1
Copyright © 2004 South-Western
8
S LIU KINH T V MÔ
Copyright © 2004 South-Western
23
23
o lng Thu nhp
ca mt Quc gia
Bài ging ca TS. Phm Th Anh

Copyright © 2004 South-Western
o lng thu nhp ca mt quc gia
• Kinh t vi mô
• Kinh t vi mô là môn hc nghiên cu hành vi ra
quyt nh ca h gia ình và doanh nghip, và s
tng tác gia h trên các th trng.
• Kinh t v mô
• Kinh t v mô là môn hc nghiên cu nn kinh t
di góc  mt tng th.
• Mc tiêu ca nó là nhm gii thích nhng thay i
kinh t nh hng n nhiu h gia ình, nhiu
doanh nghip, và nhiu th trng cùng lúc.
Copyright © 2004 South-Western
o lng thu nhp ca mt quc gia
• Kinh t v mô tr li nhng câu hi nh:
• Ti sao thu nhp trung bình li cao  mt s nc
và thp  mt s nc khác?
• Ti sao giá c li tng nhanh trong mt s thi kì
trong khi li tng i n nh trong nhng thi kì
khác?

16
18
20
1
9
9
2
1993
1994
1
9
9
5
1
9
9
6
19
9
7
1
9
9
8
1
9
99
2000
20
0

-115415637144832000
-8111622115411999
-21391150093611998
-24071159291851997
-38881114372551996
Cán cân
thng mi
Nhp kh uXut kh uNm
Cán cân thng mi Vit Nam (triu USD),
1996-2006
Copyright © 2004 South-Western
35,6626,421990
36,0330,921991
38,8334,751992
37,4928,721993
43,4634,011994
41,9132,811994
73,6269,032005
73,2765,722004
67,6559,292003
64,2059,502002
56,8954,612001
57,5055,032000
52,8249,971999
52,1544,851998
51,2443,101997
51,8440,871996
Nhp kh uXut kh uNm
T trng xut, nhp khu so vi GDP ca Vit Nam
Copyright © 2004 South-Western

nhp mà mi ngi trong nn kinh t to ra.
3
Copyright © 2004 South-Western
THU NHP VÀ CHI TIÊU CA MT NN KINH T
• !i vi toàn b nn kinh t, thu nhp phi bng
vi chi tiêu bi vì:
• Mi giao dch u có bên mua và bên bán.
• M"i ôla chi tiêu bi mt ngi mua nào ó là thu
nhp ca mt ngi bán nào ó.
Copyright © 2004 South-Western
THC O TNG SN PH M QU!C N"I
• Tng sn phm quc ni (GDP) là mt thc
o thu nhp và chi tiêu ca mt nn kinh t.
• Nó là tng giá tr th trng ca tt c các hàng
hoá và dch v c sn xut ra trong mt nc
và trong mt thi kì nht nh.
Copyright © 2004 South-Western
THC O TNG SN PH M QU!C N"I
• S cân bng gia thu nhp và chi tiêu có th
c minh ho qua s # vòng chu chuyn kinh
t v mô.
S # vòng chu chuy$n
Chi tiêu
HH & DV
%c mua
Doanh thu
HH & DV
%c bán
Lao ng, t
ai và vn

THC O TNG SN PH M QU!C N"I
• GDP là giá tr th trng ca mi hàng hoá và
dch v cui cùng c sn xut ra trong phm
vi mt nc và trong mt thi k1 nht nh.
Copyright © 2004 South-Western
THC O TNG SN PH M QU!C N"I
• “GDP là giá tr th trng . . .”
• Sn lng c nh giá theo giá c th trng.
• “. . . Ca mi HH & DV cui cùng . . .”
• Nó ch2 bao g#m giá tr ca hàng hoá cui cùng,
không phi hàng hoá trung gian (giá tr ca nó ch2
c tính mt l$n).
• “. . . Hàng hoá và dch v . . . “
• Nó bao g#m c hàng hoá hu hình (thc ph m,
qu$n áo, xe hi) và nhng dch v vô hình (c3t tóc,
lau nhà, khám bnh).
4
Copyright © 2004 South-Western
THC O TNG SN PH M QU!C N"I
• “. . . !c sn xut ra . . .”
• Nó bao g#m nhng hàng hoá và dch v c sn
xut ra trong thi kì hin ti, không g#m nhng giao
dch liên quan n hàng hoá sn xut ra trong quá
kh.
• “ . . . trong phm vi mt nc . . .”
• Nó o lng giá tr sn lng trong phm vi a lý
ca mt quc gia.
Copyright © 2004 South-Western
THC O TNG SN PH M QU!C N"I
• “. . . Trong mt thi kì nht nh.”

• Chi tiêu chính ph (G)
• Xut kh u ròng (NX)
GDP = C + I + G + NX
5
Copyright © 2004 South-Western
Vòng chu chuy$n kinh t v- mô
Labor
Tit kim cá nhân
Chi tiêu
chính ph
thu nhp
Nhp khu
H gia ình Doanh nghip
Th trng
tài chính
Thu
Th trng nhân
t sn xut
Chi tr nhân t
Th trng hàng
hoá và dch v
u t
Tit kim
chính ph
Tiêu dùng
Chính ph
Ngi nc ngoài
Doanh thu
Xut khu
Copyright © 2004 South-Western


à giá tr ca mi hàng
hoá và dch v, tr5 nhà  mi,
c mua bi các h gia ình

ó
bao g#m:
Copyright © 2004 South-Western
Tiêu dùng ca M-, 2001

 

 


  !!" !
#$%  &

&
'($)* &&&





 

 



 u t c nh ca dân c
chi tiêu cho nhà  ca ngi tiêu dùng và ch t
 u t hàng tn kho
thay i giá tr hàng t#n kho ca doanh nghip
Copyright © 2004 South-Western
u t ca M-, 2001

 

,-./ &""

&

01'$ &

&
01'$(/ " 
23.45$6 7! 7



 

,-./ &""

&

01'$ &

&

#m mi khon chi tiêu ca chính
ph cho hàng hoá và dch v
.
• G kh
ông bao g#m các khon thanh toán
chuyn khon
(vd. chi tr
 bo him tht nghip
),
bi vì
chúng không tng ng vi hàng hoá và
dch v c sn xut ra trong thi kì hin
ti.
Copyright © 2004 South-Western
Chi tiêu chính ph M-,
2001

 

$.($8$9$: &!"

&!
;/< & 
$=>? & &
@>? " "
ABC1'B9$/<

&"!

&

-400
-350
-300
-250
-200
-150
-100
-50
0
50
1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000
T $
Copyright © 2004 South-Western
Ti sao sn l%ng = chi tiêu
• Nhng sn ph m không bán c s6 c a
vào kho,
và nó c tính là “$u t hàng t#n kho”…
…bt k hàng t#n kho tng lên là có ch ích
hay không.
• Thc cht chúng ta gi nh rng doanh
nghip mua sn ph m ca chính h.
Copyright © 2004 South-Western
GDP và các thành phn ca nó (2001)
Tiêu dùng
69%
Chi tiêu chính ph
18%
Xut khu ròng
-3 %
u t

Copyright © 2004 South-Western
Phng pháp giá tr gia tng:
• Mt nông dân tr#ng lúa mì và bán cho mt ngi
xay bt vi giá $1,00.
• Ngi xay bt xay lúa thành bt mì và bán cho
ngi làm bánh vi giá $3,00.
• Ngi làm bánh s% dng bt mì  làm ra mt 
bánh mì và bán cho mt k s vi giá $6,00.
• Ngi k s n bánh mì.
Hãy tính
• Giá tr gia tng ti mi công on sn xut
• GDP
Copyright © 2004 South-Western
H
àng hoá cui cùng, giá tr. gia tng, và GDP
• GDP = giá tr ca hàng hoá cui cùng
= tng giá tr gia tng ca tt c các công
on sn xut
• Giá tr ca hàng hoá cui cùng ã bao g#m giá tr
ca các hàng hoá trung gian,
do vy vic tính c nhng hàng hoá trung gian vào
GDP s6 là tính hai l$n.
Copyright © 2004 South-Western
GDP th/c t và danh ngh-a
• GDP là giá tr ca tt c các hàng hoá và dch
v cui cùng c sn xut ra.
• GDP danh ngha o lng nhng giá tr này s%
dng giá c hin hành.
• GDP thc t o lng nhng giá tr này s%
dng giá c ca nm c s.

hoá B
1,050$361,000$31900$30
Hàng
hoá A
QPQPQP
Copyright © 2004 South-Western
áp án bài tp th/c hành
, ph
n
1
• GDP danh ngha nhân P & Q trong cùng mt nm
2001: $46,200
= $30× 900 + $100× 192
2002: $51,400
2003: $58,300
• GDP thc t nhân Q ca mi nm vi P ca nm 2001
2001: $46,300
2002: $50,000
2003: $52,000
= $30× 1050 + $100× 205
Copyright © 2004 South-Western

c t & danh ngha ca M


0
1,000
2,000
3,000
4,000

Bài tp thc hành, phn 2
• S% dng câu tr li ca bn  ph$n trc  tính ch2 s
iu ch2nh GDP trong m"i nm.
• S% dng ch2 s iu ch2nh GDP  tính t2 l lm phát t5
nm 2001 n 2002, và t5 2002 n 2003.
52,000
50,000
$46,200
GDP
thc t
Ch2 s
GDP
58,3002003
51,4002002
n.a.$46,2002001
T l
lm phát
GDP
danh ngha
Copyright © 2004 South-Western
áp án bài tp th/c hành
, ph
n
2
52,000
50,000
$46,200
GDP
thc t
112.1

.

.

 E
I
+ +
= × 100
&. &. . . ". ".
.
@ @ @
I
 
     
= + + × 100
 
     
 
     
 
&. . ".
&. . ".
. . .
@ @ @
  
I I I
Ch s iu chnh GDP là trung bình có trng s ca giá c.
Trng s ca mi giá c phn ánh mc  quan trng tng
i ca hàng hoá ó trong GDP.
Chú ý rng trng s thay i theo thi gian.

1
,
,
0
0


)
)
J
J




K
K
.
.
5
5
L
L


M
M


D

SD
×
×
NT
NT
≈
≈
9$
9$
-
-


.;OP
.;OP
.$BQ
.$BQ
1
1
R
R


(
(
:
:
B
B
D

í d

: Ch
2 s iu ch2nh
GDP = 100× NGDP/RGDP.
N
u
NGDP t
ng
9% v
à
RGDP t
ng
4%,
th
ì t2 l lm phát s6 xp x2
5%.
G
o th 2
ph$n trm thay i ca (X / Y )
≈ ph$n trm thay i ca X
- ph$n trm thay i ca Y
G
G


o
o
th
th

≈
≈
ph
ph
$
$
n
n
trm
trm
thay
thay




i
i
c
c


a
a
X
X
-
-
ph
ph

5,000
4,000
3,000
1970 1975 1980 1985 1990 20001995
Copyright © 2004 South-Western
Copyright © 2004 South-Western
GDP VÀ PHÚC L2I KINH T3
• GDP là thc o phúc li kinh t tt nht ca
mt xã hi.
• GDP bình quân $u ngi cho chúng ta bit thu
nhp và chi tiêu ca mt cá nhân trung bình
trong nn kinh t.
Copyright © 2004 South-Western
GDP VÀ PHÚC L2I KINH T3
• GDP $u ngi càng ln phn ánh mc sng
càng cao.
• Tuy nhiên GDP không phi là thc o hoàn
ho phn ánh s hnh phúc và cht lng cuc
sng.
Copyright © 2004 South-Western
GDP VÀ PHÚC L2I KINH T3
• Mt s th nh hng n phúc li nhng
không c phn ánh trong GDP.
• Giá tr ca s ngh2 ngi.
• Giá tr ca môi trng trong sch.
• Giá tr ca h$u ht các hot ng xy ra ngoài th
trng, ví d nh giá tr ca thi gian b m8 dành
cho con cái, và giá tr ca các công vic tình
nguyn.
GDP, tu1i th trung bình, và t l bit ch4

?
T
i sao
?
Copyright © 2004 South-Western
(GNP – GDP) theo phn trm GDP
 mt s nc, 1997.
VWX &

ABBH>$ ""
A;BY 7
BBB 7"
$H 7!!
+;HB 7&
#ZB. !
GH[(6 7"
WBX;BB ""
WB96;H 


Copyright © 2004 South-Western
Các thc o thu nhp khác:
Sn phm quc dân ròng (NNP)
! tính c NNP chúng ta tr5 lng t bn -
lng nhà xng, máy móc, và nhà  dân c
ca nn kinh t - ã hao mòn trong nm:
NNP = GNP – Khu hao (Dp)
Copyright © 2004 South-Western
Các thc o thu nhp khác:
Thu nhp quc dân (NI)

Yd = Y – Thu + chuyn khon
Yd = Y – T (T: Thu ròng)
Yd = C + S
I + G + X = T + S + IM
Copyright © 2004 South-Western
Kt lun
• Do mi giao dch u có mt bên mua và mt
bên bán, nên tng chi tiêu phi bng vi tng
thu nhp trong nn kinh t.
• Tng sn ph m quc ni (GDP) o lng tng
chi tiêu ca mt nn kinh t i vi hàng hoá và
dch v mi sn xut, và tng thu nhp kim
c t5 quá trình sn xut hàng hoá và dch v.
Copyright © 2004 South-Western
Kt lun
• GDP là giá tr th trng ca mi hàng hoá và
dch v cui cùng c sn xut ra trong phm
vi mt nc trong mt thi kì nht nh.
• GDP c chia thành bn thành ph$n chi tiêu:
tiêu dùng, $u t, chi tiêu chính ph, và xut
kh u ròng.
Copyright © 2004 South-Western
Kt lun
• GDP danh ngha s% dng giá c hin hành 
nh giá sn lng ca mt nn kinh t. GDP
thc t s% dng giá c ca nm c s  nh
giá sn lng hành hoá và dch v ca nn kinh
t.
• Ch2 s iu ch2nh GDP—c tính bng t2 s
gia GDP danh ngha trên GDP thc t—o