Đề tài: Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở phân xưởng sản xuất nhà máy bia Đông Nam
Á
Lời nói đầu
Đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào công tác quản lý lao động và tiền
lương là một nội dung rất quan trọng. Bởi muốn sản xuất ra của cải vật chất
hoặc thực hiện quá trình kinh doanh thì lao động của con người là vấn đề
không thể thiếu, là yếu tố cơ bản, là nhân tố quan trọng - con người có khả
năng tạo ra máy móc thiết bị hiện đại chứ không thể có điều ngược lại. Xem
xét vấn đề lao động chúng ta không thể không bàn tới tiền lương. Trong nền
kinh tế thị trường, sức lao động là hàng hoá, do vậy tiền lương là giá cả của
sức lao động. Nhưng khi phân tích về nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, nơi mà
các quan hệ thị trường thống trị mọi quan hệ kinh tế xã hội khác, C. Mac
viết : “tiền công không phải là giá trị hay giá cả của lao động mà chỉ là hình
thái cải trang của giá trị hay giá cả sức lao động”. Tiền lương phản ánh nhiều
quan hệ kinh tế, xã hội khác nhau. Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao
động trả cho người lao động. Đó là quan hệ kinh tế của tiền lương.
Trong quá trình hoạt động, nhất là trong hoạt động kinh doanh, đối với
các chủ doanh nghiệp, tiền lương là một phần chi phí cấu thành chi phí sản
xuất, kinh doanh. Vì vậy, tiền lương luôn được tính toán và quản lý chặt chẽ.
Đối với người lao động, tiền lương là thu nhập từ quá trình lao động của họ,
phần thu nhập chủ yếu đối với đại đa số lao động trong xã hội có ảnh hưởng
trực tiếp tới mức sống của họ. Phấn đấu nâng cao tiền lương là mục đích của
hết thảy mọi người lao động. Mục đích này tạo động lực để người lao động
phát triển trình độ và khả năng lao động của họ. Một doanh nghiệp muốn
phát triển và hoạt động một cách có hiệu quả thì phải quan tâm đến phần
lương thưởng cho công nhân viên phù hợp với nhu cầu của họ, kích thích họ
làm việc hăng say, nhiệt tình với công việc, đạt hiệu quả kinh tế cao cho
1
Đề tài: Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở phân xưởng sản xuất nhà máy bia Đông Nam
Á
doanh nghiệp, công tác tổ chức tiền lương sao cho giảm được chi phí một

TRẢ LƯƠNG
1.Khái niệm tiền lương và bản chất của tiền lương.
Lao động là một trong những điều kiện cần thiết cho sự tồn tại và phát
triển của doanh nghiệp, là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình hoạt động
sản xuất kinh doanh. Chi phí về lao động là một trong các yếu tố chi phí cơ
bản, cấu thành nên giá trị sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra. Quản lý lao
động là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý toàn diện các đơn vị
sản xuât kinh doanh. Sử dụng hợp lý lao động là tiết kiệm chi phí về lao
động sống, góp phần hạ thấp giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận và nâng cao
đời sống người lao động trong doanh nghiệp.
Tiền lương ( hay tiền công ) là số tiền thù lao mà người sử dụng
lao động phải trả cho người lao động theo số lượng và chất lượng lao động
mà họ đóng góp để tái sản xuất sức lao động, bù đắp hao phí lao động của họ
trong quá trình sản xuất kinh doanh. Tiền lương đảm bảo cho người lao động
có thể tái sản xuất sức lao động để họ tiếp tục tham gia vào quá trình tái sản
xuất . Do đó tiền lương là phần thu nhập nhằm đảm bảo đời sống cho người
lao động và gia đình họ . Ngoài ra, căn cứ vào kết quả lao động và kết quả sản
3
Đề tài: Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở phân xưởng sản xuất nhà máy bia Đông Nam
Á
xuất kinh doanh của doanh nghiệp , doanh nghiệp còn trả cho người lao động
các khoản tiền thưởng.
Như vậy, bản chất tiền lương là toàn bộ thù lao lao động mà người
lao động nhận được sau một thời gian để bù đắp hao phí sức lao động họ
bỏ ra .
2. Các hình thức tiền lương.
Việc tính và trả lương có thể thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau,
tuỳ theo đặc đIểm hoạt động sản xuất kinh doanh, tính chất công việc và
trình độ quản lý. Trên thực tế thường áp dụng các hình thức tiền lương sau:
a) Hình thức trả lương theo thời gian

việc xây dựng đơn giá tiền lương cho từng loại sản phẩm, công việc được hợp
lý.
b1: Trả lương theo sản phẩm trực tiếp không hạn chế
5
Tiền lương ng yà
Số ng y l m vià à ệc theo chế độ ( 26 hoặc 22 ng y)à
=
Mức lương phải trả
trong tháng
Tiền lương
ng yà
Số ng y l m vià à ệc thực
tế trong tháng
x=
Tiền lương giờ
=
Tiền lương ng yà
Số giờ l m vià ệc thực tế theo chế độ( không quá 8 giờ)
Đề tài: Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở phân xưởng sản xuất nhà máy bia Đông Nam
Á
Tiền lương phải trả cho người lao động tính trực tiếp theo số lượng sản
phẩm đã hoàn thành đúng quy cách , phẩm chất mà đơn giá tiền lương đã quy
định, không chịu sự hạn chế nào . Đây là hình thức hay được áp dụng để tính
lương trả cho lao động trực tiếp.
b2 : Trả lương theo sản phẩm gián tiếp
Áp dụng để trả lương cho lao động gián tiếp ở các bộ phận sản xuất
như lao động làm nhiệm vụ vận chuyển vật liệu, thành phẩm, bảo dưỡng thiết
bị máy móc... Tuy lao động của họ không trực tiếp tạo ra sản phẩm nhưng lại
gián tiếp ảnh hưởng đến năng suất, kết quả lao động trực tiếp, nên có thể căn
cứ vào kết quả của lao động trực tiếp mà lao động gián tiếp phục vụ để tính

nhân viên phụ thuộc vaò quỹ lương thực tế và lượng nhân viên phòng ban
đó.
3. Quỹ tiền lương
Quỹ tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ tiền lương tính cho công
nhân viên của doanh nghiệp do doanh nghiệp quản lý chi trả lương. Quỹ tiền
lương bao gồm:
- Tiền lương thời gian, tiền lương tính theo sản phẩm và tiền lương khoán.
7
Đề tài: Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở phân xưởng sản xuất nhà máy bia Đông Nam
Á
- Tiền lương trả cho người lao động sản xuất ra sản phẩm hỏng trong phạm
vi chế độ quy định.
- Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất do
nguyên nhân khách quan, trong thời gian được động công tác làm nghĩa
vụ theo chế độ quy định, thời gian nghỉ phép, thời gian đi học.
- Các loại phụ cấp làm đêm, thêm giờ.
- Các khoản tiền lương có tính chất thường xuyên.
Quỹ tiền lương kế hoạch trong doanh nghiệp còn được tính cả các khoản
trợ cấp bảo hiểm xã hội trong thời gian người lao động ốm đau, thai sản, tai
nạn lao động…
Trong doanh nghiệp, để phục vụ cho công tác hoạch toán, tiền lương có
thể được chia thành hai loại: Tiền lương lao động trực tiếp và tiền lương lao
động gián tiếp, trong đó chi tiết theo tiền lương chính và tiền lương phụ.
Tiền lương chính: Là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian
người lao động thực hiện nhiệm vụ chính của họ, gồm tiền lương trả theo cấp
bậc và các khoản phụ cấp kèm theo.
Tiền lương phụ: Là tiền lương trả cho người lao động trong thời gian họ
thực hiện nhiệm vụ khác ngoài nhiệm vụ chính và thời gian người lao động
nghỉ phép, nghỉ tiết, nghỉ vì ngừng sản xuất…được hưởng theo chế độ.
Tiền lương chính của công nhân trực tiếp sản xuất gắn liền với quá trình

LĐTL chế độ chứng từ kế toán). Bảo hiểm xã hội được trích trong kỳ sau
khi đã trừ đi các khoản đã trợ cấp cho người lao động taị doanh nghiệp
9
Đề tài: Tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương ở phân xưởng sản xuất nhà máy bia Đông Nam
Á
( được cơ quan BHXH ký duyệt ), phần còn lại phải nộp vào quỹ BHXH
tập trung do cơ quan BHXH quản lý.
2. Bảo hiểm y tế
Quỹ bảo hiểm y tế là quỹ được sử dụng để đài thọ người lao động
có tham gia đóng góp quỹ trong các hoạt động khám chữa bệnh, trả viện
phí thuốc thang ... Theo quy định hiện hành, quỹ bảo hiểm y tế được hình
thành bằng cách trích 3% trên số thu nhập tạm tính của người lao động,
trong đó người sử dụng lao động phải chịu 2% và tính vào chi phí sản
xuất kinh doanh , người lao động trực tiếp nộp 1% ( trừ vào thu nhập).
Quỹ bảo hiểm y tế do cơ quan bảo hiểm y tế thống nhất quản lý và trợ cấp
cho
người lao động thông qua mạng lưới y tế. Vì vậy khi tính được mức trích
bảo hiểm y tế, các nhà doannh nghiệp phải nộp toàn bộ cho cơ quan bảo
hiểm y tế .
3. Kinh phí công đoàn
Kinh phí công đoàn là quỹ tài trợ cho hoạt động công đoàn ở các cấp .
Theo chế độ hiện hành, kinh phí công đoàn được tính theo tỷ lệ 2% trên tổng
số tiền lương phải trả cho người lao động ; và người lao động phải chịu ( tính
vào chi phí sản xuất kinh doanh ) . Thông thường , khi xác định được mức
kinh phí công đoàn trong kỳ thì doanh nghiệp phải nộp một nửa cho công
đoàn cấp trên, phần còn lại được giữ để sử dụng chi tiêu tại đơn vị .
III. HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO
LƯƠNG.
1. Tài khoản sử dụng
a) Tài khoản 334 “ Phải trả công nhân viên”.

- Kinh phí công đoàn chi tại đơn vị
- Kết chuyển giá trị tài sản thừa vào các tài khoản liên quan theo quyết
định ghi trong biên bản xử lý.
- Bảo hiểm xã hội phải trả cho công nhân viên.
- Các khoản đã trả , đã nộp khác
Bên có :
- Các khoản phải trả , phải nộp
- Giá trị tài sản thừa chờ xử lý
- Số đã nộp , đã trả thừa , chi vượt được hoàn lại
Dư nợ :
- Số tiền phải trả , phải nộp hay giá trị tài sản thừa chờ xử lý
Dư nợ (nếu có ) :
- Số trả thừa , nộp thừa , chi vượt chưa được thanh toán
Tài khoản 338 có 5 tiểu khoản :
-3381 : Tài sản thừa chờ giải quyết
- 3382 : Kinh phí công đoàn
- 3383 : Bảo hiểm xã hội
- 3384 : Bảo hiểm y tế
- 3388 : Phải nộp khác
2. Phương pháp hạch toán.
Hàng tháng tính ra tổng tiền lương và các khoản phụ cấp mang tính chất
tiền lương phải trả cho công nhân viên (bao gồm tiền lương, tiền công, phụ
12