Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
Tiờt 1: Phõn I: C HOC

Chng I: ễNG HOC CHT IấM
Bai 1: CHUYấN ễNG C
I. Muc tiờu.
a. Vờ kiờn thc
Trinh bay c cac khai niờm: chuyờn ụng, quy ao cua chuyờn ụng.
Nờu c nhng vi du cu thờ vờ: chõt iờm, võt lam mục, mục thi gian.
Phõn biờt c hờ toa ụ, hờ qui chiờu; thi iờm va thi gian (khoang thi gian).
b. Vờ ki nng
Trinh bay c cach xac inh vi tri cua chõt iờm trờn ng cong va trờn mụt mt phng; lam c cac
bai toan vờ hờ qui chiờu, ụi mục thi gian.
II. Chuõn bi.
Gv: Chuõn bi mụt sụ vi du thc tờ vờ xac inh vi tri cua mụt iờm ờ cho hs thao luõn.
III. Tụ chc hoat ụng day hoc.
1. ễn inh lp
2. Bai mi.
TG
Hoat ụng cua giao viờn Hoat ụng cua hoc sinh Nụi dung
10
15
- Lam thờ nao ờ biờt mụt võt chuyờn
ụng hay ng yờn?
- Lõy vi du minh hoa.
- Nh võy thờ nao la chuyờn ụng
c? (ghi nhõn khai niờm) cho vi du?
- Khi cõn theo doi vi tri cua mụt võt
nao o trờn ban ụ (vi du xac inh vi
tri cua mụt chiờc ụtụ trờn ng t
Cao Lanh ờn TP HCM) thi ta khụng

Hoat ụng 1: Tim hiờu khai niờm
chuyờn ụng c, chõt iờm, quy ao
- Chung ta phai da vao mụt võt nao
o (võt mục) ng yờn bờn ng.
- Hs t lõy vi du.
- HS phat biờu khai niờm chuyờn
ụng c. Cho vi du.
- Tng em suy nghi tra li cõu hoi
cua gv.
- Ca nhõn hs tra li. (da vao khai
niờm SGK)
- T cho vi du theo suy nghi cua ban
thõn.
- Hs hoan thanh theo yờu cõu C1.
- Hs tim hiờu khai niờm quy ao
chuyờn ụng.
Hoat ụng 3: Tim hiờu cach xac
inh vi tri cua võt trong khụng
gian
- Võt mục dung ờ xac inh vi tri
mụt thi iờm nao o cua mụt chõt
iờm trờn quy ao cua chuyờn ụng.
- Hs nghiờn cu SGK.
- Hs tra li theo cach hiờu cua minh
(võt mục co thờ la bõt ki mụt võt nao
ng yờn trờn b hoc di
sụng).
- Hs tra li.
I. Chuyn ụng c. Chõt iờm.
1. Chuyờn ụng c.

vuụng goc, iờm O la gục toa ụ.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
1
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
13
ụng, nờu i theo chiờu ngc lai la
i theo chiờu õm.
- Nh võy, nờu cõn xac inh vi tri
cua mụt chõt iờm trờn quy ao
chuyờn ụng ta chi cõn co mụt võt
mục, chon chiờu dng rụi dung
thc o khoang cach t võt o ờn
võt mục.
- Nờu cõn xac inh vi tri cua mụt
chõt iờm trờn mt phng ta lam thờ
nao? Muụn chi cho ngi th khoan
tng vi tri ờ treo mụt chiờc quat thi
ta phai lam (ve) thờ nao trờn ban
thiờt kờ?
- Muụn xac inh vi tri cua iờm M ta
lam nh thờ nao?
- Chu y o la 2 ai lng ai sụ.
- Cac em hoan thanh C3; gi y: co thờ
chon gục toa ụ trung vi bõt ky iờm
nao trong 4 iờm A, B, C, D ờ thuõn
li ngi ta thng chon iờm A lam
gục toa ụ.
- ờ xac inh vi tri cua mụt chõt iờm,
tuy thuục vao quy ao va loai chuyờn
ụng ma ngi ta co nhiờu cach chon

chiờu? Tai sao phai dung hờ quy
chiờu?
* HQC gụm võt mục, hờ toa ụ, mục
thi gian va ụng hụ. ờ cho n
gian thi:
HQC = Hờ toa ụ + ụng hụ
- Hs nghiờn cu SGK, tra li cõu hoi
cua gv?
- Chon chiờu dng cho cac truc Ox
va Oy; chiờu vuụn goc iờm M
xuụng 2 truc toa ụ (Ox va Oy) ta
c iờm cac iờm (H va I).
- Vi tri cua iờm M c xac inh
bng 2 toa ụ
x OH=
va
y OI=
- Chiờu vuụng goc iờm M xuụng 2
truc toa ụ ta c M (2,5; 2)
y
D C
M
y A M
x
x
Hoat ụng 4: Tim hiờu cach xac
inh thi gian trong chuyờn ụng

o thi gian. ờ o thi gian trụi
i kờ t mục thi gian bng mụt
chiờc ụng hụ.
2. Thi iờm va thi gian.
IV. Hờ quy chiờu.
HQC bao gụm võt lam mục, hờ
toa ụ, mục thi gian & ụng hụ.
6
Hoat ụng 5: Cung cụ, dn do
- Gv tom lai nụi dung chinh cua bai, c biờt la khai niờm hờ toa ụ & mục thi gian. Chu y cach chon hờ quy
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
2
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
chiờu, khi chon HQC nh noi ro HT & mục thi gian cu thờ.
- Vờ nha lam bai tõp, hoc ki phõn ghi nh va chuõn bi bai tiờp theo. (ụn lai kiờn thc vờ chuyờn ụng ờu)
IV. Rut kinh nghiờm.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
3
Gi¸o ¸n vËt lý 10 ban c¬ b¶n Ngµy so¹n: 24/08/2009
Tiết 2 Bài 2: CHỦN ĐỢNG THẲNG ĐỀU
I. Mục tiêu.
a. Về kiến thức
Nêu được định nghĩa của chủn đợng thẳng đều. Vận dụng được cơng thức tính quãng đường và
phương trình chủn đợng để giải các bài tập.
b. Về kĩ năng
Giải được các bài toán về chủn đợng thẳng đều ở các dạng khác nhau. Vẽ được đờ thị toạ đợ – thời
gian của chủn đợng thẳng đều, biết cách thu thập thơng tin từ đờ thị.

bình là giá trị đại sớ của vận tớc
trung bình.
- Chúng ta tiến hành lại TN ở L8,
dụng cụ TN gờm có những gì? tiến
hành TN ntn?
- Từ bảng sớ liệu đó các em hãy tính
tớc đợ trung bình trên từng đoạn
đường và trên cả đoạn đường? Nhận
xét kết quả đó?
- Chủn đợng của bánh xe trong TN
trên & các chủn đợng thường thấy
thì tớc đợ có thể thay đởi trong quá
trình chủn đợng. Tuy nhiên có
những chủn đợng tớc đợ chủn
đợng là khơng đởi trong śt quá
trình chủn đợng.
- Vậy chủn đợng đó là gì?
- Như thế nào là chủn đợng thẳng
đều?
- Chủn đợng có tớc đợ khơng đởi
nhưng có phương chủn đợng thay
đởi thì có thể coi đó là chủn đợng
đều được khơng? Ví dụ chủn đợng
của đầu kim đờng hờ.
- Quỹ đạo của chủn đợng này có
dạng ntn?
- Gv tóm lại khái niệm chủn đợng
thẳng đều.
+ Chủn đợng thẳng đều là chủn
Hoạt đợng 1: Ơn lại khái niệm về

- TL nhóm để trả lời các câu hỏi của
gv.
+ Chủn đợng thẳng đều là chủn
đợng có tớc đợ khơng đởi.
+ Chủn đợng thẳng đều là chủn
đợng trên đường thẳng có tớc đợ
khơng đởi
I. Chủn đợng thẳng đều.
1. Tớc đợ trung bình
=
Quãngđườngđiđược
Tốcđộtrungbình
Thờigianchuyểnđộng
tb
s
v
t
=
Đơn vị: m/s hoặc km/h …
2. Chủn đợng thẳng đều.
Chủn đợng thẳng đều là
chủn đợng có quỹ đạo là đường
thẳng & có tớc đợ trung bình như
nhau trên mọi quãng đường.
3. Quãng đường đi được trong
chủn đợng thẳng đều.
. .
tb
s v t v t
= =

trung vi chiờu (+) cua truc toa ụ
+ TH2: Chon iờm xuõt phat trung
vi gục toa ụ (x
0
= 0). Gục thi gian
(t = 0) la luc chõt iờm bt õu
chuyờn ụng, chiờu chuyờn ụng
trung vi chiờu (-) cua truc toa ụ.
- ờ biờu diờn cu thờ s phu thuục
cua toa ụ cua võt chuyờn ụng vao
thi gian, ngi ta co thờ dung ụ thi
toa ụ thi gian.
- Phng trinh (2) co dang tng t
ham sụ nao trong toan ?
- Viờc ve ụ thi toa ụ thi gian
cua chuyờn ụng thng ờu cung
c tiờn hanh tng t.
- Gi y: Phai lõp bang (x, t) va nụi
cac iờm xac inh c trờn hờ truc
toa ụ co truc hoanh la truc thi gian
(t), con truc tung la truc toa ụ (x)
+ ụ thi thu c ta co thờ keo dai
vờ 2 phia.
- T ụ thi toa ụ thi gian cua
chuyờn ụng thng ờu cho ta biờt
c iờu gi?
- Nờu ta ve 2 ụ thi cua 2 chuyờn
ụng thng ờu khac nhau trờn cung
mụt hờ truc toa ụ thi ta co thờ phan
oan gi vờ kờt qua cua 2 chuyờn

+ Ve hờ truc toa ụ xOy, xac inh vi
tri cua cac iờm trờn hờ truc toa ụ
o. Nụi cac iờm o vi nhau
- Cho ta biờt s phu thuục cua toa
ụ cua võt chuyờn ụng vao thi
gian.
- Hai chuyờn ụng nay se gp nhau.
- Chiờu lờn hai truc toa ụ se xac
inh c toa ụ va thi iờm cua 2
chuyờn ụng gp nhau
quang ng i c s ti lờ thuõn
vi thi gian chuyờn ụng t.
II. Phng trinh chuyờn ụng
va ụ thi toa ụ thi gian cua
chuyờn ụng thng ờu.
1. Phng trinh chuyờn ụng
thng ờu.
0 0
.x x s x v t
= + = +
2. ụ thi toa ụ thi gian cua
chuyờn ụng thng ờu.
10 Hoat ụng 4: Cung cụ, dn do.
- Gv tom lai nụi dung toan bai.
- Chuyờn ụng thng ờu la gi? Nờu cụng thc tinh quang ng i c va pt chuyờn ụng cua chuyờn ụng
thng ờu?
- Vờ nha hoc bai, lam bai tõp trong SGK + SBT va chuõn bi bai tiờp theo.
IV. Rut kinh nghiờm.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
5

oan ng, do o du bõt ky vi tri
nao ta cung biờt xe i nhanh hay
chõm. Tuy nhiờn trong nhiờu trng
hp, chuyờn ụng thng nhng
khụng ờu (VD: banh xe ln trờn mt
phng nghiờng). Võy lam thờ nao ờ
biờt chuyờn ụng o la chuyờn ụng
gi? võn tục mụi thi iờm xac inh
la bao nhiờu? Gia tri o cho ta biờt
iờu gi?
- Muụn võy ta phai dung khai niờm
võn tục tc thi? Võy võn tục tc
thi la gi?
- Mụt võt ang chuyờn ụng thng
khụng ờu, muụn biờt tai iờm M
nao o xe ang chuyờn ụng nhanh
hay chõm thi ta phai lam gi?
- Tai sao phai xet quang ng võt i
trong khoang thi gian rõt ngn
t
?
Co thờ ap dung cụng thc nao ờ tinh
võn tục?
- Võn tục tc thi c tinh bng
cụng thc nao? Y nghia cua no?
- Võn tục tc thi co phu thuục vao
viờc chon chiờu dng cua hờ toa ụ
hay khụng?
- Cac em hoan thanh C1.
+ Gi y: chung ta co thờ tim quang

ụng nhanh hay chõm.
- Co phu thuục
- Ca nhõn hoan thanh C1
- Hs oc SGK rụi tra li cõu hoi cua
gv.
I. Võn tục tc thi. Chuyờn ụng
thng biờn ụi ờu.
1. ụ ln cua võn tục tc thi.
s
v
t

=

(1) goi la ụ ln cua võn
tục tc thi cua võt tai mụt iờm.
+ Cho ta biờt tai iờm o võt
chuyờn ụng nhanh hay chõm.
2. Vect võn t ục tc thi.
Vect võn t ục tc thi cua 1 võt tia
mụt iờm la mụt vect co gục tai
võt chuyờn ụng, co hng cua
chuyờn ụng va co ụ dai ti lờ vi
ụ ln cua VTTT theo mụt ti xich
nao o.
3. Chuyờn ụng thng biờn ụi
ờu.
- Trong chuyờn ụng thng biờn
ụi ờu, ụ ln cua võn tục tc thi
hoc tng ờu, hoc giam ờu theo

cua võn tục tc thi thay ụi nh thờ
nao trong qua trinh chuyờn ụng?
- Co thờ phõn chuyờn ụng thng
biờn ụi ờu thanh cac dang chuyờn
ụng nao?
- Gv tom lai khai niờm chuyờn ụng
thng biờn ụi.
* Chu y: Khi noi võn tục cua võt tai
vi tri hoc thi iờm nao o, ta hiờu
la võn tục tc thi.
- Tiờn hanh TN vi hon bi ln trờn
mang nghiờn. Lõy sụ liờu ờ tinh võn
tục tc thi tai mụt iờm bõt ky trờn
mang nghiờng.
- Cac em co nhõn xet gi vờ kờt qua
tinh c
- Cu thờ la võn tục tc thi tai cac
iờm khac nhau thi ntn?
- Gia tri nay luụn tng trong qua
trinh chuyờn ụng.
- ờ mụ ta tinh chõt nhanh hay chõm
cua chuyờn ụng thng ờu thi chung
ta dung khai niờm võn tục.
- ụi vi chuyờn ụng thng biờn
ụi thi co dung c khai niờm võn
tục ờ mụ ta tinh chõt nhanh hay
chõm cua chuyờn ụng khụng?
- Võy chung ta a vao mụt khai
niờm mi o la gia tục. Võy gia tục
c tinh nh thờ nao? (thao luõn

- Hs thao luõn ờ xõy dng biờu
thc cua gia tục.
0
v v v =
ụ biờn thiờn (tng)
võn tục.
0
t t t =
khoang thi gian
0
0
v vv
t t t

=

- Khụng nhin SGK, tõp trung nhom
thao luõn.
Võy:
v
a
t

=

(2) Gia tục cua
chuyờn ụng la ai lng xac inh
bng thng sụ gia ụ biờn thiờn
võn tục va khoang thi gian võn tục
tai vi tri hoc thi iờm nao o, ta

thi gian. Co n vi la m/s
2
.
b. Vect gia tục.
Vi võn tục la ai lng vect nờn
gia tục cung la ai lng vect.
0
0
v v
v
a
t t t


= =

r r
r
r

0
v
r

v
r

0
v
r

tục trong chuyờn ụng thng nhanh
dõn ờu.
- Thao luõn ờ xõy dng cụng thc
võn tục trong chuyờn ụng thng
nhanh dõn ờu.
- Võy chung ta co thờ biờu diờn võn
tục tc thi cua CTND bng ụ
thi c khụng? Co dang nh thờ
nao?
- Chung ta s ụng hờ truc toa ụ
nh thờ nao?
- Tng t nh bai trc cac em vờ
nha t ve ụ thi biờu diờn s biờn
thiờn cua võn tục tc thi theo thi
gian. Rụi hoan thanh C3
- Hay cho biờt cụng thc tục ụ trung
binh trong chuyờn ụng?
- ụi vi CTND, vi ụ ln võn
tục tng ờu theo thi gian, nờn
ngi ta chng minh c cụng thc
tinh tục ụ trung binh:
0
2
tb
v v
v
+
=
- Kờt hp vi cụng thc võn tục cac
em co thờ tim ra cụng thc tinh

phng, chiờu vi
v
r
, nờn no cung
phng, chiờu vi vect võn tục.
0
v
r

v
r

0
v
r

a
r

v
r
0
0
v v
v
a
t t t


= =

0
v v
a
t

=
suy ra
0
v v at
= +
(3) goi la cụng thc
tinh võn tục. Cho ta biờt võn tục cua
võt nhng thi iờm khac nhau.
- S dung hờ truc toa ụ co truc tung
la võn tục, truc hoanh la thi gian.
- Tng em hoan thanh C3
Hoat ụng 5: Xõy dng cụng thc
tinh quang ng i trong
CTND va mụi quan hờ a, v, v
0
, s
tb
s
v
t
=
0
2
tb
v v

v
a
t t t


= =

(*)
+ Ta lõy gục thi gian thi iờm
t
0
(t
0
= 0)
t t
=
+ Thay vao (*):
0
v v
a
t

=
suy ra
0
v v at
= +
(3) goi la cụng thc
tinh võn tục. Cho ta biờt võn tục
cua võt nhng thi iờm khac

2
0
1
2
s v t at
= +
(4) goi la
cụng thc tinh quang ng i
c cua CTND
4. Cụng thc liờn hờ gia gia tục,
võn tục, quang ng i c
cua CTND.
T (3) va (4) ta suy ra:
2 2
0
2v v as
=
(5)
5 Hoat ụng :Cung cụ, dn do.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
8
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
- Viờt cụng thc võn tục tc thi cua võt chuyờn ụng tai 1 iờm trờn quy ao? Vect VTTT tai 1 iờm trong
chuyờn ụng thng c xac inh nh thờ nao?
- Cho biờt khai niờm cua chuyờn ụng thng biờn ụi? CTND?
- Viờt cụng thc tinh võn tục, gia tục, quang ng i c va mụi quan hờ gia chung trong CTND?
- Vờ nha lam BT va chuõn bi tiờp phõn con lai cua bai.
IV. Rut kinh nghiờm.
ờu cac em hay nghiờn cu SGK, t
o lõp nờn PT chuyờn ụng cua
CTND.
- Chu y chung ta chi cõn thay cụng
thc tinh quang ng i cua
CTND vao pt chuyờn ụng tụng
quat.
- Chung ta i xet tiờp dang th 2 cua
chuyờn ụng thng biờn ụi ờu o
la chuyờn ụng thng chõm dõn ờu
(CTCD).
- Trong phõn nay cac em t nghiờn
cu, vi tng t nh trong chuyờn
ụng thng nhanh dõn ờu.
- Chu y vect gia tục trong chuyờn
ụng chõm dõn ờu nh thờ nao vi
cac vect võn tục?
- ụ thi võn tục thi gian trong
CTCD co iờm gi giụng & khac
vi CTND?
- Cõn chu y gi khi s dung biờu thc
tinh quang ng & pt chuyờn ụng
trong CTCD?
- C6: Cho hon bi ln xuụng mụt
mang nghiờng nhn, t dục va
phai. Hay xõy dng phng an
nghiờn cu xem chuyờn ụng cua
hon bi co phai la CTND hay
khụng? (chu y chi co thc ờ o ụ
dai va ụng hụ o thi gian).

Suy ra:
2
0 0
1
2
x x v t at
= + +
(6)
Hoat ụng 2: Tim hiờu cac c
iờm cua chuyờn ụng thng
chõm dõn ờu.
- Hs t nghiờn cu SGK.
- Vect gia tục trong CTCD
cung phng, ngc chiờu vi cac
vect võn tục.
- La ng thng xiờn xuụng.
- Gia tục se ngc dõu vi v
0
Hoat ụng 3: Nghiờn cu thc
nghiờm mụt chuyờn ụng thng
nhanh dõn ờu
- Tng ca nhõn suy nghi tim phng
an.
- Chon x
0
= 0 va v
0
= 0
- o quang ng (dung thc); o
khoang thi gian ờ i hờt quang

2
s v t at= +
Suy ra:
2
0 0
1
2
x x v t at
= + +
(6)
III. Chuyờn ụng thng chõm
dõn ờu.
1. Gia tục cua chuyờn ụng thng
chõm dõn ờu.
a. Cụng thc tinh gia tục
0
0
v v
v
a
t t t


= =

b. Vect gia tục
0
0
v v
v

thng chõm dõn ờu.
a. Cụng thc tinh võn tục.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
10
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
- Gv tiờn hanh TN cho hs quan sat,
mụi quang ng khac nhau chung
ta o c khoang thi gian la khac
nhau. (mụi quang ng tiờn hanh
o 3 lõn)
- Hng dõn hs hoan thanh C7 (tinh
quang ng ma xe ap i c t
luc bt õu ham phanh ờn luc dng
hn)
- Chung ta ap dung cụng thc tinh
quang ng i c.
ng o.
- o va thu thõp sụ liờu ờ tinh toan.
- Ca nhõn hs hoan thanh.
Ta co:
2
0
1
2
s v t at
= +
Thi gian t luc ham phanh ờn luc
dng hn la:
0
v v at

i c va phng trinh chuyờn
ụng cua chuyờn ụng thng
chõm dõn ờu.
a. Cụng thc tinh quang ng i
c.
2
0
1
2
s v t at
= +
b. Phng trinh chuyờn ụng.
2
0 0
1
2
x x v t at
= + +
5 Hoat ụng :Cung cụ, dn do.
- Trong chuyờn ụng thng chõm dõn ờu vect gia tục nh thờ nao vi cac vect võn tục? ụ thi võn tục thi
gian trong chuyờn ụng thng chõm dõ ờu co dang nh thờ nao?
- Vờ nha lam tõt ca cac bai tõp trong SGK - SBT (t bai 1- bai 3) tiờt sau chung ta cha bai tõp.
IV. Rut kinh nghiờm.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
11
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
Tiờt 5 BAI TP

(chõm) dõn ờu (gia tục nh thờ nao
vi võn tục)? ụ thi võn tục thi
gian trong chuyờn ụng thng nhanh
(chõm) dõn ờu co gi khac nhau?
- Mụi liờn hờ gia gia tục, võn tục,
quang ng i c trong
CTND nh thờ nao?
- Phng trinh chuyờn ụng trong
chuyờn ụng thng nhanh (chõm)
dõn ờu co dang nh thờ nao?
- Chung ta lõn lt giai mụt sụ bai
tõp trong SGK (gv chi hng dõn, hs
lờn bang giai).
- Goi hs oc bai 9 trang 15 SGK, ca
lp chu y lng nghe ờ chung ta tom
tt va phõn tich ờ bai.
*Gi y:
- 2 xe chuyờn ụng nh thờ nao?
- Xuõt phat tai mõy iờm?
- Gục toa ụ trung vi iờm A thi x
0
= ?
- T o ap dung cụng thc tinh
quang ng va pt chuyờn ụng cho
2 xe.
- n vi cua s, x, t nh thờ nao?
Hoat ụng 1: ễn lai kiờn thc co
liờn quan.
- Hs ục lõp suy nghi ờ tra li.
. .

2
x x v t at= + +
Hoat ụng 2: Võn dung ờ giai
mụt sụ bai toan c trng cho
tng loai chuyờn ụng.
- Ca nhõn hs oc.
Cho biờt O

A B (+)
x
oB
= 10km x
v
A
= 60km/h x
oB
v
B
= 40km/h
s
A
= ?;s
B
= ?; x
A
= ?; x
B
= ?
a. Lõy gục toa ụ tai A, thi gian la
luc bt õu xuõt phat nờn: x

s
A
= ?;s
B
= ?; x
A
= ?; x
B
= ?
Giai
a. Lõy gục toa ụ tai A, thi gian la
luc bt õu xuõt phat nờn: x
0A
=0; t
0
= 0
Cụng thc tinh quang ng i
c cua 2 xe lõn lt la:
. 60 ( )
. 40 ( )
A A
B B
s v t t km
s v t t km
= =
= =
Phng trinh chuyờn ụng cua 2 xe
la:
0
0

- Cac em oc bai 12 trang 22 SGK,
tõt ca chu y ờ tom tt, phõn tich ờ
bai.
* Gi y:
- Chung ta phai ụi cho cung n vi
(thi gian va võn tục).
- T o ap dung cụng thc gia tục,
quang ng i c va võn tục ờ
hoan thanh cac cõu hoi o.
- Trng hp nay võn tục luc õu v
0
=?
- Hng dõn hs lam thờm mụt sụ bai
tõp trong SGK, SBT nờu con thi
gian (kờ ca cac cõu hoi trc nghiờm).
0
0
. 60 ( )
. 10 40 ( )
A A A
B B B
x x v t t km
x x v t t km
= + =
= + = +
thi gian t c tinh bng gi (h)
b. ụ thi cua 2 xe:
c. Vi tri va thi iờm ờ 2 xe gp
nhau.
Khi 2 xe gp nhau thi chung co

v
s

=
ữ

; t = 1phut = 60s
a. Gia tục cua oan tau.
Goi thi iờm luc xuõt phat t
0
(t
0
=0).
0
2
0
11,11
0,158
60
v v
v m
a
t t t s



= = = =
ữ
16,67 11,11
30 ( )
0,185
t s

=
au 30 phut kờ t luc xuõt phat.
60 60.0,5 30 ( )
A
x t km= = =
t
ai iờm cach A la 30 km
Bai 12 trang 22 SGK
Cho biờt
t = 1phut; v = 40km/h; v
0
= 0
a = ?; s = ? t =? ờ v = 60km/h
Giai
40.1000
40
3600
km m
v
h s

= =
ữ ữ

11,11


b. Quang ng ma oan tau i
c trong 1 phut.
Ta co:
2
0
1
2
s v t at= +
( )
2
2
1 1
0,185. 60 333 ( )
2 2
s at m
= = =
c. Thi gian ờ tau at võn tục v =
60km/h. (v = 16,67m/s)
Ap dung cụng thc tinh võn tục
trong chuyờn ụng thng nhanh
dõn ờu.
0
0
'
'
v v
v v at t
a


1. ễn inh lp
2. Kiờm tra bai cu (5)
Chuyờn ụng nh thờ nao c goi la chuyờn ụng thng nhanh dõn ờu?
Hay cho biờt khai niờm gia tục trong chuyờn ụng thng biờn ụi ờu?
3. Bai mi.
TG
Hoat ụng cua giao viờn Hoat ụng cua hoc sinh Nụi dung
2
17
- Chung ta a biờt, cung mụt ụ
cao mụt hon a se ri xuụng õt
nhanh hn mụt chiờc la. Vi sao nh
võy? Co phai võt nng ri nhanh hn
võt nhe hay khụng? Chung ta cung
nhau nghiờn cu.
- Tha mụt võt t mụt ụ cao nao o,
no se chuyờn ụng khụng võn tục
õu, võt se chuyờn ụng xuụng di.
o la s ri t do cua võt.
- Chung ta tiờn hanh mụt sụ TN ờ
xem trong khụng khi võt nng luụn
ri nhanh hn võt nhe hay khụng?
- Biờu diờn TN cho hs quan sat.
+ Tha mụt t giõy & mụt hon soi
(nng hn giõy)
+ Nh TN 1 nhng vo t giõy lai Va
nen cht.
+ Tha 2 t giõy cung kich thc,
nhng 1 t ờ thng & mụt t vo
tron, nen cht.

+ Bi ri xuụng õt trc.
- Thao luõn nhom.
+ TN 1
+ TN 4
+ TN 3
+ TN 2
- Trong khụng khi thi khụng phai
luc nao võt nng cung ri nhanh hn
võt nhe.
- Hs thao luõn (nờu bo qua anh
hng cua khụng khi thi cac võt se
ri nhanh nh nhau).
I. S ri trong khụng khi & s
ri t do
1. S ri cua cac võt trong khụng
khi.
Trong khụng khi khụng phai luc
nao võt nng cung ri nhanh hn
võt nhe. Khụng khi la yờu tụ anh
hng ờn s ri cua cac võt trong
khụng khi.
2. S ri cua cac võt trong chõn
khụng (s ri t do)
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
14
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
13
- Cac em oc SGK phõn 2.
- õy la nhng TN mang tinh kiờm
tra tinh ung n cua gia thiờt trờn.

b. Kờt luõn.
S ri t do la s ri chi di tac
dung cua trong lc.
7 Hoat ụng :Cung cụ, dn do.
- Yờu tụ nao anh hng ờn s ri nhanh, chõm cua cac võt khac nhau trong khụng khi? S ri t do la gi?
- Vờ nha chuõn bi tiờp phõn con lai cua bai, xem trc cac bai tõp.
IV. Rut kinh nghiờm.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
15
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
Tiờt: 7 Bai 4: S RI T DO (tt)
I. Muc tiờu.
a. Vờ kiờn thc:
Trinh bay, nờu c vi du va phõn tich c khai niờm vờ s ri t do.
Nờu c nhng c iờm cua s ri t do va gia tục ri t do.
b. Vờ ki nng:
Giai c mụt sụ dang bai tõp n gian vờ s ri t do.
Phõn tich c hiờn tng xay ra trong cac TN vờ s ri t do (tiờn hanh c cac TN o nha). Phõn
tich c hinh anh hoat nghiờm ờ rut ra c iờm cua s ri t do.
II. Chuõn bi.
GV: Dung cu TN.
- Soi vi nhiờu kich c khac nhau, giõy phng nho, bia phng co khụi lng ln hn hon soi nho.
- Si dõy doi va mụt vong kim loai, tranh ve anh hoat nghiờm.
III. Tiờn trinh giang day.
1. ễn inh lp
2. Kiờm tra bai cu. (4)
Yờu tụ nao anh hng ờn s ri nhanh, chõm cua cac võt trong khụng khi? S ri t do la gi?

- Chu y chung ta chon 1 iờm trờn
viờn bi ờ xac inh vi tri.
- Cac em hay cho biờt cụng thc tinh
võn tục va quang ng i c
trong chuyờn ụng TND?
- ụi vi chuyờn ụng ri t do thi
co võn tục õu hay khụng? Khi o
cụng thc tinh võn tục va quang
ng i c trong chuyờn ụng
ri t do nh thờ nao?
+ Chu y: Gia tục trong s ri t do
c ki hiờu bng ch g (goi la gia
tục ri t do)
Hoat ụng 1: Nghiờn cu c
iờm cua chuyờn ụng ri t do.
- Hs thao luõn ờ tim ra phng an
thi nghiờm.
- Cung tiờn hanh TN vi Gv.
- Kờt luõn: Phng cua chuyờn ụng
ri t do la phng thng ng,
chiờu t trờn xuụng di.
- Chuyờn ụng ri t do la chuyờn
ụng thng nhanh dõn ờu.
Hoat ụng 2: Chng minh chuyờn
ụng ri t do la chuyờn ụng
thng nhanh dõn ờu.
- Tng cac nhõn oc SGK.
- Chuyờn ụng cua viờn bi khụng
phai la chuyờn ụng thng ờu. Vi
trong cung 1 khoang thi gian ma

cua dõy doi)
- Chiờu cua chuyờn ụng ri t do
la chiờu t trờn xuụng di.
- Chuyờn ụng ri t do la chuyờn
ụng TND.
- Cụng thc tinh võn tục:
v gt
=
g: goi la gia tục ri t do
- Cụng thc tinh quang ng i
c cua s ri t do:
2
1
2
s gt
=
2. Gia tục ri t do.
- Tai mụt ni nhõt inh trờn Trai
õt & gõn mt õt, cac võt ờu
ri t do vi cung mụt gia tục g.
- Tai nhng ni khac nhau gia tục
o se khac nhau.
- Nờu khụng oi hoi ụ chinh xac
cao chung ta co thờ lõy g=9,8m/s
2
hoc g = 10 m/s
2
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
16
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009


Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
17
Gi¸o ¸n vËt lý 10 ban c¬ b¶n Ngµy so¹n: 24/08/2009
Tiết: 8 Bài 5: CHỦN ĐỢNG TRÒN ĐỀU
I. Mục tiêu.
a. Về kiến thức:
Phát biểu được định nghĩa của chủn đợng tròn đều. Viết được cơng thức tính đợ lớn của tớc đợ dài và
trình bày được hướng của vectơ vận tớc của chủn đợng tròn đều.
Phát biểu được định nghĩa, viết được cơng thức và nêu được đơn vị của tớc đợ góc, chu kì, tần sớ trong
chủn đợng tròn đều.
Viết được cơng thức liên hệ giữa tớc đợ dài và tớc đợ góc.
Nêu được hướng của gia tớc trogn chủn đợng tròn đều và viết được cơng thức của gia tớc hướng tâm.
b. Về kĩ năng:
Chứng minh được các cơng thức (5.4; 5.5; 5.6; 5.7) cũng như sự hướng tâm của vectơ gia tớc.
Nêu được mợt sớ ví dụ về chủn đợng tròn đều. Giải được các bài tập đơn giản về chủn đợng tròn
đều.
c. Thái đợ:
II. Ch̉n bị.
GV: Đờng hờ (kim quay); quạt bàn; đĩa quay;…
III. Tiến trình giảng dạy.
1. Ởn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ. (4’)
- Nêu các đặc điểm của sự rơi tự do? Viết cơng thức tính vận tớc & quãng đường đi được của sự rơi tự
do?
3. Bài mới.
TG
Hoạt đợng của giáo viên Hoạt đợng của học sinh Nợi dung
2’
6’

đợng tròn đều?
- Trong chủn đợng thẳng đều
chúng ta dùng khái niệm nào để chỉ
tớc đợ nhanh hay chậm của chủn
đợng?
- Trong CĐTĐ quãng đường vật đi
được là đường tròn.vì vậy vận tớc
Hoạt đợng 1: Tở chức tình h́ng
học tập.
- Từng cá nhân suy nghĩ trả lời các
câu hỏi của gv.
- Hs lăng nghe để nhận thức được
vấn đề bài học.
Hoạt đợng 2: Tìm hiểu khái niệm
chủn đợng tròn đều.
- Từng cá nhân đọc SGK rời trả lời:
Chủn đợng tròn là chủn đợng
có quỹ đoạ là mợt đường tròn.
- VD: 1 điểm trên đầu cánh quạt,…
- Hs đọc SGK rời trả lời.
- HS nghiên cứu SGK rời trả lời:
Chủn đợng tròn đều là chủn
đợng có quỹ đạo tròn & có tớc đợ
trung bình trên mọi cung tròn là như
nhau.
- VD: chủn đợng của đầu kim
đờng hờ, 1 điểm trên đĩa tròn khi
quay ởn định,…
Hoạt đợng 3: Tìm hiểu khái niệm
tớc đợ dài.

.
Gv: ngun thä hoµi trêng thpt yªn thµnh 3
18
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
20
khụng nhng c trng cho mc ụ
nhanh hay chõm ma phai thờ hiờn
c s thay ụi vờ phng & chiờu
cua chuyờn ụng, nờn ngi ta a
ra khai niờm tục ụ dai.
- Chung ta co thờ ap dung cụng thc
trờn cho CT c khụng?
- Muụn ap dung c thi phai la thờ
nao?
- Võy theo phng an o thi tục ụ
dai c tinh nh thờ nao?
- Cac em tõp trung suy nghi ờ hoan
thanh C2(tinh tục ụ dai cua xe)
- Chu y: Ta xet mụt iờm trờn banh
xe, nờu banh xe ln c 1vong thi
iờm o i c oan ng ung
bng chu vi banh xe.
* Trong CT tục ụ dai cua võt la
khụng ụi.
- Nờu xem
s
nh mụt oan thng
thi tai mụi iờm khac nhau
s


OM?
- Nờu tục ụ dai cho biờt quang
ng i c trong mụt n vi thi
gian thi tục ụ goc cho chung ta biờt
iờu gi? co thờ tinh bng cụng thc
nao?
- Nờu goc


o bng n vi rõin
(rad) va thi gian o bng giõy (s) thi
tục ụ goc co n vi la gi?
- Cac em hay tinh tục ụ goc cua kim
giõy trong ụng hụ treo tng (C3)
- Trong VD trờn kim giõy quay 1
vong hờt 60s, ngi ta goi o la chu
ky cua kim giõy. Võy chu ky cua
CT la gi? c tinh bng cụng
thc nao?
- n vi cua chu ky la gi?
- Nờu chu ky cho biờt thi gian võt
quay c mụt vong thi ai lng co
- Khụng
- Hs nghiờn cu SGK ờ tim
phng an: chon khoang thi gian
rõt ngn ờ oan ng i c
trong thi gian o nh mụt oan
thng
s
v

r
r
- Co phng tiờp tuyờn vi ng
tron quy ao.
Hoat ụng 4: Tim hiờu khai niờm
tục ụ goc, chu ki, tõn sụ.
- Hs oc SGK & quan sat hinh 5.4
- Lng nghe ờ thõy s cõn thiờt
phai a ra khai niờm tục ụ goc.
- a ra biờu thc tinh tục ụ goc.
- Tục ụ goc cho biờt goc ma ban
kinh OM quet c trong 1 n vi
thi gian.
- Trong thi gian
t

quay c
1goc


- Trong mụt n vi thi gian quay
c mụt goc

- Võy:
t



=



=

r
r
Vi
s

r
trung vi mụt oan cung
tron tai M nờn no nm doc theo
tiờp tuyờn vi ng tron quy ao
tai M.
v
r
cung hng vi
s
r
nờn
no cung nm theo phng tiờp
tuyờn tai M.
Vect võn tục trong chuyờn ụng
tron ờu luụn co phng tiờp tuyờn
vi ng tron quy ao.
3. Tục ụ goc. Chu ki. Tõn sụ
a. inh nghia
Goi O la tõm & r la ban kinh cua
ng tron quy oa. M la vi tri tc
thi cua võt chuyờn ụng. Khi
võt i c 1 cung

c. Chu ky:
Chu ky T cua chuyờn ụng tron
ờu la thi gian ờ vvõt i c
mụt vong.
2
T


=
n vi cua chu ky la (s)
d. Tõn sụ: La sụ vong ma võt i
c trong 1giõy
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
19
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
tờn goi la tõn sụ cho biờt sụ vong
quay c trong 1s.
- Viờt biờu thc tinh tõn sụ? n vi
cua no?
- Trong CT tục ụ dai cho biờt
tục ụ chuyờn ụng khụng thay ụi
nhng hng cua chuyờn ụng luụn
thay ụi, tục ụ goc noi lờn s quay
nhanh hay chõm cua ban kinh quy
ao. Hai ai lng nay co quan hờ
vi nhau khụng? Nờu co thi quan hờ
vi nhau nh thờ nao?
+ Lam thờ nao ờ tinh ụ dai cung
tron?
+ Võy chung ta co thờ viờt lai dang

v r

=
- Tng hs hoan thanh C6:
5,23
0,052
100
v rad
r s

= = =
1
f
T
=
n vi la Hec (hz)
e. Cụng thc liờn hờ gia tục ụ
dai va tục ụ goc.
v r

=
5 Hoat ụng :Cung cụ, dn do.
- Chuyờn ụng tron ờu la gi? tục ụ goc la gi? tục ụ goc c xac inh ntn?
- Chu ki chuyờn ụng tron ờu la gi? viờt cụng thc liờn hờ gia chu ky va tục ụ goc.
- Vờ nha hoc bai, lam bai tõp va chuõn bi phõn tiờp theo cua bai.
IV. Rut kinh nghiờm.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3

yờu tụ nao cua võn tục?
- Gia tục co hng nh thờ nao trong
cac dang chuyờn ụng thng biờn ụi
ờu?
- Trong chuyờn ụng tron ờu co ụ
ln võn tục khụng ụi nhng hng
cua vect võn tục luụn thay ụi.
- Võy ai lng nao c trng cho s
biờn thiờn o?
- Cac em oc SGK chu y hng cua
vect gia tục trong chuyờn ụng tron
ờu.
- Gv dan hinh ve ờ xõy dng cho
hoc sinh hng cua vect võn tục
v

r
- Trong CT gia tục c xac inh
bng cụng thc nao?
- Vi sao goi gia tục trong CT la
gia tục hng tõm?
- Võy chung ta co thờ kờt luõn nh
thờ nao vờ gia tục hng tõm?
- Cac em quan sat hinh 5.5 hay tim
ra cụng thc tinh ụ ln cua gia tục
hng tõm.
2
2
v
a r

Hinh 5.5
- ờ xet gia tục cua võt tai iờm I,
ta khao sat s biờn ụi vect võn
tục
v
r
cua võt khi no chuyờn ụng
trong khoang thi gian rõt ngn
t
t iờm M
1
ờn iờm M
2
trờn
ng cong co trugn iờm la I. ụ
ln cua 2 vect võn tục la bng
nhau. (hinh 5.5)
- Tinh tiờn 2 vect võn tục ta se tim
c vect
v

r
biờu diờn s thay
ụi hng cua võn tục.
1 2
v v v+ =
r r r
hay
2 1
v v v =

- Nờu nhng c iờm va cụng thc tinh ụ ln cua vect gia tục hng tõm?
- Vờ nha hoc bai, lam bai tõp va chuõn bi bai tiờp theo.
IV. Rut kinh nghiờm.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
22
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
Tiờt: 10
Bai 6: TINH TNG ễI CUA CHUYấN ễNG - CễNG THC
CễNG VN TễC
I. Muc tiờu.
a. Vờ kiờn thc:
Tra li c cõu hoi thờ nao la tinh tng ụi cua chuyờn ụng?
Trong nhng trng hp cu thờ chi ra õu la hờ qui chiờu (HQC) ng yờn, õu la HQC chuyờn ụng.
Viờt c cụng thc cụng võn tục cho tng trng hp cu thờ cua cac chuyờn ụng cung phng.
b. Vờ ki nng:
Giai c mụt sụ bai toan cụng võn tục cung phng.
Giai thich c mụt sụ hiờn tng liờn quan ờn tinh tng ụi cua chuyờn ụng.
c. Thai ụ:
II. Chuõn bi.
GV: Chuõn bi mụt TN vờ tinh tng ụi cua chuyờn ụng (nờu c)
III. Tiờn trinh giang day.
1. ễn inh lp
2. Kiờm tra bai cu. (3)
Nờu nhng c iờm va viờt cụng thc tinh gia tục trong chuyờn ụng trong ờu?
3. Bai mi.
TG
Tr giup cua giao viờn Hoat ụng cua hoc sinh Nụi dung

- Cac em hoan thanh C1 (õu van se
chuyờn ụng nh thờ nao ụi vi truc
banh xe) chi ro HQC trong trng
hp o.
- Võy hinh dang quy ao cua chuyờn
ụng trong cac HQC khac nhau thi
khac nhau quy ao co tinh tng
ụi.
- Võn tục co gia tri nh nhau trong
Hoat ụng 1: Tụ chc tinh huụng
hoc tõp.
- Hs nhc lai va cho vi du theo yờu
cõu cua gv.
Hoat ụng 2: Tim hiờu tinh tng
ụi cua chuyờn ụng.
- Hs oc SGK, thao luõn ờ tra li
+ Võt mục khụng cho biờt vi tri cua
võt tai thi iờm bõt ki.
+ Khụng cho phep xac inh chinh
xac tục ụ cua võt.
- Hinh dang quy ao cua chuyờn
ụng trong cac HQC khac nhau la
khac nhau.
- Tng hs hoan thanh C1:
+ õu van chuyờn ụng theo quy
ao tron quanh truc banh xe. HQC
trong trng hp nay gn vi truc
banh xe.
I. Tinh tng ụi cua chuyờn
ụng

- Thụng qua VD o hqc nh thờ nao
goi la hqc ng yờn? Chuyờn ụng?
- Cac em hay lõy vi du cu thờ.
- 1 ban ang ng yờn trờn b sụng
quan sat 1 chiờc thuyờn ang chay
xuụi dong, thõy thuyờn i rõt nhanh.
Khi quan sat chiờc thuyờn chay
ngc dong thi thõy chõm hn. Vi
sao lai co hiờn tng o?
- Theo em trong VD trờn thuyờn
c xet trogn hqc nao? Con ngi
ng trờn b sụng xet trong hqc nao?
- Nờu xet chuyờn ụng cua võt trogn
2 hqc khac nhau thi võt se co võn tục
khac nhau.
- Goi võn tục cua võt so vi hqc
ng yờn la võn tục tuyờt ụi.
võn tục cua võt so vi hqc chuyờn
ụng la võn tục tng ụi
võn tục cua hqc chuyờn ụng so
vi hqc ng yờn la võn tục keo
theo.
- Cac em hay chi ra võn tục tuyờt ụi,
tng ụi, keo theo trong VD trờn.
- Võy cac võn tục o co mqh vi
nhau nh thờ nao?
- Chu y: So sanh phng chiờu va ụ
ln cua cac vect.
Võy mụi quan hờ la:
- t thuyờn (1) võt chuyờn ụng

ụng.
- hqc gn vi võt mục ng yờn la
hqc ng yờn.
- hqc gn vi võt mục chuyờn ụng
goi la hqc chuyờn ụng.
- Hs t cho vi du:
Hoat ụng 4: Tim hiờu cụng thc
cụng võn tục trong trng hp
võn tục cung phng, cung chiờu.
- Hs thao luõn nhom:
+ Hqc gn vi dong nc chay.
+ Hqc gn vi mt õt.
- VT cua thuyờn ụi vi b la vt
tuyờt ụi (v
tb
)
- Vt cua thuyờn ụi vi dong nc
la VT tng ụi (v
tn
)
- VT cua dong nc ụi vi b sụng
la võn tục keo theo (v
nb
)
tb tn nb
v v v= +
r r r
13 12 23
v v v= +
r r r

24
Giáo án vật lý 10 ban cơ bản Ngày soạn: 24/08/2009
5 Hoat ụng :Cung cụ, dn do.
- Trinh bay cụgn thc cụng võn tục trong trng hp cac chuyờn ụng cung phng, cung chiờu (ngc chiờu)?
- Vờ nha lam BT trong SGK, SBT va chuõn bi bai tiờp theo.
IV. Rut kinh nghiờm.
Gv: nguyễn thọ hoài trờng thpt yên thành 3
25