủ nhiệm rút kinh nghiệm
buổi sinh hoạt, rút ra những thiếu sót cần được bổ sung cho các buổi sau.

Giai đoạn 2 : Thay thế, củng cố và phát triển
Sau giai đoạn 1, người giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững được tình hình mọi
mặt của lớp; từ đó, trong trường hợp cần thiết, giáo viên chủ nhiệm có thể cho các em
bầu lại ban cán bộ lớp, cơ cấu tổ, nhóm … . Khi đã ổn định tổ chức xong, người thầy
tiếp tục đào tạo khả năng tự quản của ban cán bộ lớp nhưng ở mức cao hơn .Lúc bấy
giờ giáo viên chủ nhiệm vẫn thường xuyên bám lớp nhưng để học sinh của mình tự tổ
chức, tự điều khiển, tự giải quyết các công việc của mình giáo viên chủ nhiệm chỉ
điều chỉnh, góp ý khi thật cần thiết và chỉ có tính chất gợi ý, hướng dẫn mà thôi. Sự
phát triển còn ở chỗ trong giai đoạn này, giáo viên chủ nhiệm tập cho học sinh cách
phối hợp nhịp nhàng và chặt chẽ giữa ban cán bộ lớp , hệ thống tổ nhóm với Chi
đoàn, các câu lạc bộ trong lớp, nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp của mọi lực lượng
trong lớp .
Ở giai đoạn này, giáo viên chủ nhiệm tiếp tục hướng dẫn ban cán bộ lớp, Ban


Đến giai đoạn này, các kỹ năng lãnh đạo của ban cán bộ, Ban chấp hành chi
đoàn đều được hình thành trọn vẹn, một số kỹ năng được nâng lên thành kỹ xảo. Giáo
viên chủ nhiệm chỉ cần nêu yêu cầu; thậm chí học sinh trong lớp tự nêu yêu cầu công
việc; tập thể lớp dưới sự lãnh đạo của Ban cán bộ lớp và hệ thống tổ trưởng sẽ tự vạch
kế hoạch thực hiện và định kỳ báo cáo với giáo viên chủ nhiệm của mình, sự phối hợp
giữa ban cán bộ lớp, ban chấp hành chi đoàn cũng trở nên chặt chẽ và nhịp nhàng hơn .
Ở giai đoạn này, giáo viên chủ nhiệm dù tốn rất ít công sức nhưng hiệu quả cao;
thậm chí một giáo viên chủ nhiệm có thể quản lý, chủ nhiệm đồng thời hai lớp.
Thời gian hoàn tất bốn giai đoạn nói trên tuỳ thuộc vào tình hình lớp và khả
năng của mỗi giáo viên chủ nhiệm, nhưng không nên vượt quá năm học đầu tiên. Sự
chủ động, tích cực ở mỗi giáo viên chủ nhiệm chính là nền tảng cho việc hình thành
và củng cố khả năng tự quản của mỗi học sinh .
III/ KẾT QUẢ CỦA VIỆC XÂY DỰNG TÍNH TỰ QUẢN CỦA HỌC
SINH
Xây dựng được khả năng tự quản của học sinh, chúng ta sẽ thu được một số kết
quả trong công tác quản lý và giáo dục học sinh. Cụ thể là :
Tạo được nề nếp học tập, rèn luyện của học sinh trong từng lớp , trong toàn
trường . Hạn chế được những vi phạm, nâng cao được chất lượng giáo dục và đào tạo
của Nhà trường . Xây dựng được khả năng tự quản của học sinh giúp cho giáo viên chủ nhiệm
không còn phải đối diện với những áp lực do công việc tổ chức, quản lý các hoạt động
của lớp mà trước đây khi học sinh chưa có khả năng tự quản .
Học sinh làm quen được với môi trường sinh hoạt giao tiếp nhiều mặt năng lực
tiềm tàng được phát huy, học sinh mạnh dạn và tự tin hơn .